Tiếp tục chương trình làm việc Phiên họp thứ 9, chiều 16/3, Ủy ban Thường vụ tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn đối với Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà.

Tại phiên chất vấn, đại biểu Tạ Văn Hạ, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục nêu dẫn chứng vụ đấu giá đất Thủ Thiêm và đặt vấn đề: “Trường hợp cụ thể này có thổi giá, đánh võng giá trị tài sản, lợi dụng vay ngân hàng ... hay không? Nếu có dấu hiệu lũng đoạn, lừa đảo tăng giá trị đất, vay ngân hàng chiếm dụng, phá hoại nền kinh tế đất nước thì có xử lý hình sự được không?".

Về vấn đề này, Bộ trưởng Trần Hồng Hà khẳng định, vụ Thủ Thiêm Chính phủ đang giao các cơ quan có trách nhiệm làm rõ. Nếu có lợi dụng trục lợi, cơ quan điều tra sẽ có trách nhiệm làm rõ. 

Cũng liên quan đến vụ đấu giá đất Thủ Thiêm, đại biểu Nguyễn Đại Thắng (đoàn Hưng Yên) đặt vấn đề: Dư luận cử tri nêu, việc đấu giá đất tại nhiều nơi có hiện tượng bắt tay ngầm để tạo sóng. Có nhiều trường hợp nhà đầu tư trả giá "trên trời" rồi âm thầm bỏ cọc, kết quả trúng đấu giá cao bất thường, gấp nhiều lần giá khởi điểm. Điển hình như vụ đấu giá đất tại khu đô thị mới Thủ Thiêm, Thành phố Thủ Đức vừa qua. Có hiện tượng làm nhiễu loạn thị trường, đẩy giá đất các khu vực lân cận lên cao, tạo ra hiện tượng "sốt đất ảo", thiết lập mặt bằng giá đất mới khiến quá trình giải phóng mặt bằng triển khai dự án gặp nhiều khó khăn, gây mất trật tự, an ninh xã hội. Đại biểu Đại Thắng đề nghị Bộ trưởng cho giải pháp trong thời gian tới để khắc phục tình trạng này.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà trả lời: "Vấn đề đấu giá đất, trong thời gian vừa qua đã nổi lên, không chỉ có "thổi giá" mà thực tế còn có "dìm giá", quân xanh quân đỏ, là điều hết sức bức xúc. Ảnh hưởng của nó là hết sức nghiêm trọng, làm biến động thị trường bất động sản, làm thất thoát tài sản của nhà nước và tạo ra mặt bằng giá mới, ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống kinh tế. Nếu nói sâu hơn nữa, việc thổi giá, đằng sau còn rất nhiều hệ lụy, đặc biệt là giá ảo, nhưng có thể thế chấp và rút tiền ngân hàng là thực, làm ảnh hưởng đến an ninh tiền tệ và nhiều vấn đề khác".

Cũng tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn, đại biểu Nguyễn Thị Xuân (đoàn Đắk Lắk) đặt vấn đề: "Dấu hiệu của "bong bóng" bất động sản đang làm "rung lắc" thị trường, vấn đề trốn thuế trong các giao dịch đất đai đang xảy ra. Xin Bộ trưởng cho biết nguyên nhân, giải pháp của Bộ để khắc phục tình trạng này. Quan điểm của Bộ trưởng là có nên hình sự hóa hành vi gây lũng đoạn thị trường bất động sản hay không?".

Về vấn đề "thổi giá", đầu cơ đất đai mà các đại biểu đề cập, Bộ trưởng Trần Hồng Hà cho biết, đây là một hiện tượng rõ ràng là có thực.

"Tất nhiên, cùng với điều kiện Covid-19, người dân, doanh nghiệp gửi tài sản của mình bằng đất, mà đất cứ lên giá như ngựa phi thì rõ ràng ai cũng nghĩ là sẽ gửi. Nhưng khi đã đầu tư toàn bộ tiền, tài sản của xã hội vào đất đai, thì không mang lại hiệu quả. Đó là điều rất không tốt với nền kinh tế", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Bộ trưởng chỉ rõ chiêu trò thổi giá: "Đất chưa sử dụng, nhưng lại tiếp tục tham gia đấu giá để giữ đất, găm đất. Găm đất lâu không sử dụng vì giá vẫn tiếp tục lên". Do đó, theo Bộ trưởng, chính sách phải làm sao để kiểm soát được các dự án đầu tư phải khả thi, xác định lộ trình của dự án để đưa vào phục vụ phát triển kinh tế xã hội.

Bên cạnh đó, phải phân biệt các phân khúc thị trường, lây nhu cầu bất động sản nhà ở làm cơ sở để quyết định đầu tư phát triển đô thị và bất động sản. Ngoài ra, vấn đề quy hoạch sử dụng đất đai và quy hoạch đô thị cũng hết sức quan trọng, phải dựa trên cơ sở tính toán, dự báo của thị trường về nhu cầu.

Bộ trưởng cho rằng, vấn đề này hiện nay chưa thể hình sự hóa, nếu muốn hình sự hóa phải bổ sung chế tài để xem xét dấu hiệu lợi dụng trục lợi để xử lý.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Hà, cần có quy định, phương pháp, trình tự khác hơn, chặt chẽ hơn, để đấu giá đối với tài sản là đất đai. Hiện nay, Luật đất đai mới chỉ quy định các điều kiện về doanh nghiệp tham gia đấu giá, nhưng chưa quy định điều kiện cụ thể liên quan đến năng lực của doanh nghiệp, chấp hành kỷ cương pháp luật nói chung, hay kinh nghiệm thực tiễn... Hay việc như thế nào là cuộc đấu giá bình thường, như thế nào là không bình thường thì cần có quy định bởi pháp luật, để cho người tham gia đấu giá chịu trách nhiệm, vừa có cơ sở pháp lý để điều chỉnh.

Bộ trưởng cũng cho rằng cần phải có chế tài mạnh hơn nữa với nhà đầu tư bỏ không tham gia, để đủ sức răn đe.