30.000 cửa hàng đóng cửa, TP.HCM trượt dốc mạnh nhất

Sáng 21/6, iPos.vn, đơn vị chuyên cung ứng giải pháp quản lý bán hàng cho ngành F&B đã ra mắt Báo cáo thị trường kinh doanh ẩm thực tại Việt Nam 6 tháng đầu năm 2024. Ông Vũ Thanh Hùng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần iPos.vn đánh giá, nửa năm đầu 2024 thị trường ngành F&B vẫn phải đối diện với nhiều khó khăn đến từ kinh tế chung.

Tính tới tháng 7/2024 Việt Nam ghi nhận có gần 304.700 cửa hàng, giảm gần 4% so với hồi cuối năm 2023. Theo đó, ít nhất 30.000 cửa hàng đã phải đóng cửa trong nửa năm đầu của 2024. TP.HCM là nơi có đà giảm mạnh nhất với gần 6% số lượng cửa hàng trên toàn thành phố. 

Trong khi đó tại Hà Nội mặc dù có tình trạng đóng cửa song con số này đang ngang bằng với số lượng mở mới. “Đáng chú ý, tại các thành phố lớn, số lượng cửa hàng có tuổi thọ ngắn, dưới 3 tháng hoạt động đang diễn ra khá nhiều. Những con số đã này thể hiện cuộc đại thanh lọc trong ngành thực phẩm đồ uống tại nước ta”, ông Hùng cho hay.

Nguyên nhân một phần do lạm phát, với CPI tăng gần 4,1% so với cùng kỳ, lạm phát cơ bản tăng gần 2,8%, kéo giá thành sản phẩm tăng. Bên cạnh đó, tổng số giao dịch tăng trưởng đáng kể nhờ các chương trình khuyến mãi kích cầu, đã giúp khách hàng đưa ra quyết định mua hàng nhiều hơn. Ngoài ra thực khách cũng tiêu dùng thông minh hơn, họ sẵn sàng chi trả mức chi phí cao hơn cho mỗi lần dùng bữa bên ngoài nhưng với kế hoạch rõ ràng, không còn là những bữa ăn ngẫu hứng.

Cùng với đó, tỉ lệ doanh nghiệp cho biết doanh thu giảm trong tháng 2 lên đến 43,4%. Tháng 3 có tăng trưởng nhẹ, sau đó giảm đều tới giữa năm. Điều này đã khiến các doanh nghiệp trở nên dè chừng trong việc phát triển kinh doanh ở 6 tháng cuối năm.

Theo khảo sát, hơn 61% doanh nghiệp chỉ cố gắng duy trì quy mô kinh doanh như hiện tại, hơn 34% lại dự kiến mở rộng thêm cơ sở mới. So với khảo sát cùng kỳ 2023, số lượng doanh nghiệp F&B có tham vọng tương tự lên tới gần 52%. Sự suy giảm về doanh thu của các cửa hàng được khắc họa rõ nét qua xu hướng tiêu dùng của thị trường cà phê gần đây. 

Cụ thể, mặc dù mức giá từ 41.000 đến 71.000 đồng/ly trở nên phổ biến hơn, với sự tăng trưởng 11,5% về tỉ lệ người lựa chọn, nhưng các phân khúc cao cấp lại gặp khó khăn. Tỉ lệ người chi tiêu trên 100.000 đồng/ly đã giảm mạnh từ 6% xuống còn 1,7%. 

"Phân khúc giá 31.000 - 50.000 đồng (được nhiều người chi tiêu nhiều nhất) đang cạnh tranh vô cùng gay gắt, dẫn đến chỉ có người tiêu dùng được lợi vì có nhiều sự lựa chọn phong phú, trong khi chi phí đang ăn mòn lợi nhuận của các cửa hàng kinh doanh đồ ăn nhanh tại Việt Nam”, iPos.vn nhận định

Chiến lược 'giữ thượng đế'

Trong bối cảnh doanh thu trượt giảm, đáng chú ý, tác động của Nghị định 100 vẫn còn khá rõ rệt đối với ngành kinh doanh đồ uống có cồn. Mặc dù quy định này đã được triển khai trong nhiều năm, chưa đến 11% số doanh nghiệp cho rằng khách hàng đã hoàn toàn làm quen với việc không lái xe sau khi uống rượu bia. Điều này cho thấy việc thay đổi thói quen của người tiêu dùng là một quá trình lâu dài và cần có sự phối hợp của nhiều bên, bao gồm cả các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người dân.

Đó là lý dó, các doanh nghiệp đang ngày càng dè chừng trong việc phát triển kinh doanh trong 6 tháng cuối năm. Theo khảo sát của iPOS.vn, 60% số doanh nghiệp tham gia khảo sát chỉ cố gắng duy trì quy mô kinh doanh như hiện tại, trong khi chỉ hơn 34% dự kiến mở rộng cơ sở mới. So với cùng kỳ 2023, số lượng doanh nghiệp F&B có tham vọng tương tự lên tới gần 52%. 

Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt của thị trường đồ ăn, các doanh nghiệp đang tìm kiếm mọi cách để thu hút và giữ chân khách hàng. Kết quả khảo sát cho thấy chương trình khuyến mãi là một công cụ hiệu quả để tăng lượng khách hàng đối với 25% số doanh nghiệp.

Còn trong đánh giá mới đây về Top 10 doanh nghiệp sáng tạo và kinh doanh hiệu quả năm 2024 trong ngành hàng F&B, CTCP nghiên cứu kinh doanh Việt Nam (Viet Research) cho rằng, để tồn tại và có được chỗ đứng trên thị trường, các doanh nghiệp ngành hàng F&B phải cố gắng không ngừng đổi mới, sáng tạo, cách tân để nắm bắt xu hướng phát triển của ngành và tạo ra lợi thế trước các đối thủ khác.

"Thay đổi trong hành vi tiêu dùng của khách hàng; thay đổi các yếu tố trong thị trường như nhân khẩu học, kinh tế vĩ mô và áp lực đến từ các đối thủ cạnh tranh là 3 động lực quan trọng nhất đối với hoạt động đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp trong 3 năm gần đây", Viet Research nhấn mạnh.

Bên cạnh việc nâng tầm giá trị sản phẩm, giới chuyên gia cho rằng các doanh nghiệp nội địa trong ngành hàng F&B cần tiếp tục có những thay đổi đáng kể về cách vận hành. Họ không những phải thích ứng linh hoạt với xu hướng mới của thị trường mà còn cần tạo ra cơ hội mới và tối ưu hóa hoạt động kinh doanh của mình. 

Đơn cử như các công cụ tìm kiếm cho thấy có khoảng 73,2% dân số Việt Nam đang sử dụng Internet, 53% trong số họ dùng các dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến như GrabFood và GoFood. Những ứng dụng giao hàng này đã thúc đẩy mạnh mẽ nền tảng nhà hàng trên mạng. Giá trị đơn hàng trung bình của các nhà hàng sẽ tăng trưởng 5,35%/năm trong giai đoạn 2023-2029. Cho nên các doanh nghiệp nội địa cần phải thích ứng tốt hơn với xu hướng “trên mạng” này trong cuộc đua cạnh tranh với khối ngoại nhằm thoát khỏi nguy cơ bị đào thải và đứng vững trên chặng đường dài.