Nhộn nhịp mua bán, trao đổi tiền mệnh giá thấp

Khảo sát trên các trang web và trên thị trường về kinh doanh đổi tiền cho thấy, đổi tiền mệnh giá 1.000 đồng hay 5.000 đồng, mức phí khoảng 20 - 30%, đổi tiền 500 đồng cũng có nhưng lên tới 300%. Thực tế đây là hành vi trái pháp luật và bị phạt từ 20 - 40 triệu đồng với cá nhân và gấp đôi với tổ chức vi phạm.

Trên mạng xã hội Facebook, hoạt động này lại càng sôi động hơn với đủ mọi phương thức. Chỉ cần một cú nhấp chuột và đánh từ khóa "đổi tiền lì xì", ngay lập tức hiện lên hàng trăm trang đổi tiền lẻ, với các tên như: "Đổi tiền mới nguyên series", "Dịch vụ đổi tiền lẻ, tiền mới", "Đổi tiền lì xì Tết phí chỉ 3%", "Đổi tiền mới, tiền lẻ, tiền lì xì"…Các dịch vụ đổi tiền lẻ, tiền mới với đủ các mệnh giá như 2.000 đồng, 5.000 đồng, 10.000 đồng, 20.000 đồng, 50.000 đồng, 100.000 đồng. Người rao bán còn cam kết 100% là tiền mới, nguyên kiện, nguyên seri.

Trong vai một người cần đổi tiền lẻ, khi liên hệ vào số điện thoại 0372515xxx, PV được một người đổi tiền tư vấn nhiệt tình. Theo đó, việc đổi tiền lẻ, mệnh giá càng thấp sẽ có mức phí cao hơn. Cụ thể, mệnh giá 1.000 đồng, 2.000 đồng, mức phí sẽ dao động từ 13-15%; mệnh giá 10.000 đồng, 20.000 đồng, mức phí là 7 - 8%; mệnh giá 50.000 đồng thì chịu phí 3-5%.

Khi PV nói rằng mức phí này cao quá, người này đáp: "Thời điểm này đổi mức giá đó còn rẻ, đến cận Tết, phí sẽ cao hơn. Cần tiền để đi lễ chùa, lì xì thì nên đổi sớm". Lý do được người này đưa ra là vài năm trở lại đây, Ngân hàng Nhà nước không phát hành tiền lẻ mới, mệnh giá thấp trong dịp Tết Nguyên đán nên nguồn tiền lẻ khá khan hiếm, nên phí đổi cũng cao.

Chỉ cần lên Google, gõ từ khóa “đổi tiền Tết online” hoặc “Đổi tiền online”, người tìm kiếm sẽ nhận được hàng trăm kết quả trang web nhận đổi tiền, kèm điện thoại và địa chỉ giao dịch.

Ngoài dịch vụ đổi tiền mới, tiền lẻ, dịch vụ "rao bán" tiền lì xì trên mạng gần đây còn có thêm dịch vụ bán các loại tiền của nhiều nước. Chẳng hạn, tờ tiền 2 USD được niêm yết với nhiều mức giá khác nhau. Với series đẹp, giá bán tờ 2 USD có thể lên tới 800.000 đồng/USD.

Đổi tiền lẻ hưởng chênh lệch sẽ bị phạt tối đa 40 triệu đồng 

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 44/CT-TTg về tăng cường công tác quản lý, điều hành nhằm bình ổn giá cả thị trường, bảo đảm trật tự an toàn xã hội dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu, trong đó yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường phát hiện và xử lý các hành vi đổi tiền lẻ trái quy định của pháp luật.

Đề cập tới dịch vụ đổi tiền lẻ, tiền mới trong bối cảnh 8 năm nay, NHNN không có chủ trương đưa tiền mới mệnh giá nhỏ vào lưu thông dịp Tết, luật sư Đặng Văn Cường (Đoàn luật sư Thành phố Hà Nội) cho biết: “Nghị định 96/2014/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng quy định hành vi này sẽ bị phạt tiền ở mức thấp nhất là 20 triệu đồng.

Cụ thể, điểm a khoản 5 Điều 30 Nghị định 96/2014/NĐ-CP có nêu: Phạt tiền từ 20 - 40 triệu đồng đối với hành vi thực hiện đổi tiền không đúng quy định của pháp luật. Mức phạt này áp dụng cho các cá nhân vi phạm; tổ chức vi phạm bị phạt gấp 2 lần”.

Nghị định 96 cũng nêu rõ, thẩm quyền xử phạt với hành vi đổi tiền trái pháp luật được quy định gồm những cá nhân, tổ chức sau: Chánh thanh tra giám sát Ngân hàng Nhà nước chi nhánh, Cục trưởng cục thanh tra, giám sát ngân hàng, Chánh thanh tra giám sát ngân hàng, Trưởng đoàn thanh tra do giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ra quyết định...

Giới luật sư cũng đưa ra rất nhiều cảnh báo về tiền giả, lừa đảo… mà người dân có thể gặp khi đổi tiền trên mạng. "Đổi tiền online cũng như trực tiếp sẽ gặp nhiều rủi ro như bị đổi thiếu tiền; tiền bất hợp pháp, tiền giả do không có tổ chức, trụ sở rõ ràng. Khi bị nhận tiền giả, người đổi còn gặp rủi ro khi phải chứng minh nguồn gốc tiền đó từ đâu mà có? Tôi nghĩ là không nên đổi tiền, mất phí", luật sư Trần Minh Hùng (Đoàn luật sư Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết.

Tuy nhiên, dịch vụ đổi tiền lẻ vẫn đang trở thành mùa kinh doanh với nhiều người vì có Luật nhưng chưa ai quản, chưa trường hợp nào đổi tiền bất hợp pháp bị xử phạt và công khai trên truyền thông đại chúng. Kinh doanh đổi tiền các năm gần đây thậm chí còn "nóng" hơn bởi Ngân hàng Nhà nước không phát hành tiền lẻ mệnh giá nhỏ dịp Tết.

Trước khi cơ quan chức năng chịu vào cuộc cùng các biện pháp triệt để, người dân vẫn tiếp tục đứng trước nguy cơ đổi phải tiền giả, tiền thiếu, chịu những khoản phí trên trời khi đổi tiền mới mỗi mùa Tết.