Động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế

Thủ tướng vừa ký quyết định thành lập Ban chỉ đạo xây dựng Đề án phát triển kinh tế tư nhân. Nhiệm vụ của ban chỉ đạo là xây dựng Đề án Phát triển kinh tế tư nhân để trình Bộ Chính trị, nhằm định hướng và thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân trong nước.

Trước đó, Tổng Bí thư Tô Lâm đã làm việc với Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương về phát triển kinh tế tư nhân. Tổng Bí thư chỉ rõ, cần có chiến lược rõ ràng cho kinh tế tư nhân, khuyến khích xây dựng tư duy công nghiệp, tư duy lớn và phong trào kinh doanh, khởi nghiệp trong toàn xã hội. Đồng thời, Tổng Bí thư cũng đề cập đến việc tháo gỡ các điểm nghẽn, xóa bỏ các rào cản với doanh nghiệp, tạo môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn và chi phí thấp.

Phát triển kinh tế tư nhân sẽ trở thành động lực quan trọng nhất cho tăng trưởng kinh tế, cùng các thành phần kinh tế khác đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng mà Chính phủ đã đề ra. 

Kinh tế tư nhân đóng góp hơn 42-45% GDP, đồng thời đóng góp tới 85% tổng số lao động trong nền kinh tế. Hiện tại, Chính phủ đang mạnh mẽ đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, hỗ trợ tín dụng với mức lãi suất thấp, thúc đẩy khu vực tư nhân tham gia vào các lĩnh vực có tiềm năng như ngành công nghệ cao, công nghiệp chế biến chế tạo... Theo đó, cơ hội phát triển của kinh tế tư nhân đang mở ra mạnh mẽ.

Tạo đà cho các doanh nghiệp tư nhân

Trong cơ cấu trong khu vực kinh tế tư nhân, các doanh nghiệp tư nhân đang chiếm một tỷ lệ nhỏ nếu so với kinh tế hộ gia đình. Hiện Việt Nam đã có hơn 930.000 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó 98% là doanh nghiệp nhỏ và vừa nhưng có hơn 5 triệu hộ kinh doanh. 

Số liệu của Niên giám thống kê từ năm 2015-2020 cho biết, đóng góp vào cơ cấu GDP của doanh nghiệp tư nhân tăng chậm, từ 7,88% năm 2015 lên mức 9,65% trong năm 2020. Trong khi đó, các hộ kinh doanh cá thể lại đóng góp mức cao ở khoảng 30%.

Dù vậy, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đánh giá, đối với riêng các doanh nghiệp tư nhân, vẫn còn nhiều rào cản khiến doanh nghiệp không phát huy hết năng lực. Số doanh nghiệp lớn vươn tầm quốc tế còn ít, phần lớn là nhỏ và vừa, chưa có công nghệ gốc và chưa đủ tiềm lực để số hóa và xanh hóa hoạt động kinh doanh. Hoạt động sản xuất kinh doanh còn chịu nhiều tác động của bối cảnh khách quan như xung đột địa chính trị, đứt gẫy các chuỗi cung ứng...

Theo một nghiên cứu từ ThS Nguyễn Tùng Anh và TS Nguyễn Xuân Hải của nhóm nghiên cứu Hathaway Policy cho thấy, nếu so sánh với doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp tư nhân có quy mô lớn và khả năng thu hút vốn vượt trội. Cụ thể, số liệu từ năm 2015-2022, số lượng doanh nghiệp tư nhân lớn hơn gấp khoảng 30 lần; lao động sử dụng nhiều hơn 1,6-2,0 lần và vốn sản xuất cao hơn từ 2,6 -3,2 lần so với doanh nghiệp FDI.

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh của nhóm doanh nghiệp tư nhân trong nước lại kém hơn, cụ thể doanh thu thuần chỉ gấp khoảng 1,8-2 lần nhưng tỷ suất lợi nhuận trung bình chỉ đạt 38% mức của doanh nghiệp FDI; thu nhập bình quân tháng của người lao động cũng thấp hơn so với mức lương doanh nghiệp FDI khoảng 30%.

So với các quốc gia như Thái Lan, Singapore và Malaysia, số doanh nghiệp trên một nghìn dân ở cả ba quốc gia đều vượt 30 doanh nghiệp/1.000 dân hàng năm, trong khi Việt Nam chỉ đạt 7,21 doanh nghiệp/1.000 dân tính đến 2022.

Điều này cho thấy, dù còn không ít thách thức nhưng tiềm năng của các doanh nghiệp tư nhân nói riêng và khối kinh tế tư nhân nói chung là rất lớn và có thể đóng góp nhiều hơn nữa cho tăng trưởng GDP. 

Chính phủ đã đưa ra nhiều nội dung quan trọng trong phát triển kinh tế tư nhân bao gồm: phải thay đổi trong tư duy, nhận thức và hành động, chính sách cụ thể đối với khu vực kinh tế tư nhân; phải có chiến lược phát triển rõ ràng phù hợp với trình độ phát triển, không gian địa kinh tế, địa chính trị của đất nước; tập trung nâng cao về hạ tầng và nhân lực phục vụ phát triển chung; tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, nhanh chóng cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; xây dựng và triển khai có hiệu quả các chương trình quốc gia để thúc đẩy phát triển khu vực này; ngoài ra cần phải tiếp tục đổi mới, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, sớm đưa các nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống.

"Dù còn nhiều thách thức, nhưng với sự định hướng mạnh mẽ từ Đảng và sự quyết liệt của Chính phủ, kinh tế tư nhân Việt Nam đang đứng trước một tương lai đầy hứa hẹn", TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho biết.