Trước những diễn biến phức tạp của thị trường năng lượng thế giới và áp lực cung ứng trong nước, Bộ Tài chính vừa chính thức gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự án Nghị quyết về việc kéo dài chính sách giảm thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Điểm đáng chú ý nhất trong đề xuất này là việc duy trì các sắc thuế chính ở mức 0% cho đến hết ngày 30/6/2026, thay vì kết thúc vào giữa tháng 4 như kế hoạch trước đó.

Theo nội dung đề xuất, Bộ Tài chính kiến nghị tiếp tục áp dụng cơ chế ưu đãi đặc biệt đã được thực hiện theo Quyết định 482 của Thủ tướng Chính phủ. Cụ thể, từ ngày 16/4 đến hết tháng 6/2026, thuế Bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay sẽ được giữ ở mức 0 đồng/lít. Đồng thời, thuế Tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng cũng áp dụng mức 0%. Đối với thuế Giá trị gia tăng (VAT), các mặt hàng này sẽ không phải kê khai, tính nộp thuế nhưng doanh nghiệp vẫn được hưởng quyền lợi khấu trừ thuế đầu vào.

Việc đưa các sắc thuế này về mức tối thiểu được xem là giải pháp cấp bách trong bối cảnh các loại thuế phí đang chiếm tỷ trọng không nhỏ trong cơ cấu giá cơ sở (VAT chiếm khoảng 7,4%, tiêu thụ đặc biệt 6,7% và bảo vệ môi trường từ 2,7-6%).

Bằng cách loại bỏ yếu tố thuế, Chính phủ kỳ vọng có thể kiềm giữ đà tăng giá bán lẻ, hỗ trợ trực tiếp cho túi tiền của người dân và chi phí vận hành của doanh nghiệp.

Lý giải về đề xuất này, Bộ Tài chính dẫn báo cáo từ Bộ Công Thương cho thấy ngành năng lượng đang đối mặt với những thách thức chưa từng có. Xung đột tại Trung Đông kéo dài đã tạo ra các "nút thắt" vận tải biển, đặc biệt là tại eo biển Hormuz. Bên cạnh đó, việc các quốc gia châu Á hạn chế xuất khẩu đã khiến 30% sản lượng xăng dầu nhập khẩu của Việt Nam bị ảnh hưởng trực tiếp.

Ở thị trường nội địa, nguồn cung cũng gặp khó khăn khi nguyên liệu sản xuất của Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn - đơn vị cung ứng 40% nhu cầu cả nước - bị gián đoạn. Trong bối cảnh giá xăng RON 95-III đã chạm mức 24.330 đồng và dầu diesel là 35.440 đồng mỗi lít, việc kéo dài thời gian giảm thuế là "phao cứu sinh" cần thiết để ổn định kinh tế vĩ mô.

Dù chính sách này dự kiến khiến ngân sách Nhà nước giảm thu khoảng 7.200 tỷ đồng mỗi tháng, nhưng cơ quan soạn thảo tin rằng lợi ích mang lại cho nền kinh tế là lớn hơn rất nhiều. Xăng dầu là đầu vào thiết yếu của hầu hết các ngành sản xuất, vận tải và dịch vụ. Việc giảm chi phí nhiên liệu sẽ tạo hiệu ứng dây chuyền giúp giảm chi phí logistics, hạ giá thành sản phẩm và nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.

Song song với việc giảm thuế, Chính phủ cũng đang triển khai các phương án dự phòng khác như huy động thêm 4 triệu thùng dầu từ các đối tác quốc tế và thúc đẩy xây dựng kho dự trữ chiến lược tại Nghi Sơn. Sau ngày 30/6, nếu tình hình ổn định, các mức thuế sẽ quay trở lại thực hiện theo quy định hiện hành của pháp luật.