Từ đầm lầy lau sậy đến khu thương mại lớn nhất cả nước

Chợ đầu mối Nông sản Thực phẩm Bình Điền (Chợ Bình Điền) hình thành từ một vùng đầm lầy lau sậy của 20 năm trước. Với chủ trương của thành phố về việc hình thành chợ sỉ để tập trung nguồn nông, thủy sản từ các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, miền Đông, miền Trung và di dời một số chợ đầu mối trong nội thành để giảm áp lực về an ninh trật tự, vệ sinh môi trường nội đô, Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA) đã được UBND TPHCM giao trọng trách hình thành khu chợ đầu mối phía Nam của thành phố.

Từ vùng đất trống, lau sậy, chuyên trồng lúa, SATRA đã liên tục làm việc với các cơ quan chức năng để triển khai những công tác tiền dự án như: Quy hoạch tổng thể; đền bù; giải phóng, san lắp mặt bằng… Năm 2003, Chợ Bình Điền được xây dựng ở vị trí chiến lược, gần các tuyến đường bộ và đường thủy, thuận tiện cho lưu thông hàng hóa. Đây không chỉ là công trình trọng điểm của SATRA mà còn là dự án TPHCM hết sức quan tâm.

Ba năm sau, Chợ Bình Điền chính thức khai trương, tạo ra môi trường bán sỉ tập trung, văn minh và hiện đại. Hiện, với 7 nhà lồng chuyên doanh cùng hệ thống kho bãi và các dịch vụ phụ trợ, cơ sở vật chất ngày càng hoàn thiện trên diện tích hơn 35ha, Chợ Bình Điền đã trở thành chợ đầu mối có quy mô lớn nhất cả nước, kinh doanh đa ngành hàng, là nơi giao thương hàng hóa từ các tỉnh miền Tây, Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và một số tỉnh phía Bắc. 

“Thành phố” thu nhỏ về đêm, cung cấp thực phẩm chất lượng cho người tiêu dùng

Khi màn đêm buông xuống, chợ Bình Điền như một thành phố thu nhỏ, rực sáng và sầm uất. Các phương tiện vận tải ra vào liên tục; các hoạt động kiểm tra, kiểm soát chất lượng hàng hóa; sơ chế, phân loại; bốc xếp, giao dịch và phân phối hàng… nối tiếp nhau không ngừng nghỉ.

Hiện nay, sản lượng giao dịch tại chợ đạt khoảng 2.500 tấn/đêm với giá trị giao dịch 150 tỷ/đêm. Số lượng thương nhân hơn 1.500 người, giải quyết việc làm cho hơn 20.000 lao động. Số lượng khách hàng, đối tác, lao động cao điểm lên tới 30.000 người/đêm.

Thủy hải sản – ngành hàng chủ đạo của Chợ Bình Điền – chiếm khoảng 70% thị phần cung ứng thủy hải sản của TPHCM. Đặc biệt, một trong những niềm tự hào của Chợ Bình Điền là khu chuyên doanh hải sản cao cấp. Nơi đây cung cấp đa dạng, phong phú các loại hải sản cao cấp tươi sống trên thị trường trong nước và nước ngoài như tôm hùm, tôm Alaska, cua hoàng đế, cá tầm Beluga, cá bống mú nghệ, cá chép giòn, ốc vòi voi… Có những sản phẩm nếu không mua ở Chợ Bình Điền thì khó tìm mua được ở nơi khác.

Một trong những điểm nổi bật nữa ở Chợ Bình Điền là khu vực chuyên doanh thịt heo ở nhà lồng H. Từ năm 2019, Chợ Bình Điền đã được tài trợ 2 triệu đô la Mỹ từ Ngân hàng Thế giới World Bank để nâng cấp khu vực nhà lồng theo Dự án Lifsap – Dự án nâng cao năng lực cạnh tranh ngành chăn nuôi của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Theo đó, khu vực này được cải tạo từ khu kinh doanh dạng mở thành khu khép kín với hệ thống máy lạnh luôn đạt từ 18 – 25°C. Toàn bộ quầy sạp, dụng cụ chứa thực phẩm cũ được thay mới. Hệ thống sàn, trần, điện – nước – ánh sáng được chỉnh trang. Khu kinh doanh phụ phẩm được dời ra phía ngoài nhà lồng để tránh lây nhiễm chéo.

Dự án này không chỉ cải thiện điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm tại chợ mà còn góp phần nâng cao nhận thức, từng bước hình thành thói quen tốt cho các thương nhân về bảo vệ môi trường kinh doanh nhằm đảm bảo chất lượng hàng hóa cung ứng cho người tiêu dùng. 

Đột phá với hoạt động tự doanh và công nghệ thông tin

Chợ Bình Điền không chỉ là một địa điểm kinh doanh thực phẩm, mà còn là một nhà cung cấp hàng hóa uy tín, chất lượng cho nhiều đối tác lớn, nhỏ. Chợ đã triển khai hoạt động tự doanh trên một số mặt hàng trái cây và rau củ quả. Khách hàng của Chợ Bình Điền rất phong phú, từ các khách sạn cao cấp đến các trường học, công ty liên doanh…

Hoạt động tự doanh giúp Chợ Bình Điền có thể cung ứng được số lượng hàng hóa lớn, đáp ứng nhu cầu sơ chế theo yêu cầu của khách hàng. Chợ cũng đặt ra các tiêu chuẩn an toàn và chất lượng cho các bên cung cấp nguồn hàng thô, nâng cao ý thức của họ về sản phẩm.

Một ví dụ điển hình cho hoạt động tự doanh của Chợ Bình Điền là việc nhập khẩu táo Nhật Aomori – loại táo được trồng ở vùng Aomori gần Hokkaido nổi tiếng với chất lượng cao. Ban quản lý chợ đã đến tận nơi để ký hợp đồng mua cả vườn táo, yêu cầu bọc từng trái. Khi thu hoạch, táo được đưa ngay vào trong thùng lạnh đã hút không khí và chuyển về Việt Nam. Loại táo này có giá bán khá cao và được xem là quà tặng đặc biệt dịp tết, mang dấu ấn thương hiệu riêng của SATRA – Chợ Bình Điền.

Chợ Bình Điền không chỉ tập trung vào việc kinh doanh, mà còn quan tâm đến sức khỏe người tiêu dùng. Chợ đã phối hợp với Ban Quản lý an toàn thực phẩm thành phố để kiểm tra, kiểm soát chất lượng hàng hóa, thực phẩm kinh doanh tại chợ. Thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn và xác nhận kiến thức an toàn thực phẩm cho các thương nhân kinh doanh.

Chợ Bình Điền còn khẳng định mình khi trở thành đơn vị tiên phong trong áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý, kinh doanh chợ, nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm chi phí. Chợ tập trung đầu tư, hoàn thiện, nâng cấp các ứng dụng công nghệ thông tin đang sử dụng như: Phần mềm quản lý nhân sự, hệ thống phần mềm thu phí, kiểm soát lượt ra vào bằng thẻ từ tại các nhà vệ sinh công cộng, hệ thống giữ xe thông minh, hệ thống kiểm soát phí nhập chợ, phần mềm kế toán tài chính, hệ thống camera khắp các nhà lồng và sân bãi giám sát an ninh toàn chợ,…

Chợ Bình Điền cũng đã và đang đóng góp vào chương trình liên kết nội bộ của SATRA, tác động cộng hưởng với các đơn vị thành viên của SATRA như Satrafoods, Kho lạnh SATRA, Trung tâm phân phối SATRA… thông qua việc cùng đầu tư, khai thác cơ sở hạ tầng, hợp tác kinh doanh, ổn định nguồn cung nguyên liệu, hàng hóa và góp phần gia tăng hiệu quả chuỗi cung ứng của SATRA. 

Hướng tới mục tiêu trở thành chợ hiện đại nhất khu vực và điểm du lịch hấp dẫn

Với tầm nhìn rộng mở, SATRA sẽ tiến hành cải tạo Khu Thương mại Bình Điền giai đoạn 1 theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu vệ sinh môi trường, đồng thời nâng cao giá trị chất lượng thực phẩm cho các ngành hàng thủy hải sản, trái cây, nông sản, thịt gà và nội tạng, hoa tươi và chế biến…

Đối với Khu Thương mại Bình Điền giai đoạn 2, SATRA sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ban ngành để thực hiện các thủ tục liên quan về giao, thuê đất nhằm xây dựng một khu thương mại hiện đại của thành phố và khu vực, đáp ứng đầy đủ chức năng thương mại, dịch vụ, logistics.

Chợ Bình Điền còn hướng đến mục tiêu trở thành một trong những chợ hiện đại nhất khu vực, là một trong những điểm du lịch của người dân thành phố và du khách quốc tế. “Chúng tôi đang nghiên cứu những ngành dịch vụ, sản phẩm để phục vụ khách du lịch. Xây dựng nhà hàng để phục vụ chế biến tại chỗ hoặc mua mang về, cửa hàng bán hàng lưu niệm, cửa hàng chuyên bán hàng đặc sản của Bình Điền - đó là những kế hoạch mà chúng tôi sẽ thực hiện trong thời gian sớm nhất” – ông Phan Thành Tân, Giám đốc Công ty Chợ Bình Điền chia sẻ. 

Để hiện thực hóa những kế hoạch trên, SATRA và Chợ Bình Điền đã tổ chức những chuyến đi tham quan chợ của các nước tiên tiến, gần đây là chợ Toyoshi (Nhật Bản) – một trong những chợ được đánh giá là lớn nhất thế giới khi mỗi năm thu hút hàng triệu lượt khách quốc tế.

Hai mươi năm xây dựng và phát triển Chợ Bình Điền là một bản hòa ca với đầy nốt thăng và giáng, vẫn còn đó nhiều khó khăn nhưng cũng đầy tự hào. Chợ Bình Điền đã, đang và sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển của SATRA nói riêng, của ngành thương mại nông sản thực phẩm TPHCM nói chung.