Có khoảng 100 triệu USD hàng hóa chưa được thông quan

Thông tin về thị trường Hoa Kỳ, Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán Thương mại, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ dẫn số liệu từ Bộ Thương mại Hoa Kỳ cho biết tăng trưởng GDP quý 4/2023 của nước này đạt 3,2%. Tăng trưởng GDP 2023 đạt 27,3 nghìn tỷ USD, đạt quy mô lớn nhất toàn cầu, tăng 2,5% so với năm 2022.

Dự báo tăng trưởng GDP năm 2024 đạt 1,7-2%. Đây là dấu hiệu rất tích cực cho thấy nền kinh tế nước này đang trong đà hồi phục so với những dự báo ảm đạm trong năm qua.

Sau hơn 3 năm bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, nền kinh tế Hoa Kỳ đã từng bước ổn định trở lại, lạm phát được kiểm soát, lãi suất tăng và ổn định. Tuy vậy, theo ông Đỗ Ngọc Hưng, thị trường lao động tại Hoa Kỳ đang hạ nhiệt, chi tiêu giảm tốc mặc dù cuối năm 2023, các chuỗi phân phối của Hoa Kỳ tăng cường nhập khẩu để phục vụ những dịp nghỉ lễ lớn, nhưng trong thời gian tới khả năng vẫn có sự giảm tốc nhất định.

“Triển vọng của kinh tế Hoa Kỳ trong năm 2024 vẫn liên quan đến nhiều yếu tố, bao gồm cả lạm phát, lãi suất, tiền tiết kiệm cũng như các nợ tiêu dùng gia tăng. Lạm phát mục tiêu 2% của FED có thể sẽ không đạt được cuối năm 2024, đầu 2025. Dự báo tăng trưởng GDP của Hoa Kỳ trong năm 2025 sẽ đạt mức từ 1,7-2%”, ông Hưng cho biết.

Theo đó, quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ ngoài yếu tố thị trường, cũng có nhiều nguyên nhân từ chính sách hạn chế nhập khẩu, bảo vệ ngành sản xuất trong nước của Hoa Kỳ. Hàng hóa Việt Nam xuất sang thị trường này ghi nhận lượng điều tra phòng vệ thương mại cao kỷ lục (trong tổng số 235 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại với hàng hóa Việt Nam, Hoa Kỳ chiếm lượng điều tra lớn nhất, 23% số vụ việc).

“Đây là hệ quả của một số mặt hàng có mức tăng trưởng xuất khẩu tăng rất cao, gây tâm lý e ngại cho các nhà nhập khẩu khi nhập khẩu các sản phẩm bị áp thuế. Gần đây nhất là rà soát mặt hàng mật ong, rà soát áp thuế với mặt hàng cá phi lê đông lạnh và sắp tới là khởi kiện các mặt hàng đĩa giấy của Việt Nam. Tín hiệu này cho thấy mặc dù Hoa Kỳ là thị trường rất lớn nhưng hiện nay kể cả mặt hàng thị trường ngách, có kim ngạch xuất khẩu nhỏ cũng bị chú ý”, vị Tham tán nói.

Thêm vào đó, Hoa Kỳ đang triển khai mạnh mẽ Đạo Luật chống Lao động Cưỡng bức với người Duy Ngô Nhĩ (Đạo luật 301) khiến hàng xuất khẩu Việt Nam giảm đáng kể. Một số lô hàng bị giữ, kiểm tra hay trả lại cho nước xuất khẩu, làm giảm bớt lợi thế cạnh tranh.

“Theo thống kê, các lô hàng của Việt Nam chưa được thông quan xếp thứ 2, sau Malaysia, với tổng kim ngạch hơn 100 triệu USD. Với tình hình hiện Việt Nam xuất siêu sang Hoa Kỳ đứng thứ 3, chỉ sau Trung Quốc và Mexico, đặc biệt trong 11 tháng đầu năm, ta xuất siêu khoảng 96 tỷ USD, tức xấp xỉ chiếm 10% tỷ trọng nhập siêu của nước này, đang dấy lên lo ngại trong chính quyền Hoa Kỳ, trong bối cảnh nước này đang nỗ lực bảo vệ ngành sản xuất trong nước. 

Hoa Kỳ cũng đang coi Trung Quốc là một trong những đối tác cần kiểm soát, vì vậy cũng đưa ra những rào cản thương mại để ngăn chặn, hạn chế hàng nhập khẩu. Việc thâm hụt đáng kể kim ngạch trong thời gian qua sẽ khiến chính quyền Hoa Kỳ tìm hiểu biện pháp để cân bằng thông qua việc hạn chế nhập khẩu, phòng vệ thương mại và Đạo luật 301”, ông Hưng nhấn mạnh.

Các chính sách sẽ ảnh hưởng mạnh tới thương mại

Vị tham tán cho biết, trong cuộc họp chính sách cuối năm của Cục dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (FED) cũng quyết định giữ nguyên mức lãi suất hiện tại, phát đi tín hiệu hạ lãi suất trong năm 2024. Đây là lần thứ 3 FED duy trì quyết định lãi suất cơ bản từ 2,25-5,5% với mục tiêu đưa lãi suất về mức 2% kể từ năm 2025. Điều này tác động tích cực đến diễn biến thị trường tài chính ngân hàng toàn cầu.

Theo số liệu Bộ Thương mại Hoa Kỳ, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa nước này trong 11 tháng đầu năm 2023 giảm 4,1% đạt hơn 4,6 nghìn tỷ USD. Trong đó nhập khẩu 2,8 nghìn tỷ USD, xuất khẩu 1,8 nghìn tỷ USD.

Chính sách thương mại của chính quyền Tổng thống Joe Biden vẫn tập trung vào việc hỗ trợ và bảo vệ lợi ích của các nhà sản xuất, kinh doanh trong nước trước các đối tác thương mại và triển khai quản lý hàng hóa liên quan đến lao động và môi trường.

“Năm 2023, việc triển khai đạo luật đổi mới kiểm soát về xuất khẩu sẽ trở thành vấn đề nhạy cảm trong nội bộ nước này, nhằm đảm bảo an ninh Hoa Kỳ trước các mối đe dọa cũng như chủ nghĩa khủng bố, sự phổ biến của vũ khí hạt nhân, sự lớn mạnh của một số quốc gia cạnh tranh”, ông Hưng cho hay.

Vị Tham tán thông tin, Quốc hội Hoa Kỳ cũng đưa ra một loạt dự thảo nhằm kiểm soát, hạn chế hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc, cũng như các đối tác nhập khẩu nguyên liệu đầu vào từ Trung Quốc và yêu cầu Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP) tăng cường thực thi Đạo Luật chống Lao động Cưỡng bức với người Duy Ngô Nhĩ. Đây cũng là điểm mà Chính quyền Biden sẽ tập trung trong năm 2024.

Hiện các nghị sĩ nước này cũng đang trình yêu cầu đề nghị Chính quyền Tổng thống Biden nghiên cứu về mức phát thải các hoạt động sản xuất hàng hóa bên trong và bên ngoài biên giới Hoa Kỳ. Dự luật này nếu được thông qua sẽ buộc các nước phải có trách nhiệm cao hơn với lượng khí phát thải của mình.

“Các chính sách vĩ mô về kinh tế, thương mại Hoa Kỳ có thể ảnh hưởng đến kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Hiện nay, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đang thay đổi pháp luật về phòng vệ thương mại. Theo đó sẽ có một số điều chỉnh liên quan đến chống điều tra, chống bán phá giá, chống trợ cấp, bao gồm cả cách xác định mức trợ cấp mới cũng như đưa ra khái niệm về tình huống đặc biệt trong điều tra chống bán phá giá. Đây là những nội dung mà các doanh nghiệp Việt Nam cần hết sức lưu ý trong giai đoạn tới khi xuất khẩu sang Hoa Kỳ”, ông Hưng nhấn mạnh.