Khi bàn về suy thoái toàn cầu đang gia tăng, ông Đinh Quang Hinh, Chuyên viên phân tích của VNDirect, lo ngại rằng những vấn đề về áp lực lạm phát cao, điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt và việc gián đoạn chuỗi cung ứng có thể làm suy yếu triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế toàn cầu.

Cụ thể, theo ông Hinh, sự đình trệ của tăng trưởng kinh tế toàn cầu đã được phản ánh qua số liệu của nền kinh tế số 1 thế giới, khi GDP của Mỹ giảm 0,9% trong quý 2/2022, đánh dấu 2 quý giảm liên tiếp.

Nguyên nhân đến từ thị trường nhà đất lao đao do lãi suất tăng và lạm phát cao, khiến đầu tư kinh doanh và chi tiêu tiêu dùng bị thu hẹp. Do đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ xuống 1,2% vào năm 2023, từ mức dự báo trước đó ở 1,7% và đưa ra quan điểm" khả năng cho một hạ cánh mềm ngày càng khó đạt được".

Các đối tác thương mại lớn khác của Việt Nam như châu Âu và Trung Quốc, cũng phải đối mặt với dự báo tăng trưởng kinh tế ảm đạm trong giai đoạn 2022-2023.

Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), cảnh báo trong báo cáo mới nhất của mình rằng, tăng trưởng toàn cầu tiếp tục giảm tốc trong năm 2023, trong đó một số quốc gia chiếm khoảng một phần ba nền kinh tế toàn cầu có thể đối mặt với suy thoái trong năm 2022 hoặc 2023. Theo đó, IMF đã hạ dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2023 xuống 2,7% từ mức dự báo trước đó ở 3,2%, trong đó tăng trưởng GDP của Khu vực Eurozone năm 2023 giảm xuống 0,5% so với mức 1,2% trước đó.

Cụ thể hơn, IMF dự báo rằng nền kinh tế Đức và Ý có thể rơi vào suy thoái vào năm 2023 với mức tăng trưởng GDP lần lượt là -0,3% và -0,2%. IMF cũng đã hạ dự báo tăng trưởng của nền kinh tế Trung Quốc năm 2023 xuống 4,4% so với dự báo trước ở 4,6%.

Nhận định về đà tăng trưởng của Việt Nam thời gian tới, ông Hinh duy trì quan điểm tăng trưởng GDP của Việt Nam đã đạt đỉnh trong quý 3/2022, và sẽ chậm lại trong quý 4/2022, do nhu cầu bên ngoài suy yếu và quán tính tăng trưởng nhờ mở cửa trở lại nền kinh tế chậm dần.

Theo ông Hinh, triển vọng tăng trưởng thấp hơn là do các đối tác thương mại lớn của Việt Nam như Mỹ và châu Âu tăng trưởng kinh tế chậm lại, có thể làm giảm triển vọng xuất khẩu của Việt Nam. Bên cạnh đó, lạm phát cao hơn có thểảnhhưởng đến sự phục hồi của tiêu dùng trong nước. Ngoài ra, lãi suất tăng làm tăng chi phí và ảnh hưởng đến kế hoạch mởrộng kinh doanh của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ông Hinh cho rằng, vẫn có những yếu tố hỗ trợ cho tăng trưởng của Việt Nam trong năm 2023 như nguồn vốn đầu tư công dồi dào và lượng khách du lịch quốc tếtrên đà phục hồi mạnh mẽ. Nhìn chung, Việt Nam vẫn sẽ là một trong nhữngquốc gia tăng trưởng nhanh nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong giai đoạn 2022-2023.

Cũng theo đại diện của VNDirect, họ nhận thấy một số rủi ro đối với nền kinh tế Việt Nam trong những tháng tới. Trong đó có việc Fed và Ngân hàng Trung ương châu Âu tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt để kiểm soát lạm phát. Điều này sẽ đẩy lãi suất lên cao hơn trong tương lai, kéo theo nhu cầu tiêu dùng sụt giảm, thị trường việc làm thắt chặt và tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại ở Mỹ và châu Âu.

Nhu cầu tiêu dùng thấp hơn tại Mỹ và châu Âu sẽ tác động tiêu cực đến xuất khẩu củaViệt Nam sang hai thị trường này (chiếm gần một nửa tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam năm 2021) những quý tới đây.

Rủi ro đối với nền kinh tế Việt Nam là chính sách Zero-Covid và những bất ổn gia tăng của nền kinh tế Trung Quốc. Nhiệt độ cao kỷ lục và hạn hán nghiêm trọng ở tây nam Trung Quốc đã làm tê liệt hoạt động sản xuất thủy điện và khiến nhiều nhà máy ở khu vực đó phải đóng cửa. Đây là đòn giáng mới nhất vào nền kinh tế Trung Quốc, vốn đã chứng kiến chi tiêu tiêu dùng tăng chậm và thị trường bất động sản đang gặp nhiều khó khăn. Kinh tế Trung Quốc giảm tốc sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này.

Bên cạnh đó, việc đóng cửa các nhà máy tại Trung Quốc do chính sách Zero-COVID hoặc cắt điện có thể tác động tiêu cực đến lĩnh vực sản xuất của Việt Nam do nhiều ngành sản xuất của Việt Nam phụ thuộc lớn vào nguyên liệu đầu vào từ Trung Quốc như dệt may, luyện kim, hóa chất, điện tử.

Một yếu tố khác là đồng USD tăng mạnh gây áp lực lớn lên tỷ giá hối đoái của Việt Nam. Để ổn định tỷ giá, thời gian qua, NHNN đã phải can thiệp vào thị trường và bán ra một lượng lớn dự trữ ngoại hối. Tuy nhiên, nếu đồng USD tiếp tục mạnh lên, NHNN sẽ có ít nguồn lực hơn để can thiệp do dự trữ ngoại hốiđã mỏng hơn trước. Trong trường hợp xấu hơn, NHNN có thể phải tính đến việc tăng lãi suất điều hành, từ đó làm tăng chi phí kinh doanh và ảnh hưởng tiêu cực tới đà phục hồi kinh tế.

"Rủi ro lạm phát vẫn hiện hữu do xung đột Nga-Ukraine nguy cơ kéo dài và gây ra sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Lạm phát cao hơn dự kiến có thể cản trở tăng trưởng kinh tế và khiến chính sách tiền tệ có thể thắt chặt hơn. NHNN có ít dư địa hơn để duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng nhằm hỗ trợ nền kinh tế", ông Hinh phân tích.