Ngày 04/02/26, thông tin về việc Estée Lauder bị xử phạt 750.000 CAD (tương đương khoảng 14 tỷ đồng) do vi phạm quy định về môi trường đã làm rúng động giới đầu tư và các nhà quản trị chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cơ quan chức năng Canada xác định hãng này đã kinh doanh các sản phẩm bút kẻ mắt chứa nhóm hóa chất vĩnh cửu PFAS mà không thông báo cho Bộ Môi trường theo quy định. Các sản phẩm vi phạm bao gồm một số dòng bút kẻ mắt dạng lỏng và chì kẻ mày, những mặt hàng vốn đòi hỏi tính bền màu và chống trôi cao.

Khái niệm "hóa chất vĩnh cửu" hay PFAS (per- và polyfluoroalkyl) là tên gọi chung của một nhóm gồm hàng nghìn hợp chất hóa học tổng hợp có liên kết carbon-fluorine cực kỳ bền vững. Đặc tính này giúp PFAS có khả năng kháng nước, kháng dầu và chịu nhiệt vượt trội, khiến chúng trở thành thành phần lý tưởng trong các sản phẩm cần độ bền bỉ như mỹ phẩm lâu trôi, chảo chống dính hay trang phục dã ngoại.

Tuy nhiên, sự "vĩnh cửu" này chính là con dao hai lưỡi khi chúng không thể phân hủy tự nhiên trong môi trường và có khả năng tích tụ lâu dài trong cơ thể người thông qua tiếp xúc da hoặc tiêu thụ thực phẩm. Các nghiên cứu khoa học vào đầu năm 2026 tiếp tục khẳng định PFAS là tác nhân gây ra các vấn đề về nội tiết, suy giảm hệ miễn dịch và gia tăng nguy cơ ung thư.

Vụ việc của Estée Lauder bộc lộ lỗ hổng lớn trong công tác quản trị rủi ro chuỗi cung ứng của một tập đoàn đa quốc gia.

Đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là các start-up trong lĩnh vực hóa mỹ phẩm, việc kiểm soát thành phần nguyên liệu đầu vào từ các nhà cung cấp thứ ba là thách thức lớn. Khi tiêu chuẩn về môi trường tại các thị trường phát triển như Bắc Mỹ và EU ngày càng siết chặt, một sai sót nhỏ trong khâu kiểm định thành phần có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nặng nề và sự tẩy chay từ người tiêu dùng "thông minh".

Việc giấu kín hoặc thiếu hiểu biết về sự hiện diện của PFAS trong công thức sản phẩm không còn được coi là một lỗi kỹ thuật đơn thuần mà bị đánh giá là sự thiếu minh bạch trong đạo đức kinh doanh.

Tại thị trường Việt Nam, ngành công nghiệp mỹ phẩm nội địa đang chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của các thương hiệu trẻ ưu tiên thành phần tự nhiên và xu hướng "Clean Beauty". Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu hoặc thuê gia công (OEM) tại nước ngoài mà chưa có quy trình hậu kiểm độc lập về hóa chất độc hại.

Sự việc của Estée Lauder cho thấy rằng uy tín thương hiệu lâu năm cũng không thể là "tấm khiên" trước các rủi ro về độc tố học và pháp lý môi trường. Các nhà điều hành doanh nghiệp trẻ cần thiết lập quy trình kiểm định nghiêm ngặt ngay từ tầng nguyên liệu thô thay vì hoàn toàn tin tưởng vào các bảng thông số kỹ thuật (MSDS) từ phía nhà cung cấp.

Hệ lụy kinh tế từ án phạt này còn kéo theo chi phí khắc phục hệ thống và thiệt hại về giá trị thương hiệu khó có thể đo đếm bằng tiền mặt. Trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực tham gia vào các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới với những cam kết khắt khe về bảo vệ môi trường, các doanh nghiệp nội địa cần nhìn nhận PFAS và các hóa chất độc hại là "lằn ranh đỏ". Việc đầu tư cho hệ thống quản trị chuỗi cung ứng minh bạch ngay từ đầu không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các khoản phạt nghìn tỷ mà còn là tấm vé thông hành để vươn ra thị trường quốc tế một cách bền vững.

Hành trình xây dựng một "thương hiệu sạch" đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về kỹ thuật và nghiêm túc trong việc tuân thủ các quy chuẩn quốc tế. Bài học từ Estée Lauder nhấn mạnh rằng trong cuộc chơi kinh tế năm 2026, sự minh bạch về dữ liệu thành phần chính là tài sản quý giá nhất của doanh nghiệp. Mọi sự thờ ơ với rủi ro từ chuỗi cung ứng đều phải trả giá bằng niềm tin của khách hàng và sự tồn vong của chính thương hiệu trên bản đồ kinh tế toàn cầu.