Một bức tranh sụt giảm rõ rệt đang hiện ra qua các số liệu theo dõi tàu biển. Hãng phân tích Kpler ghi nhận lượng LNG cập cảng Trung Quốc trong tháng 6/2025 chỉ đạt khoảng 5 triệu tấn, giảm 12% so với cùng kỳ năm trước, nối dài chuỗi 8 tháng đi xuống liên tiếp.

Nhìn rộng hơn, bốn tháng đầu năm chứng kiến sự sụt giảm mạnh mẽ xuống còn 20 triệu tấn, một sự hụt hơi đáng kể so với con số 29 triệu tấn của cùng kỳ năm 2024.

Giới phân tích độc lập thậm chí còn dự báo, cả năm 2025, tổng lượng nhập khẩu của Trung Quốc có thể giảm từ 6% đến 11% so với năm ngoái.

“Ngay cả khi có một sự phục hồi mạnh mẽ vào nửa cuối năm, điều đó cũng khó có thể bù đắp cho sự yếu kém đã thấy”, ông Yuanda Wang, một nhà phân tích cấp cao tại hãng tư vấn ICIS, nhận định về xu hướng này.

Sự giảm tốc của Trung Quốc không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà là kết quả cộng hưởng từ một chiến lược năng lượng đa dạng hóa và những thách thức kinh tế nội tại. Ưu tiên hàng đầu của Bắc Kinh lúc này là an ninh năng lượng, thể hiện qua việc gia tăng nhập khẩu khí đốt qua các tuyến đường ống dài hạn, đặc biệt từ Nga.

Tuyến "Sức mạnh Siberia 1" đang vận hành hết công suất, trong khi các cuộc đàm phán cho siêu dự án "Sức mạnh Siberia 2" đã được nối lại, cho thấy một sự dịch chuyển chiến lược sang nguồn cung đường ống ổn định, vốn đã chiếm tới 41% tổng lượng khí nhập khẩu của nước này.

Song song đó, nỗ lực tự chủ cũng được đẩy mạnh khi sản lượng khí đốt trong nước tăng 6%. Yếu tố này kết hợp với sự chững lại của các ngành công nghiệp nặng và lĩnh vực hóa chất, cùng thị trường bất động sản vẫn đang trong giai đoạn khó khăn, đã làm giảm đáng kể nhu cầu tiêu thụ khí đốt tổng thể.

Trong bức tranh phức tạp đó, căng thẳng thương mại với Washington đóng một vai trò không nhỏ. Kể từ tháng 3/2025, mức thuế trừng phạt 125% đã khiến LNG của Mỹ gần như biến mất khỏi thị trường Trung Quốc. Điều này không chỉ buộc các tập đoàn năng lượng Trung Quốc như CNOOC phải tìm kiếm các nhà cung cấp thay thế từ Qatar hay Indonesia, mà còn dẫn đến một nghịch lý thương mại: họ bán lại chính những lô hàng LNG đã ký hợp đồng của Mỹ cho thị trường châu Âu để tránh thuế.

Hành động "hãm phanh" của Trung Quốc ngay lập tức tạo ra hiệu ứng domino trên toàn cầu. Nguồn cung LNG được giải phóng đã trở thành chiếc phao cứu sinh cho các quốc gia khác. Châu Âu nhanh chóng hấp thụ lượng khí dư thừa để lấp đầy kho dự trữ, trong khi các thị trường châu Á như Nhật Bản và Ấn Độ cũng được giảm bớt áp lực.

Hệ quả trực tiếp là giá cả hạ nhiệt. Chỉ số giá LNG giao ngay tại châu Á (JKM), theo ghi nhận, đã giảm xuống mức tương đối dễ chịu, dao động quanh 11 USD/MMBTU trong tháng 5/2025. Mức giá này mở ra cơ hội cho các thị trường mới nổi vốn nhạy cảm về chi phí có thể tiếp cận nguồn năng lượng sạch hơn này.

Tuy nhiên, đối với ngành công nghiệp LNG của Mỹ, đây là một thách thức lớn. Thị trường Trung Quốc, vốn được kỳ vọng là điểm đến cho hàng chục triệu tấn LNG mỗi năm theo các hợp đồng dài hạn, nay đang trở nên xa vời. Số phận của các hợp đồng này giờ đây phụ thuộc nhiều vào kết quả các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước, với một hạn chót quan trọng được ấn định vào ngày 12/8 tới.

Dù vậy, nhiều tổ chức quốc tế cho rằng sự chững lại hiện tại chỉ là tạm thời. Báo cáo mới nhất từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố cuối tháng 7/2025 đã đưa ra một dự báo lạc quan, cho rằng nhu cầu khí đốt toàn cầu sẽ tăng tốc trở lại vào năm 2026. Động lực cho sự phục hồi này, theo IEA, đến từ một làn sóng các dự án LNG mới khổng lồ sắp đi vào hoạt động ở Mỹ, Canada và Qatar, hứa hẹn bổ sung một nguồn cung dồi dào cho thị trường.

Sự thay đổi trong chính sách của Trung Quốc là một lời nhắc nhở rằng thị trường năng lượng toàn cầu luôn biến động. Trong ngắn hạn, thế giới được hưởng lợi từ giá cả phải chăng hơn. Nhưng về dài hạn, sự cân bằng mong manh giữa cung và cầu vẫn phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố địa chính trị và những toan tính chiến lược của các quốc gia lớn.