Chuyển động chính sách kinh tế tháng 2/2026: Siết chặt kỷ cương, tăng tốc số hóa
(DNTO) - Bước sang tháng 2/2026, hàng loạt chính sách kinh tế quan trọng chính thức có hiệu lực, tạo ra những thay đổi căn bản trong quản lý thị trường tài chính, hoạt động xuất nhập khẩu và dịch vụ số. Điểm chung của các quy định mới là sự kết hợp giữa tư duy quản lý chặt chẽ đối với các lĩnh vực nhạy cảm và tinh thần kiến tạo, đơn giản hóa thủ tục hành chính thông qua công nghệ.
Bộ Tài chính cho phép cá nhân, tổ chức sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID để thực hiện thủ tục hải quan. Ảnh minh họa
Quyết liệt lập lại trật tự thị trường vàng và tiền tệ
Một trong những tâm điểm chú ý của giới đầu tư và doanh nghiệp trong tháng này là Nghị định 340/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 9/2). Chính phủ đã đưa ra những chế tài mạnh mẽ chưa từng có nhằm chấm dứt tình trạng "vàng hóa" và thiếu minh bạch trong lĩnh vực tiền tệ.
Theo đó, mức phạt tiền lên tới 400 triệu đồng sẽ được áp dụng cho các hành vi sản xuất, kinh doanh vàng miếng không giấy phép. Ngay cả những vi phạm nhỏ hơn như không niêm yết giá công khai hoặc không thanh toán qua tài khoản cũng đối mặt với mức phạt từ 30-50 triệu đồng.
Đồng hành với đó, Ngân hàng Nhà nước cũng ban hành Thông tư 82/2025/TT-NHNN (có hiệu lực từ 12/2), quy định các tổ chức tín dụng không được duy trì trạng thái vàng âm và giới hạn trạng thái vàng tối đa chỉ từ 2-5% vốn tự có. Những động thái này được kỳ vọng sẽ loại bỏ hiện tượng đầu cơ, giúp thị trường vàng vận hành ổn định và sát với giá trị thực hơn.
Bước ngoặt số hóa trong hải quan và quản lý thuế
Tháng 2/2026 cũng ghi dấu ấn đậm nét của chuyển đổi số trong dịch vụ công. Điểm sáng lớn nhất là việc Bộ Tài chính cho phép cá nhân, tổ chức sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID để thực hiện thủ tục hải quan (theo Thông tư 121/2025/TT-BTC). Việc thay thế các phương thức truyền thống bằng hệ thống dữ liệu điện tử không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí giấy tờ mà còn rút ngắn tối đa thời gian thông quan hàng hóa.
Cùng chung tinh thần đó, Nghị định 373/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 14/2) đã gỡ khó cho người nộp thuế thu nhập cá nhân. Thay vì quy trình phức tạp khi có thu nhập tại nhiều nơi, cá nhân giờ đây chỉ cần quyết toán tại cơ quan thuế quản lý đơn vị chi trả thu nhập lớn nhất. Đặc biệt, cơ chế tự động chuyển hồ sơ giữa các cơ quan thuế nếu người dân nộp sai địa điểm là một bước tiến dài trong việc lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên không gian số
Trong bối cảnh kinh tế số bùng nổ, sự ra đời của Nghị định 342/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 15/2) về quản lý quảng cáo được xem là "liều thuốc" đặc trị cho những bất cập hiện nay. Quy định mới buộc các nhà quảng cáo video trên mạng phải cho phép người dùng tắt quảng cáo sau tối đa 5 giây, đồng thời cấm các hành vi đánh lừa người dùng bằng biểu tượng tắt giả.
Bên cạnh đó, lĩnh vực chứng khoán cũng chính thức bước vào kỷ nguyên "số" khi Thông tư 135/2025/TT-BTC chuyển đổi hoàn toàn chứng chỉ hành nghề từ bản giấy sang bản điện tử. Việc này không chỉ giúp giảm chi phí hành chính mà còn giúp cơ quan quản lý giám sát chặt chẽ chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng cho một thị trường vốn minh bạch và bền vững.
Có thể thấy, các chính sách có hiệu lực trong tháng 2/2026 là một bộ lọc quan trọng để thanh lọc thị trường. Nếu như các chế tài về vàng và quảng cáo mang tính chất "siết" để bảo vệ sự ổn định và quyền lợi người dân, thì việc tích hợp VNeID và đơn giản hóa thủ tục thuế lại là hướng "mở" nhằm khơi thông các nguồn lực kinh tế. Sự chuyển dịch đồng bộ này hứa hẹn sẽ tạo ra môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và hiện đại hơn trong năm 2026.