Các báo cáo chỉ ra sự phục hồi giữa nhu cầu tiêu dùng mạnh mẽ và việc thiếu hụt nguồn cung trầm trọng, dẫn đến lạm phát tăng nhanh. Điều này cũng gây áp lực lên các quan chức Cục Dự trữ Liên bang khi họ chuẩn bị cho một cuộc họp vào tuần tới.

Lạm phát cao liên tục có thể bù đắp cho việc tăng lương và khiến kinh tế của các hộ gia đình trở nên tồi tệ hơn. Ngân hàng trung ương có thể buộc phải tăng lãi suất để giữ giá trong tầm kiểm soát. Một động thái như vậy cũng có nguy cơ làm chậm sự phục hồi kinh tế khi tỷ lệ thất nghiệp vẫn cao hơn so với trước đại dịch. Ian Shepherdson, nhà kinh tế trưởng tại Pantheon Macroeconomics cho biết: “Đây là một chặng đường thực sự khó khăn trong vài tháng tới”.

Bộ Thương mại nước này cho biết, theo Bộ Đo lường lạm phát của Fed, chỉ số giá tiêu dùng-chi tiêu cá nhân đã tăng 4,4% trong tháng 9 so với năm trước, tốc độ nhanh nhất kể từ năm 1991 và tăng 0,3% so với tháng trước.

Loại trừ nhóm thực phẩm và năng lượng có xu hướng biến động nhiều hơn, lạm phát đã tăng 0,2% trong tháng, phù hợp với ước tính của Dow Jones và 3,6% trong khoảng thời gian 12 tháng, không thay đổi so với tháng 8 nhưng là mức cao nhất kể từ tháng 5 năm 1991.

Lạm phát tiếp tục tăng vọt khi thu nhập cá nhân giảm 1% trong tháng 9, nhiều hơn mức giảm 0,4% dự kiến. Chi tiêu của người tiêu dùng tăng 0,6%, phù hợp với ước tính của Phố Wall. Tỷ lệ lạm phát chính được thúc đẩy bởi chi phí năng lượng tăng 24,9% và thực phẩm tăng 4,1%. Lạm phát dịch vụ tăng 6,4% trong khi hàng hóa tăng 5,9%. Tổng sản phẩm quốc nội chỉ tăng với tốc độ 2% hàng năm trong quý thứ 3, mức chậm nhất kể từ khi sự phục hồi bắt đầu sau cuộc suy thoái kết thúc vào tháng 4/2020.

Theo báo cáo của Bộ Lao động, chỉ số chi phí việc làm, một thước đo lương thưởng cho người lao động bao gồm cả tiền lương và phúc lợi, đã tăng 1,3% trong quý thứ 3 so với quý thứ 2, tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2001, và so với mức ước tính là 0,9%. Điều đó đã đưa mức tăng so với cùng kỳ năm ngoái lên 3,7%, cao hơn một chút so với quý 1 và tăng tốc nhanh nhất kể từ quý 2/2002. Tiền lương và tiền công tăng 4,6%, so với 2,7% từ tháng 9/2020.  Người lao động trong các lĩnh vực giải trí, khách sạn và bán lẻ nhận thấy mức tăng lương đặc biệt cao, do các nhà tuyển dụng phải vật lộn để tìm ứng viên cho các vị trí còn trống.

Hôm  qua (29/10), một chỉ số về tâm lý người tiêu dùng do Đại học Michigan công bố cho thấy người Mỹ vẫn ở trong tâm trạng buồn bã. Tuy nhiên, chỉ số này đã giảm xuống còn 71,7 trong tháng 10 từ mức 72,8 trong tháng 9 và thấp hơn nhiều so với mức 101 vào tháng 2 năm 2020, trước khi đại dịch Covid-19 xảy ra.

Theo một cuộc khảo sát tâm lý khác, người tiêu dùng dự đoán tỷ lệ lạm phát trong tháng 10 sẽ là 4,8%, cao nhất kể từ năm 2008. Dự đoán lạm phát tiêu dùng cao hơn là mối lo ngại đối với các nhà hoạch định chính sách vì chúng có thể thúc đẩy các doanh nghiệp, người lao động tăng giá và nhu cầu lương trong tương lai, khiến điều đó thành hiện thực.

Các chuỗi cung ứng toàn cầu bị thắt chặt, gây khó khăn cho các doanh nghiệp và người tiêu dùng trong việc tìm kiếm sản phẩm họ muốn mua. Những lo ngại liên tục về virus Covid-19 và khó khăn trong việc tìm nơi chăm sóc trẻ em đã khiến người lao động không tham gia vào lực lượng lao động, mặc dù mức lương tăng nhanh chóng. Có khoảng 62% người Mỹ trưởng thành đang làm việc hoặc đang tìm việc làm, tỷ lệ thấp nhất kể từ những năm 1970.

Những yếu tố đó đã kết hợp để đẩy lạm phát lên cao hơn mục tiêu 2% của Fed. Các nhà kinh tế cho biết họ dự đoán lạm phát sẽ tiếp tục tăng cho đến khi những gián đoạn liên quan đến đại dịch Covid-19 lắng xuống, có lẽ vào khoảng năm sau.

Joe Brusuelas, nhà kinh tế trưởng tại RSM US LLC cho biết: “Fed hiện phải điều hướng quá trình chuyển đổi rất khó khăn từ chỗ bình ổn sang thắt chặt. Mối quan tâm lớn nhất hiện nay là vấn đề nguồn cung dai dẳng có thể khiến giá tăng cao”.

Bộ Thương mại cho biết, chi tiêu của người tiêu dùng đã tăng với tỷ lệ hàng năm được điều chỉnh theo mùa là 0,6% vào tháng 9, giảm từ 0,8% trong tháng 8. Thu nhập cá nhân đã giảm 1% trong tháng trước, do trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp giảm 72%, bù lại mức lương và phúc lợi tăng 0,7%.

Việc hết hạn viện trợ thất nghiệp tăng cường vào đầu tháng 9 đã buộc mọi người phải dựa vào số tiền tiết kiệm mà họ đã tích cóp được nhờ nhiều đợt kích thích của chính phủ trong đại dịch. Tỷ lệ tiết kiệm - tỷ lệ thu nhập khả dụng chưa chi tiêu hàng tháng - đã giảm xuống 7,5% vào tháng 9 từ mức 9,2% trong tháng 8, tương đương với mức cuối năm 2019, trước khi xảy ra đại dịch.

Các nhà kinh tế nói rằng sự giảm chi tiêu sẽ diễn ra trong thời gian ngắn. Sự sụt giảm số ca nhiễm Covid-19 mới và lương tăng sẽ khiến nhu cầu tăng cao khi bước vào mùa lễ hội. Mark Zandi, nhà kinh tế trưởng tại Moody’s Analytics, cho biết: “Nếu biến thể Delta là âm ròng trong quý 3 và trong tháng 9, thì tôi nghĩ đó sẽ là dương thuần cho quý 4. Chúng ta sẽ thấy một số sự hồi sinh”.

Hôm thứ Sáu, IHS Markit cho biết nền kinh tế có thể sẽ tăng trưởng với tốc độ hàng năm được điều chỉnh theo mùa là 5% trong quý 4, tăng so với mức 2% trong quý 3.

Sáng 29/10, Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen, cựu Chủ tịch Fed, cho biết bà vẫn hy vọng lạm phát sẽ sớm qua đi, mặc dù bà và các quan chức khác thừa nhận rằng nó tồn tại dai dẳng và lâu dài hơn dự kiến. Yellen nói với CNBC từ Rome và Hội nghị thượng đỉnh G-20: “Lạm phát hàng năm vẫn ở mức cao và sẽ trong một thời gian, chỉ đơn giản là do những gì đã xảy ra trong những tháng đầu năm. Nhưng tôi tin rằng lãi suất hàng tháng sẽ giảm trong nửa cuối năm nay. Tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ thấy sự trở lại mức gần 2%”.

Yellen lưu ý, người tiêu dùng đang có mức tiết kiệm cao và tiền mặt mà bà cho rằng điều đó sẽ thúc đẩy tăng trưởng trước mắt. Tỷ lệ tiết kiệm cho tháng 9 là 7,5%, tương đương 1,34 nghìn tỷ đô la, giảm so với tỷ lệ 9,2% trong tháng 8 và là mức thấp nhất hàng tháng kể từ tháng 12 năm 2019.