Tại Diễn đàn Nhịp đập Kinh tế Việt Nam (VEP), với chủ đề “Khoa học công nghệ thúc đẩy thịnh vượng - Cơ hội cho Việt Nam”, ngày 6/12, đánh giá một số chỉ báo kinh tế vĩ mô trong năm 2023, TS. Nguyễn Hữu Thọ, đại diện nhóm nghiên cứu CIEM cho rằng có 3 yếu tố theo chiều hướng tích cực.

Đầu tiên là đầu tư công đã đáp ứng tốt nhu cầu vốn cho phát triển với 461 nghìn tỷ đồng (tính chung 11 tháng), cao hơn 6,7% và cao hơn 122,6 nghìn tỷ về số tuyệt đối so với cùng kỳ năm 2022. Tiếp theo là thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) với vốn đang ký 28,8 tỷ USD, vốn thực hiện 20,2 tỷ USD, cao nhất trong 5 năm qua (tính theo vốn thực hiện). 

Cùng với đó là đã kiểm soát tốt lạm phát (tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng CPI bình quân 11 tháng so với cùng kỳ) là 3,5%, nằm trong kế hoạch điều hành Nghị quyết 01 là 4,5%. 

Dù đạt được những kết quả khá tích cực, nhưng nhóm nghiên cứu của CIEM cũng chỉ ra một số khó khăn, vướng mắc ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong năm 2023. Những khó khăn phải kể đến như thị trường trái phiếu doanh nghiệp hoạt động trầm lắng, trong 9 tháng đầu năm 2023 chỉ có 51 doanh nghiệp phát hành với khối lượng 123 nghìn tỷ đồng, giảm 60,4% so với cùng kỳ 2022. 

Thị trường bất động sản cũng rơi vào tình cảnh trầm lắng tương tự, cơ cấu hàng chưa phù hợp, thừa hàng ở những phân khúc cao, nhưng lại thiếu hàng ở phân khúc thấp. Hoạt động xuất nhập khẩu vẫn phụ thuộc nhiều vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Tăng trưởng kinh tế tuy cao (dự báo 5,19%), nhưng vẫn chưa đạt được mục tiêu đề ra là 6,5%, điều này ảnh hưởng đến lộ trình phát triển đến năm 2025 và 2030...    

Các chuyên gia của CIEM dự báo, tăng trưởng GDP năm 2023 ước đạt 5,19%, tuy thấp hơn mức tăng 8,02% của năm 2022, nhưng mức tăng trưởng này cao hơn so với nhiều quốc gia trong khu vực và thế giới.   

 "Bắt mạch" nền kinh tế trong năm 2024, CIEM chỉ rõ, lạm phát dự báo vẫn ở mức cao, thậm chí có phần cao hơn năm 2023. Năm nước đối tác thương mại lớn của Việt Nam dự báo tăng trưởng trái chiều (3 giảm, 2 tăng). Những khó khăn, vướng mắc của năm nay gần như vẫn chuyển tiếp, kéo dài sang năm 2024...    

Tuy nhiên, điểm tích cực là kinh tế tăng trưởng ổn định trong thời gian dài tạo đà và lực cho phục hồi thuận lợi hơn. Vị thế chính trị và thương mại của Việt Nam ngày càng được quốc tế chú trọng hơn (nâng cấp quan hệ quốc gia với Mỹ, một số FTA mới phát huy hiệu lực). Nhà nước chú trọng hỗ trợ phục hồi kinh tế, một số chính sách hỗ trợ đã được Quốc hội đồng ý kéo dài sang 2024.    

Từ nội tại nền kinh tế, TS. Nguyễn Hữu Thọ đã đưa ra 3 kịch bản tăng trưởng cho năm 2024, trong đó ở kịch bản cơ sở (dễ xảy ra), GDP tăng 6%; kịch bản cao là 6,5%; và kịch bản thấp là 5,5%. Ước tính này tương đối sát với dự báo gần nhất của một số định chế tài chính quốc tế (WB: 5,5%; IMF: dự báo 5,8%; ADB: 6%). 

Đáng lưu ý, theo nhóm nghiên cứu, các đầu tàu tăng trưởng truyền thống như TP.HCM, Hà Nội có tốc độ tăng trưởng chậm dần; xuất hiện một số đầu tàu mới (Hải Phòng, Quảng Ninh, Thanh Hóa) nhưng còn ít và chưa thực sự mạnh mẽ.

Để đạt được mức tăng trưởng GDP cao trong năm 2024, nhóm nghiên cứu CIEM đề xuất tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, tập trung nhiều hơn các động lực tăng trưởng kinh tế; thúc đẩy tiếp tục cải thiện thể chế và môi trường kinh doanh.

Song, cần tiếp tục cải thiện thể chế và môi trường kinh doanh, tiếp tục hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất; tăng cường hỗ trợ cho các chủ thể sản xuất kinh doanh và thúc đẩy phát triển thị trường hàng hoá dịch vụ.