Thứ sáu, 03/02/2023

TP HÀ NỘI _°C /_% weather

Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Hành trình mới của con đường tơ lụa Việt Nam

Đức Phong
- 07:27, 23/01/2023

(DNTO) - Tháng 4/2023, tơ lụa Bảo Lộc sẽ chính thức được giới thiệu ở Como - nơi mệnh danh là “thành phố của tơ lụa thế giới” trong chương trình biểu diễn và triển lãm tơ lụa Việt Nam nhân kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Italia (1973-2023).

Sau đó sẽ bước thêm một bước vào Como khi sợi tơ Bảo Lộc được dệt từ các nhà máy lớn ở đây như một cam kết xác tín hành trình tơ lụa Việt Nam tự tin có mặt ở thủ phủ tơ lụa của Ý một cách chính danh, có tên trên hệ thống truy suất nguồn gốc sản phẩm.  

Kén dùng để kéo đũi và sợi đũi tại thôn 7, xã Nam Cao, Thái Bình.

Kén dùng để kéo đũi và sợi đũi tại thôn 7, xã Nam Cao, Thái Bình.

1. Còn nhớ cách đây 20 năm, thời trang lụa Việt Nam với các thiết kế mang thương hiệu M.H của nhà thiết kế (NTK) Minh Hạnh xuất hiện ở hội chợ Las Vegas bên cạnh hơn 1.000 nhãn hiệu của hơn 100 quốc gia được mời tham gia. MH là brand Việt Nam duy nhất “bằng vai phải lứa” với nhiều hàng hiệu quốc tế. Thời điểm đó, các mẫu thời trang MH được mời trình diễn tại Tuần lễ Thời trang Xuân Hè trong chương trình South Coast (California) gồm những tên tuổi DKNY (Donna Karan New York), Tommy Hilfiger; CK (Canvil Klein)...

Những trang phục lụa chỉ là một phần nhỏ trong giá trị lớn của brand MH lúc đó khi thổ cẩm – chất liệu đặc trưng mang bản sắc văn hóa Việt, là dấu ấn của MH. Nhưng MH cũng chứng minh với quốc tế rằng Việt Nam còn có thế mạnh về dệt tơ tằm thủ công mà ngành thời trang thế giới còn rất hiếm. Sau thành công đưa thổ cẩm vào thời trang hiện đại, rực rỡ hơn trong những bộ trang phục cao cấp và vươn ra thế giới, giờ đây, tơ lụa là hành trình mở đường thứ 2 của Minh Hạnh với đau đáu niềm đau: làm sao để lụa Việt được gọi tên trên bản đồ tơ lụa thế giới. 

Mọi người đang tuốt tơ ở Nam Cao, Thái Bình.

Mọi người đang tuốt tơ ở Nam Cao, Thái Bình.

Bởi thực tế, tơ lụa Việt Nam dù là chất liệu truyền thống quý giá đã có từ trăm năm trước vẫn cần phải phát triển và bảo vệ. Trải qua bao thăng trầm, tơ lụa Việt vẫn giữ được nét độc đáo khi được thiên nhiên ban tặng cho những vùng đất nuôi dưỡng nghề dệt ươm tơ. Tiếc thay, bao thập niên qua, số phận tơ lụa Việt, trong đó có tơ lụa Bảo Lộc (Lâm Đồng), vẫn mãi long đong khi phải bán cho những thương hiệu nổi tiếng thế giới để họ quyết định đặt tên. 

Câu chuyện về tơ lụa Việt Nam có lẽ sẽ mãi ẩn trong vai trò gia công nếu không có vụ tai tiếng cách đây 4 năm về “tráo hoán” từ lụa Trung Quốc gắn mác lụa Việt Nam. Như “giọt nước tràn ly”, những người làm tơ tằm ở Bảo Lộc lúc đó đã bức xức tìm đến Minh Hạnh để góp tiếng nói chung, cứu tơ tằm Việt. Ông Huỳnh Tấn Phước, Giám đốc Công ty TNHH Tơ tằm Nhật Minh (Bảo Lộc) nói: Chúng tôi đặt vấn đề “lúc này nếu không lấy lại danh tiếng cho tơ tằm Việt Nam thì có lẽ sau này sẽ khó”. NTK Minh Hạnh xem lời đề nghị này như sứ mệnh mà tơ tằm Bảo Lộc trao cho họ. 

Thế là đồng hành cùng nhau!

2. Nhìn vào bản đồ tơ lụa thế giới, NTK Minh Hạnh nghĩ ngay đến cái tên “Como” (thủ phủ tơ lụa Italia), bởi giới thời trang thế giới đã khẳng định: "Mọi thương hiệu thời trang xa xỉ đều xuất phát từ tơ lụa Como" và hầu hết nhà thiết kế thời trang tên tuổi thế giới đều sử dụng lụa Como cho các bộ sưu tập của họ.

Vùng Como cung cấp 85% tơ lụa cho ngành thời trang của Ý và 70% tơ lụa cho toàn châu Âu. Cả ba kinh đô thời trang của thế giới - New York (Mỹ), Paris (Pháp) và Milano (Ý) - đều dựa vào sức mạnh tơ lụa của Como.

Có một nghịch lý, hiện ở Ý không còn những cánh đồng dâu, không còn những người nuôi tằm ươm tơ, chủ yếu họ tập trung để trở thành nơi thiết kế và công nghệ nhuộm, in, dệt… bậc nhất thế giới. Nguyên liệu tơ được nhập từ các nước châu Á (hầu hết từ Nhật, Trung Quốc...). “Tơ tằm Việt Nam ở Como - tại sao không khi chúng ta vẫn còn những thế mạnh về vùng trồng, về ngành ươm tơ độc đáo”, NTK Minh Hạnh cho biết.    

Quả là thách thức không nhỏ nếu muốn vươn xa đến Como, từ suy nghĩ đó là hành động đi kèm: liên doanh giữa các nhà dệt lụa Bảo Lộc và NTK Minh Hạnh đã cho ra đời Vietnam Silk House. Đấy cũng là thời điểm dịch Covid-19 hoành hành, các đơn hàng xuất khẩu ở Bảo Lộc gặp khó khăn. Trong những ngày giãn cách xã hội, các nghệ nhân sống chết với nghề tơ lụa Bảo Lộc đã tập trung sáng tạo từ ý tưởng đến mẫu mã độc đáo và khác biệt nhằm tìm ra hướng đi mới cho tơ lụa. Họ tìm đến những làng nghề dệt duy nhất còn tồn tại ở Việt Nam khi tuốt tơ sợi đũi bằng tay để tạo ra sản phẩm đũi tơ tằm độc đáo, hiếm có mà ngành thời trang thế giới mơ ước. 

Như một duyên lành, sau 2 năm chờ đợi, những người làm nghề dệt và NTK Minh Hạnh đã nhận được công văn hẹn làm việc từ Đại sứ quán Việt Nam tại Ý. Những ngày tháng 7/2022, đoàn công tác Việt Nam tự tin mang 20 mẫu lụa sang Como “trình làng”. Trong cuộc viếng thăm hai thương hiệu sản xuất tơ lụa lớn, có lịch sử hình thành hơn trăm năm trước: Công ty Ratti – có 650 ngàn mẫu được lưu trữ với tên tuổi của thương hiệu thời trang xa xỉ bậc nhất thế giới và Công ty dệt lụa 3D Tessitura Serica A.M. Taborelli S.R.L- lưu giữ hơn 450 ngàn mẫu, đã mở ra cơ hội cho tơ lụa Việt Nam khi người Ý đang tìm nhà cung cấp.

NTK Minh Hạnh, ông Huỳnh Tấn Phước đến thăm nhà máy dệt vải IQ tại Ý.

NTK Minh Hạnh, ông Huỳnh Tấn Phước đến thăm nhà máy dệt vải IQ tại Ý.

Cũng là bước ngoặt khi chính Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, Ủy viên Hội đồng thành phố phụ trách thương mại và Chủ tịch Phòng Thương mại Como đã có nhiều cuộc trao đổi và đi đến thống nhất triển khai một số kết nối hợp tác giữa TP Bảo Lộc (Lâm Đồng) với Como. Họ cử đại diện thành phố Como cùng đoàn doanh nghiệp sản xuất tơ sang thăm Việt Nam và dự các hoạt động biểu diễn, giới thiệu tơ lụa Bảo Lộc trong khuôn khổ Festival Hoa Đà Lạt vào tháng 11/2022 vừa qua; sẽ tổ chức trình diễn thời trang Việt Nam tại hồ Como vào năm 2023 nhân dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Italia. 

Một cách “chính danh”, tơ lụa Bảo Lộc đã chạm đến kinh đô tơ lụa thế giới.

3. Tại San Marino (một quốc gia độc lập nhưng nằm trong lòng nước Ý), tháng 10/2022, đã diễn ra sự kiện SILK & SAN MARINO ở  Nhà hát lớn Teatro Titano. Đây là sự kiện văn hóa lớn đầu tiên của Việt Nam được tổ chức như một hoạt động ý nghĩa kỷ niệm 15 năm hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao. Sau lần xuất hiện ở Como, thông qua Đại sứ quán Việt Nam tại các nước Ý và San Marino cùng Bộ Ngoại giao San Marino, NTK Minh Hạnh đã chính thức được mời tham gia trình diễn. Cùng Công ty thời trang Vietmode, Vietnam Silk House và Công ty tơ lụa Nhật Minh, Minh Hạnh mang đến San Marino nhiều trang phục được thiết kế từ lụa Bảo Lộc, đặc biệt là áo dài, được biểu diễn bởi người mẫu Việt và người mẫu đến từ thành phố Milan của nước Ý. 

Bộ sưu tập tơ lụa trình diễn tại San Marino.

Bộ sưu tập tơ lụa trình diễn tại San Marino.

Chuyến đi này có ý nghĩa lớn cho việc đưa tơ lụa Việt Nam đến gần hơn với kinh đô lụa thế giới trong hành trình mới. Trong đêm diễn duy nhất vào 19/10, toàn bộ ghế tại Nhà hát Titano kín chỗ. Vinh hạnh hơn khi đêm diễn có sự tham dự của hai vị đồng nguyên thủ San Marino Maria Luisa Berti và Manuel Ciavatta cùng các quan chức cấp cao như Ngoại trưởng Luca Beccari, Bộ trưởng Văn hóa Andrea Belluzzi, Bộ trưởng Lãnh thổ Stefano Canti, các nghị sĩ quốc hội, các đại sứ, tổng lãnh sự, ngoại giao đoàn, giới văn nghệ sĩ tại San Marino… Các NTK Việt Nam đã tái hiện trên sân khấu hình ảnh ngành ươm tằm, nong tơ, dệt sợi để cho ra những tấm lụa tinh túy nhất của người làm nghề.  

Tại đêm diễn ở San Marino.

Tại đêm diễn ở San Marino.

Chia sẻ vì sao đưa tơ lụa đến San Marino, Minh Hạnh nói: “Để lụa Việt Nam được công nhận ở thị trường quốc tế, chúng ta phải tiếp cận với những môi trường như thế này. Họ là những người am hiểu cũng như rất quan tâm đến bản sắc độc đáo của các nước. Tơ lụa Việt Nam thể hiện được vẻ đẹp vĩnh cửu và tôi tin, những áng tơ óng ả nối từ Bảo Lộc đến San Marino, một đất nước có ngành công nghiệp dệt may nằm trong lòng một trong những kinh đô thời trang thế giới là Italia, sẽ mở ra con đường tơ lụa Việt nối dài sang châu Âu. Sau thành công của đêm diễn, tôi mong mỗi người dân San Marino sẽ sở hữu một sản phẩm tơ lụa Việt Nam.

Những kén tằm khô sẽ được ươm dưới nhiệt độ 100 độ C, từ 3-5 giờ đồng hồ, rồi ủ tiếp trong bếp tro 4 giờ nữa để kén mềm ra. Sau đó, rửa sạch kén, cho vào chậu nước, bắt đầu kéo sợi. Khi kéo, người thợ phải dùng ngón cái và giữa để giữ sợi nên khi mới làm nghề, những ngón tay họ đều bươm máu, theo năm tháng trở thành sẹo dài. Những ngày đông rét buốt, tay tê cóng vì ngâm trong nước nhiều giờ nhưng thu nhập thấp, chỉ vài chục ngàn đồng một ngày tuốt sợi, nên hầu như người trẻ hiện nay ở Nam Cao không mặm mà với nghề. 

4. Từ xa xưa, người dân làng Nam Cao (Thái Bình) đã tuốt tơ bằng tay, đến nay, họ là những nghệ nhân còn sót lại giữ được phương pháp kéo sợi tơ đũi bằng tay. Chính từ ý tưởng đi tìm sự khác biệt nhất, chất lượng nhất của tơ tằm Việt Nam, NTK Minh Hạnh và ông Huỳnh Tấn Phước đã tìm về những nghệ nhân làng Nam Cao, tiếp tục khám phá sự độc đáo của tơ tằm.

Minh Hạnh cho rằng tính duy nhất và chất lượng là yêu cầu của thời trang cao cấp. Những chất liệu thô bụi đang là khuynh hướng cho phong cách thời trang toàn cầu. Vải đũi tơ tằm chính là hiện thân của dòng thời trang cao cấp nhất, không thể tìm thấy ở đất nước nào ngoài Việt Nam, cũng chỉ duy nhất làng tuốt tơ làm đũi ở Nam Cao vẫn duy trì nghề thủ công này. Điều đặc biệt mang lại giá trị cao là không tấm đũi tơ tằm nào giống tấm nào vì được kết từ những sợi đũi lớn nhỏ khác nhau, tùy bàn tay khéo léo của người thợ mà tạo ra những tấm vải đũi đặc sắc. Đũi từ sợi tuốt bằng tay là một trong sản phẩm được mang đến Como để tiếp thị và được đánh giá cao. 

Những tấm vải đũi xù xì từ làng dệt Nam Cao có đặc tính lạ kỳ: mùa hè mặc mát, mùa đông lại ấm nên rất được ưa chuộng. Ấy vậy mà có thời gian, đũi làng Nam Cao bị mai một, thậm chí gần như biến mất. Xòe hai bàn tay với những vết sẹo nhăn nhúm, nghệ nhân Đinh Thị Cấu cho biết, bà đã kéo đũi 85 năm qua, ngày xưa cả làng đều làm nghề, đến lúc mất nghề, cả làng phải làm xa. Ông Trần Ngọc Thu, chủ cơ sở dệt ở xã Nam Cao, huyện Kiến Xương, Thái Bình nói, nghề tuốt sợi đũi của Nam Cao còn khó khăn nhưng tính chất thủ công, độc đáo khi làng là nơi duy nhất còn sót lại trên thế giới dùng khung cửi và kéo sợi bằng tay, đã lóe lên tia sáng vươn tầm thế giới của tơ đũi Việt.

Từ khát khao đưa đũi tơ tằm chinh phục thế giới, làng tuốt đũi bằng tay Nam Cao, Thái Bình giờ đây đã khởi sắc hơn. Những con kén tằm từ thành phố Bảo Lộc được chuyển đến Nam Cao cho các nghệ nhân kéo sợi, sau đó chuyển trở lại Bảo Lộc, nơi có các nhà máy dệt lụa tạo ra vải đũi tơ tằm với sản lượng lớn. Thậm chí kết hợp với công nghệ hiện đại đưa đũi vào dệt Jakca tạo ra sản phẩm có chất lượng đặc biệt. NTK Minh Hạnh cho biết, để tơ tằm Việt được thị trường thời trang cao cấp chấp nhận, những người làm nghề phải biết tạo dấu ấn riêng dựa trên nền văn hóa truyền thống. Nghiên cứu đưa sợi đũi vào dệt hoa văn thổ cẩm, tạo ra những sản phẩm độc nhất là hướng đi sắp tới. 

Tạo ra sản phẩm cao cấp chất lượng ngay từ ban đầu, những người như NTK Minh Hạnh, ông Huỳnh Tấn Phước đã tạo nên giá trị cao cho dòng tơ tằm độc đáo, mở ra con đường tơ lụa Việt Nam. 

Tin khác

Văn hoá - Xã hội
Từ ngày 10-14/3 tới, Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8, với chủ đề “Buôn Ma Thuột - Điểm đến của cà phê thế giới”, sẽ được tổ chức tại TP. Buôn Ma Thuột và một số địa phương trong tỉnh. Đây cũng là lần thứ 2 Hoa hậu H’Hen Nie làm đại sứ truyền thông cho sự kiện quan trọng này.
3 ngày
Văn hoá - Xã hội
Trần Đặng Đăng Khoa được biết đến như một travel blogger có tiếng khi hành trình xuyên các châu lục của mình đã được viết thành sách: 1111 Nhật ký sáu vạn dặm trên yên xe cà tàng. Cuốn sách nhanh chóng thành hiện tượng xuất bản năm 2022, chỉ sau hai tháng đã tái bản đến lần thứ 4 và in 10 nghìn cuốn.
3 ngày
Văn hoá - Xã hội
Mỗi cuối tuần, một phiên chợ mang tên “Phiên chợ xanh tử tế” họp lại trong một không gian nhỏ xinh trên đường Pastuer (quận 3, TP.HCM). “Tiếng lành đồn xa”, người mua người bán háo hức chờ đợi, sau nhiều năm, không gian phiên chợ vẫn vậy, nhưng nhiều thương hiệu nông sản Việt đã vươn tầm thế giới.
4 ngày
Văn hoá - Xã hội
Iran là một quốc gia đáng đi để tìm hiểu về lịch sử, khảo cổ, kiến trúc Hồi giáo cũng như ý chí tự lực tự cường mạnh mẽ của dân tộc này. Với 7.000 năm lịch sử, từng là một đế quốc Ba Tư hùng mạnh, Iran có nhiều di tích hút hồn khách tham quan.
4 ngày
Văn hoá - Xã hội
Từ đam mê làm nông nghiệp, với tấm bằng thạc sĩ về Tài nguyên - Môi trường, chị Lê Thị Ngọc Hiền (Vĩnh Long) đã quyết định nghỉ việc tại cơ quan nhà nước, để tập trung đầu tư công nghệ cao vào canh tác vườn dưa lưới. Chỉ sau ba tháng, mô hình nông nghiệp sạch của chị đã cho kết quả tốt.
6 ngày
Văn hoá - Xã hội
Gen Z (sinh năm 1997 - 2012) xứng đáng được cổ vũ, động viên thay vì chỉ trích là “làm việc cảm tính”, “dễ dàng nghỉ việc”.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Con tàu trên tuyến đường sắt Cát Linh – Hà Đông chậm rãi quanh co, đưa tôi qua ga Yên Lãng, rồi đến Láng… từ cửa sổ nhìn xuống, phố xá đua chen bên dòng Tô Lịch đen nhánh như mực tàu, chợt lặng lòng khi ký ức xưa ùa về.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Song hành cùng thành công trên sân cỏ, những ngôi sao 9X như: Lương Xuân Trường, Nguyễn Văn Toàn, Bùi Tiến Dũng, Đoàn Văn Hậu hay Nguyễn Hoàng Đức dấn thân vào kinh doanh, họ có hàng loạt thành công nhưng cũng lắm thất bại nhớ đời…
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Vừa qua, bộ sưu tập ''Hồi sinh'' của hai nhà thiết kế Việt Nam Huỳnh Hải Long và Đặng Thế Huy đã xuất hiện đầy ấn tượng tại Tuần lễ thời trang New York - NewYork Fashion Week.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Với khí hậu mát mẻ quanh năm, thành phố Bảo Lộc (Lâm Đồng) được xem là nơi thích hợp với nghề trồng dâu nuôi tằm. Sau nhiều thăng trầm, Bảo Lộc dần khẳng định vị trí là thủ phủ tơ lụa Việt Nam, đồng thời phát triển kế hoạch nâng cao giá trị thương hiệu trên thị trường quốc tế.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Tháng 4/2023, tơ lụa Bảo Lộc sẽ chính thức được giới thiệu ở Como - nơi mệnh danh là “thành phố của tơ lụa thế giới” trong chương trình biểu diễn và triển lãm tơ lụa Việt Nam nhân kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Italia (1973-2023).
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Mới đây, Nhà Khăn quàng đỏ đã được trao cho em Nguyễn Huỳnh Quốc Bảo, học sinh lớp 6B, Trường TH-THCS Thanh Phú, ngụ tại tổ 3B, ấp 17, xã Thanh Phú (TX. Bình Long, Bình Phước).
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Một giấc mơ đã trở thành hiện thực. Vẫn còn thời gian để chúng ta hằng tin hiện thực ấy sẽ lung linh, tỏa sáng hơn bởi nét đẹp hiện đại, văn minh, như vẫn luôn tin và ấp ủ về một thành phố phía Đông, thành phố Thủ Đức trong lòng TP.HCM.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Trong ký ức nhiều người sinh ra và lớn lên tại Sài Gòn - TP.HCM, hoặc với ai chỉ ghé qua nơi này, có lẽ hai con đường mà họ nhớ nhất vẫn là Nguyễn Huệ và Lê Lợi. Vì sao? Tùy mỗi người mà có cách lý giải khác nhau, tất nhiên bên cạnh đó còn có những con đường khác nữa.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Sau hai năm chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh, năm nay sân khấu kịch Tết tại TP.HCM có sự khởi sắc về chất lượng cũng như có sự xuất hiện của điểm diễn mới. Kịch mục được các nghệ sĩ chuẩn bị đa dạng, mang đến cho khán giả nhiều sự lựa chọn hấp dẫn.
1 tuần