Tà Lài, một xã miền núi thuộc huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai – vốn yên bình, nằm nép mình bên vùng đệm Vườn Quốc gia Cát Tiên. Trong bức tranh hài hoà của núi rừng và dòng Đồng Nai chảy qua, tồn tại một cộng đồng bản địa giàu truyền thống: người Mạ.

Người Mạ là một trong những nhóm dân tộc thiểu số có truyền thống văn hóa phong phú nhất vùng Nam Bộ – trong đó có gìn giữ và phát huy tính hoa nghề dệt.

Để tạo ra một tấm thổ cẩm, nghệ nhân Mạ không chỉ cần kỹ thuật thủ công tinh xảo mà còn cần hiểu biết sâu sắc về tự nhiên – từ việc lựa chọn nguyên liệu đến xử lý màu sắc và hoa văn. Truyền thống dệt của người Mạ có thể được theo dõi từ các di tích lịch sử văn hóa vật thể và phi vật thể, trong đó việc xe sợi, xử lý màu từ cây lá, dệt trên khung cửi thủ công là những công đoạn đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn cao. Trong nhiều gia đình Mạ, nghề này được coi là phương thức duy trì bản sắc văn hoá, gắn với tư duy về vũ trụ, mối quan hệ giữa con người và trời đất, cũng như vai trò của phụ nữ trong cộng đồng.

Nghề dệt của phụ nữ Mạ, vốn bắt đầu từ khi các bé gái 8–9 tuổi ngồi bên khung cửi học từng động tác thoi đưa, đã trở thành một biểu đạt văn hóa mang đậm bản sắc tộc người.

Những nghệ nhân như bà Ka Rỉn hay bà Ka Hương – đại diện của nhiều thế hệ phụ nữ Mạ đang góp phần gìn giữ ký ức nghề này giữa bối cảnh đời sống hiện đại không ngừng biến đổi. Họ chính là những nhân chứng cụ thể sinh đơn g, cùng ê kíp tái hiện những đường nét đặc biệt mà dân tộc Mạ đã gìn giữ.

Dự án Legacy in Bloom được triển khai tại Long House Tà Lài – một không gian lưu trú sinh thái nằm trong vùng đệm Vườn Quốc gia Cát Tiên, nơi tự nhiên và kiến trúc truyền thống được đặt trong mối quan hệ hài hòa. Không gian này không chỉ mang tính thẩm mỹ cao mà còn phản ánh tinh thần tôn trọng sinh thái và văn hoá bản địa – điều mà chiến dịch hướng tới.

Ban tổ chức chọn Long House làm nơi diễn ra hoạt động chính thức vì ý nghĩa của nó trong việc kết nối cộng đồng, tạo không gian lắng đọng để nghệ nhân, nhà thiết kế và công chúng có thể giao lưu và chia sẻ. Trong ngày thực hiện chiến dịch chính thức, toàn bộ khu được dành riêng cho ekip và người tham gia, nhằm đảm bảo trải nghiệm trọn vẹn, tôn vinh giá trị sáng tạo và sự kết nối sâu sắc giữa con người – văn hoá, thiên nhiên.

Ekip đã làm việc trực tiếp với các nghệ nhân Mạ để chắt lọc chi tiết , họa tiết – cấu trúc màu sắc – giá trị symbol học từ mỗi tấm thổ cẩm, rồi hòa quyện chúng với thẩm mỹ đương đại, nhằm tạo ra các thiết kế vừa có tính ứng dụng vừa giữ được hồn cốt văn hoá. Đây không chỉ là kết quả của một dự án thời trang; nó là câu chuyện về cách di sản được tiếp nối một cách tôn trọng và sáng tạo.

 Không bê nguyên xi các hoa văn lên trang phục, mỗi chi tiết nhỏ – từ đường zigzag biểu tượng vòng tuần hoàn của sự sống đến các gam màu tự nhiên – đều được xử lý cẩn trọng, thành quả là một bộ sưu tập phản chiếu cả quá khứ lẫn tương lai. Việc đưa hoa văn truyền thống vào thiết kế hiện đại cũng đồng thời là một lời mời gọi công chúng trẻ hiểu và trân trọng những giá trị văn hoá bản địa sâu sắc.

Đây được xem như hành trình thu thập “những mảnh ký ức sống”, nơi mỗi chi tiết truyền thống được xử lý với sự trân trọng, không phô trương nhưng sâu sắc và có ý nghĩa. Dự án là lời nhắc về tầm quan trọng của việc giữ gìn những giá trị văn hoá trước nhịp sống hiện đại đầy biến động. Không chỉ mang lại giá trị cho thời trang, dự án cũng là cách để mở ra một cánh cửa để nghề dệt thổ cẩm của người Mạ được tiếp cận với các bạn trẻ trên hành trình mới.