Những tín hiệu tích cực

Năm 2020, bất chấp dịch Covid-19, Việt Nam nằm trong số ít quốc gia đạt tăng trưởng dương 2,9%, chỉ thấp hơn mức độ tăng trưởng 2,98% của nền kinh tế Đài Loan. Mấu chốt chính là chính sách điều hành chủ động và hiệu quả của Chính phủ Việt Nam, không chỉ trong việc ngăn chặn đại dịch và chương trình tiêm vaccine chống Covid-19 sắp tới mà còn trong việc thúc đẩy nền kinh tế phục hồi và tăng trưởng. Lợi suất trái phiếu chính phủ đã giảm mạnh từ mức 5% của hai năm trước xuống còn 2,5-3% đối với kỳ hạn 10 năm và chỉ 1-1,5% đối với kỳ hạn 5 năm trong thời gian gần đây. Vấn đề lạm phát và tỷ giá được tiếp tục kiểm soát tốt suốt năm 2020.

Bên cạnh đó, dòng tiền từ nhà đầu tư F0 chính là bệ đỡ, mang đến sự bùng nổ về thanh khoản cho thị trường chứng khoán vào cuối năm 2020. Theo Trung tâm lưu ký chứng khoán (VSD), nhà đầu tư cá nhân trong nước đã mở mới tổng cộng 392.527 tài khoản giao dịch chứng khoán trong năm 2020, tăng 109% so với cả năm 2019 (mở mới 187.825 tài khoản).

Nền kinh tế Việt Nam được dự báo sẽ tăng trưởng theo mô hình chữ V nhờ hưởng lợi từ các hoạt động xuất nhập khẩu thông qua việc ký kết các hiệp định thương mại và làn sóng dịch chuyển FDI mạnh mẽ từ Trung Quốc; mặt bằng lãi suất có thể tiếp tục duy trì ở mức thấp và mở rộng các gói tín dụng nhằm mục tiêu kích thích tăng trưởng kinh tế; việc đẩy mạnh thoái vốn hay cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước và nâng hạng thị trường, cả sự bùng nổ của các quỹ ETF nội được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng khi đã giải quyết được điểm nghẽn về giới hạn room cho nhà đầu tư nước ngoài. Kỳ vọng, dòng vốn đầu tư nước ngoài sẽ quay trở lại, cơ hội nâng hạng thị trường mới nổi bởi MSCI đang rất gần, điều này sẽ giúp kích hoạt hàng tỷ USD từ các quỹ ETF đầu tư vào thị trường mới nổi chảy vào Việt Nam.

Năm 2021, dự báo tăng trưởng GDP đạt 6,8-7% từ nền thấp của năm 2020, nhờ sự hồi phục đến từ khu vực công nghiệp-xây dựng, dịch vụ và sự cải thiện của cầu tiêu dùng nội địa, vốn đầu tư và xuất khẩu. Triển vọng hồi phục trên diện rộng của các doanh nghiệp niêm yết là kỳ vọng của các nhà đầu tư. Theo khảo sát của Bloomberg, tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết trung bình mức 25-30% trong năm 2021. Chính phủ đẩy mạnh đầu tư công và làn sóng dịch chuyển FDI cũng giúp tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán cũng trở nên lạc quan hơn.

Thêm vào đó, "Luật Chứng khoán sửa đổi" có hiệu lực từ 1/1/2021, cùng với việc thành lập Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và đẩy nhanh tiến độ triển khai giải pháp nâng cấp hệ thống giao dịch chứng khoán sẽ tạo ra những bước tiến quan trọng trong quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.

Còn những rủi ro tiềm ẩn

Đại dịch Covid-19 vẫn có thể có những diễn biến phức tạp, mới đây xuất hiện các chủng biến thể mới của Covid-19, gồm biến chủng mới từ Anh, Nam Phi, Rwanda (châu Phi) và biến chủng gây chùm ca bệnh ở Đà Nẵng và khả năng nguồn vắc-xin phòng Covid-19 đáp ứng tình hình dịch hiện tại. Nền kinh tế Việt Nam bị ảnh hưởng lớn bởi kinh tế thế giới khi chưa thể mở cửa giao thương trở lại, các ngành dịch vụ như du lịch và vận chuyển vẫn còn trong thế bế tắc.

Xu thế bảo hộ thương mại tiếp tục gia tăng trên thế giới; Mỹ đưa Việt Nam vào danh sách "thao túng tiền tệ" trong báo cáo “Chính sách kinh tế vĩ mô và ngoại hối của các đối tác thương mại lớn của Hoa Kỳ” do Bộ Tài chính Mỹ công bố hồi cuối năm 2020, gây ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư nước ngoài. Rủi ro lạm phát có thể quay trở lại do nguồn cung bị thắt chặt trong bối cảnh đại dịch. Dòng vốn nhỏ lẻ chi phối nên độ biến động của thị trường sẽ cao hơn và sẽ rất nhạy cảm với các thông tin về: triển khai vắc-xin; diễn biến lãi suất, cung tiền và lạm phát.

Ngoài ra, nhiều cổ phiếu nhanh chóng đạt và vượt qua các mức giá định giá, điều này phần nào sẽ làm tăng rủi ro và giảm sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán trong ngắn hạn. Kể cả những rủi ro nhất định về vấn đề thanh khoản. Trên thế giới các điểm nóng trong đối đầu quan hệ Mỹ - Trung, lạm phát tăng nhanh và ngân hàng trung ương các nước lớn tăng lãi suất sớm hơn dự kiến, giảm nguồn tiền… cũng là những rủi ro được dự báo.

Một điểm nữa có thể ảnh hưởng tiêu cực trong những phiên mở cửa sắp tới là tin tức dồn nén trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán như diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 tại nhiều tỉnh thành trong cả nước, tăng cao hơn nhiều so với đợt tháng 3 và tháng 7/2020. Tuy nhiên, thông tin về các nguồn vắc-xin Covid-19 sẽ được triển khai nhập khẩu về Việt Nam trong các quý tới cũng có thể là các thông tin hỗ trợ, trấn an thị trường.

Mặc dù xác suất xảy ra các vấn đề nêu trên không cao nhưng nếu nó xảy ra thì sẽ đều là những mối nguy cơ có thể tác động tiêu cực đối với diễn biến của thị trường tài chính toàn cầu nói chung và thị trường chứng khoán Việt Nam nói riêng.

Tuy nhiên, 2021 được xem là kỳ vọng tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam nói chung và thị trường chứng khoán trong nước nói riêng. Theo nhận định chung của các chuyên gia, hệ số P/E mục tiêu cho VN-Index trong năm 2021 vẫn được duy trì ở mức từ 16,9 - 18 lần, tạo ra dư địa tăng trưởng khoảng 20,2% cho chỉ số nếu xét về mặt định giá. Vùng 1.100 điểm là vùng hỗ trợ gần nhất cho chỉ số, nhà đầu tư tận dụng các nhịp điều chỉnh ngắn để mở vị thế mua mới với mục tiêu gần nhất của chỉ số hướng đến vùng 1.175-1.200 điểm.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Trần Văn Dũng cho biết, dù chịu tác động nghiêm trọng của đại dịch COVID-19, nhờ Việt Nam đã kiểm soát tốt dịch bệnh, tình hình kinh tế vĩ mô trong nước có nhiều điểm sáng, Chính phủ, Bộ Tài chính chỉ đạo kịp thời triển khai các giải pháp hỗ trợ thị trường, TTCK Việt Nam đã phục hồi bền vững và tăng trưởng ngoạn mục, được đánh giá là 1 trong 10 thị trường chứng khoán có sức chống chịu với đại dịch và phục hồi tốt nhất thế giới.

Theo ông Kevin Tay, Giám đốc đầu tư khu vực của Công ty quản lý tài sản toàn cầu UBS: “Triển vọng kinh tế của Việt Nam là tích cực và có tiềm năng to lớn. Việt Nam là một trong những thị trường chứng khoán hoạt động tốt nhất trong vòng 3-5 năm qua. Tốc độ tăng trưởng của đất nước đang vượt xa một số nước láng giềng”. S Jacques Morisset, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới (World Bank) tại Việt Nam dự báo triển vọng của Việt Nam được cho là tích cực khi nền kinh tế được dự báo tăng trưởng ở mức khoảng 6,8% trong năm 2021 và sẽ ổn định quanh mức 6,5% các năm tiếp theo.

Theo mô hình dự báo của Viện Kinh tế Việt Nam, tăng trưởng GDP năm 2021 của Việt Nam dự báo đạt 5,49% (kịch bản cơ sở), 6,9% (kịch bản cao) và 3,48% (kịch bản thấp). Khả năng đạt được mỗi kịch bản trong thực tế phụ thuộc vào tình hình kinh tế thế giới và sự tăng cường năng lực hấp thụ vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).