Thứ tư, 01/07/2026

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Thương tiếc nhà văn trào phúng đậm chất Sài Gòn

Cẩm Lệ
- 12:50, 26/07/2021

(DNTO) - Nhà báo - nhà văn Lê Văn Nghĩa, một giọng văn trào phúng quen thuộc được nhiều bạn đọc yêu mến với nhiều biệt danh như Hai Cù Nèo, Điệp viên Không Không Thấy... đã rời cõi tạm sau thời gian dài chống chọi với căn bệnh hiểm ác. Ông ra đi, để lại nhiều tiếc thương cho độc giả và bạn bè.

Với nhiều độc giả yêu thích thể loại văn trào phúng, nhà văn Lê Văn Nghĩa là cái tên quen thuộc đã ghi dấu ấn với nhiều tác phẩm về đề tài châm biếm, cùng phong cách định hình với cách viết hài hước, hóm hỉnh nhưng không kém phần tình tự qua các tác phẩm như: Sài Gòn khâu lại mảnh thời gian (tạp bút 2008), Chú chiếu bóng, nhà ảo thuật, tay đánh bài và tụi con nít xóm nhỏ (2014), Tụi lớp nhứt trường Bình Tây, cây viết máy và con chó nhỏ (2018), Mùa tiểu học cuối cùng (2020); Mùa hè năm Petrus (2012)…

Nhà văn Lê Văn Nghĩa trong lần ra mắt sách gần đây. Ảnh: FBNV

Nhà văn Lê Văn Nghĩa trong lần ra mắt sách gần đây. Ảnh: FBNV

Không chỉ nổi tiếng với ngòi bút châm biếm qua các bút danh Hai Cù Nèo, Đại Văn Mỗ, Hoa hậu phường Cây Mít, Điệp viên Không Không Thấy... một thời gian dài trên Báo Tuổi Trẻ Cười, Lê Văn Nghĩa còn là cây bút tái hiện những hình ảnh một thời của Sài Gòn, cùng ký ức về thành phố, những kỷ niệm đẹp lứa tuổi học sinh gắn liền với những địa danh, con đường gắn bó với nhiều thế hệ độc giả từng yêu mến thành phố này.

Những năm gần đây, dù trong giai đoạn chiến đấu với bệnh tật, ông vẫn liên tục cho ra mắt nhiều tác phẩm mới: Sài Gòn khâu lại mảnh thời gian (NXB Trẻ, 2018), Văn học Sài Gòn 1954 – 1975 những chuyện bên lề (NXB Tổng hợp TP.HCM, 2020). Sài Gòn chuyện xưa mà chưa cũ (NXB Trẻ, 2020),...

Những ngày gần đây, NXB Tổng hợp đang chạy đua với thời gian và dịch bệnh để cho ra mắt hai tác phẩm đang in dang dở của ông: Điệp viên Không Không Thấy và nhà thơ thần giáng, Điệp viên Không Không Thấy và Đại Văn Mỗ, nhưng do tình hình dịch bùng phát, nên đã không kịp tới tay nhà văn trước lúc ông đi xa.

Nhà văn Lê Văn Nghĩa đã xuất bản nhiều tác phẩm thể loại châm biếm trào phúng, và các tác phẩm về Sài Gòn. Ảnh: TL

Nhà văn Lê Văn Nghĩa đã xuất bản nhiều tác phẩm thể loại châm biếm trào phúng, và các tác phẩm về Sài Gòn. Ảnh: TL

Bà Đinh Thanh Thuỷ - Giám đốc NXB Tổng hợp TP.HCM bày tỏ nỗi buồn và sự tiếc nuối trên trang cá nhân: "Tụi em đã xác định làm bộ sách thật nhanh để anh kịp cầm trên tay. Lời Nhà xuất bản, em đã tự tay viết cho người anh thân thương, đáng kính! Tuy đã nhanh, mà vẫn bị chậm vì 2 tháng ròng rã làm việc trong điều kiện giãn cách do cơn đại dịch quái ác! Đêm qua đến hôm nay, tụi em vẫn đang cố gắng, cố gắng trong sự áy náy khôn cùng...".

Sinh thời, nhiều bạn bè biết đến nhà văn Lê Văn Nghĩa là người chân thành, luôn quan tâm đến bạn bè xung quanh. Với ông, dù được nhiều người dành tặng biệt danh "Nhà Sài Gòn học", nhưng Lê Văn Nghĩa vẫn tự trào nhẹ nhàng bởi ông luôn hồn nhiên sống, đi học và làm việc trong thành phố này, như một dòng chảy ngầm bất biến, chứ không định hình mình với những danh xưng như vậy.

Nhà thơ Lê Minh Quốc với sự thân thiết đã từng bày tỏ sự thán phục dành cho cây bút đàn anh: "Trông mặt mà bắt hình dong”, thành ngữ này có lẽ không đúng với nhà báo, nhà văn Lê Văn Nghĩa. Ai đời cái mặt lầm lầm lì lì, rất tiết kiệm… tiếng cười lại là người nhộn ra phết. Suốt bao nhiêu năm xông pha trên trường văn trận bút, anh chỉ “chơi” một thể loại duy nhất: trào phúng.

Viết để người ta khóc - không khó, nhưng lấy được tiếng cười lại là điều không dễ. Không khéo, người khó tính lại bảo “cười nhạt như nước ốc”! Bất chấp, Lê Văn Nghĩa vẫn kiên trì trên hành trình tìm đến xứ cười của mình".

Có thể thấy, trên hành trình sáng tạo của mình, đem đến cho bạn đọc những tiếng cười trào lộng, châm biếm, dù đã rời vị trí làm báo nhiều năm nhưng Lê Văn Nghĩa vẫn bám sát các vấn đề thời sự cuộc sống. Hai tác phẩm cuối cùng của ông sắp đến tay bạn đọc vẫn là những gửi gắm về những vấn đề được nhiều người quan tâm.

Một tác phẩm được yêu thích của nhà văn Lê Văn Nghĩa. Ảnh: TL

Một tác phẩm được yêu thích của nhà văn Lê Văn Nghĩa. Ảnh: TL

"Duyên khởi với nhà văn, nhà báo Lê Văn Nghĩa từ bản thảo cuốn "Văn học Sài Gòn 1954-1975-Những chuyện bên lề". Thật tình còn bao nhiêu ấp ủ hai anh em đã bàn với nhau. Khi đón nhận bản thảo "Điệp viên Không Không Thấy", hai anh em trao đổi về việc tách tập, thống nhất không đánh số tập, rồi đặt thêm "cái đuôi" cho tựa sách thành "Điệp viên Không Không Thấy và Đại Văn Mỗ", "Điệp viên Không Không Thấy và nhà thơ Thần Giáng".

Khi chốt hợp đồng sử dụng tác phẩm, thì anh bảo đang ốm, ủy quyền anh Trần Văn Chánh thay mặt anh ký và đọc lại bản thảo" - bà Đinh Thanh Thuỷ, Giám đốc NXB Tổng hợp TPHCM chia sẻ.

Theo thông tin từ gia đình, tang lễ nhà văn Lê Văn Nghĩa sẽ được tổ chức tại Nhà tang lễ Bộ quốc phòng (TP.HCM). Tuy nhiên, do thành phố hiện đang trong thời điểm giãn cách chống dịch, nên những người yêu mến ông, những bạn đọc chỉ còn cách bày tỏ tình cảm với nhà văn trên các trang cá nhân, thay cho hình thức đến viếng trực tiếp.

Nhà văn - nhà thơ Lê Minh Quốc:

"Viết trào phúng là cuộc chơi không dễ. Nhà văn như kép hề diễn một vai hài, “đế” một câu hài trên sân khấu. Khi tính thời sự đi qua, liệu chừng những mẩu chuyện “cười ra nước mắt” ấy có còn “đứng” được trong trí nhớ bạn đọc hay không? Khó có thể nói trước một điều gì.

Lê Văn Nghĩa cũng biết trước điều đó nhưng vẫn tiếp tục “chơi”. “Chơi” sướng nhất chính là để chơi chứ không vì một ảo tưởng nào khác, đúng vậy không anh Nghĩa?".

Tin khác

Góc Nhìn
Những dữ liệu kinh tế mới nhất từ Mỹ đang tạo ra một cơn địa chấn kỳ vọng trên thị trường tài chính toàn cầu, khi các nhà đầu tư buộc phải định giá lại kịch bản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể quay lại lộ trình tăng lãi suất ngay trong tháng 9.
3 ngày
Góc Nhìn
Dùng các biện pháp pháp chế tài dành cho người dùng “nick ảo” để công kích, thóa mạ, bắt nạt, quấy rối người khác, lấy quyền lực vô hình của mình “thay trời hành đạo” bằng lời lẽ cay nghiệt không khó. Cái khó là làm sao để lòng trắc ẩn và tính thiện lương được nuôi dưỡng trong mỗi con người ẩn danh ấy.
6 ngày
Văn Hóa-Giải Trí
Trong thời đại mà sự chú ý của công chúng trở thành một hình thức kinh doanh mới, để giành được vài giây dừng lại của khán giả, mọi yếu tố đều phải được các chương trình truyền hình, trong đó có chương trình phát sóng về World Cup, khai thác triệt để. Hình ảnh của các biên tập viên cũng không ngoại lệ.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Bốn tháng eo biển Hormuz bị phong tỏa đã tước đi của thị trường toàn cầu hơn 1 tỷ thùng dầu, đẩy hàng loạt nền kinh tế châu Á đến ranh giới suy thoái. Dù thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vừa thắp lên tia hy vọng giải tỏa áp lực, cuộc khủng hoảng này đã phơi bày sự mong manh chí mạng của các quốc gia phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn năng lượng nhập khẩu.
1 tuần
Xu thế
Khi Google tung ra tính năng AI giúp tóm tắt nội dung ngay trên trang kết quả tìm kiếm, lượng truy cập đến các trang tin báo chí sụt giảm mạnh. Một cuộc tranh chấp sống còn đã bùng nổ giữa công nghệ và giới báo chí.
1 tuần
Góc Nhìn
VTVgo Plus cán mốc 1 triệu lượt mua gói cho thấy công chúng Việt Nam không quay lưng với nội dung chính thống, mà chỉ đòi hỏi báo chí phải được thiết kế như một sản phẩm số đúng nghĩa: tiện lợi hơn, có bản sắc hơn và thấu hiểu người dùng hơn.
1 tuần
Góc Nhìn
Trong bối cảnh người đọc hiện đang sử dụng mạng xã hội và các nền tảng video nhiều hơn các phương tiện truyền thông truyền thống để tiếp cận thông tin, công chúng cần làm gì để bảo vệ mình? 
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
World Cup lớn nhất lịch sử hứa hẹn cú hích kinh tế chưa từng có cho Bắc Mỹ, nhưng sau tuần khai mạc, ngành du lịch các thành phố đăng cai đang phát hiện rằng "bữa tiệc" này có thể chỉ dành cho FIFA.
1 tuần
Bất động sản
Trong số các loại dữ liệu nền tảng, dữ liệu đất đai là một trong những nguồn lực quan trọng nhất bởi gắn trực tiếp với quy hoạch, đầu tư, tín dụng, bất động sản và quản lý tài sản quốc gia.
1 tuần
Góc Nhìn
World Cup hiện đại không chỉ đơn thuần là những trận cầu hấp dẫn; mà giờ đây đã trở thành một ngành công nghiệp dịch vụ khổng lồ vận hành quanh trái bóng.
2 tuần
Tài chính - Thị Trường
Kinh tế vĩ mô Việt Nam khép lại nửa đầu năm 2026 với những mảng màu tương phản sâu sắc. Trong khi chỉ số sản xuất công nghiệp và dòng vốn đăng ký của doanh nghiệp bứt phá lên mức cao nhất trong nhiều năm, sức ép lạm phát lại đang phình to.
2 tuần
Góc Nhìn
Vốn đầu tư nước ngoài thế hệ mới không thể chỉ hiện diện ở Việt Nam bằng nhà máy, đơn hàng và lao động giá rẻ. Điều Việt Nam cần là những dòng vốn biết cắm rễ bằng công nghệ, trung tâm R&D, chuỗi cung ứng nội địa, nhân lực chất lượng cao và giá trị gia tăng ở lại trong nước.
2 tuần
Góc Nhìn
Mấy ngày qua, cụm từ được nhắc tới nhiều nhất có lẽ là "sở hữu kỳ nghỉ", "hợp đồng nghỉ dưỡng”… là tên gọi nôm na của một loại kinh doanh thiếu minh bạch nhắm vào đối tượng người cao tuổi mới vừa được phanh phui. Cuộc chiến chống lừa đảo này, tất nhiên là phần việc của các cơ quan chức năng. Phần việc của chúng ta là hãy xem đằng sau nó là câu chuyện gì? 
2 tuần
Câu Chuyện Doanh Nhân
Hình ảnh những thanh niên mặc áo hoodie tạo ra các ứng dụng mạng xã hội giải trí đang lùi dần vào dĩ vãng. Thung lũng Silicon giờ đây chứng kiến sự trỗi dậy của một thế hệ tỷ phú mới, những người nắm giữ các hợp đồng an ninh quốc gia nhạy cảm và định hình tương lai của trí tuệ nhân tạo toàn cầu.
3 tuần
Góc Nhìn
Trước đây,  cô đơn được xem là một trạng thái cảm xúc tự nhiên của con người. Nhưng ngày nay, nhiều nghiên cứu cho thấy cô đơn trong thời đại số đã trở thành vấn đề kinh tế - xã hội phức tạp.
3 tuần
Xem thêm