Từ Saigon Petro đến một công ty gas tư nhân

Hai mươi năm trước, tôi giữ chức Phó trưởng Phòng Kinh doanh tại Gas Saigon Petro. Một quỹ đầu tư nổi tiếng đã liên hệ và mời tôi dẫn dắt một công ty gas tư nhân mà họ đã đầu tư. Họ đã đưa ra một lời đề nghị hấp dẫn: tôi có quyền mua 20% cổ phần của công ty với giá chỉ 10.000 đồng/cổ phiếu, trong khi quỹ đầu tư đã mua 26% với giá 42.000 đồng/cổ phiếu.

Điều kiện đặt ra là tôi phải cam kết trong vòng 3 năm, công ty này phải nằm trong top 5 về sản lượng và sau đó, sẽ IPO hoặc bán lại cho một tập đoàn lớn hơn. Tôi ngạc nhiên vì quỹ đầu tư đã chia cho tôi một “miếng bánh lớn” với giá thấp. Khi tôi đặt câu hỏi về điều này, câu trả lời mà tôi nhận được là: “Triết lý đầu tư của chúng tôi là chia sẻ quyền lợi thoả đáng cho những người có đóng góp quan trọng vào sự thành công của công ty. Chúng tôi không cho không mà luôn có những điều kiện khắt khe, thách thức đi kèm. Chia sẻ quyền lợi và trách nhiệm luôn song hành. Đây cũng là cách tạo động lực cho những cộng sự chủ chốt.”

Có lẽ nhờ vậy, sau 2 năm, tôi và đội ngũ của mình đã phát triển công ty gas này mạnh mẽ. Chúng tôi đã bán công ty cho một tập đoàn gas của Pháp và thu về lợi nhuận đáng kể. Đây là bài học đầu đời của tôi về toán chia. 

Từ Vinagas đến Công ty Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận

Sau khi rời công ty gas, tôi chuyển đến làm việc tại Công ty Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận – PNJ. Ban đầu, tôi dự định sẽ làm CEO Vinagas – một công ty thành viên của PNJ. Tuy nhiên, cuối cùng, chị Cao Thị Ngọc Dung – Tổng giám đốc PNJ lúc đó, đã rút tôi lên làm Phó Tổng giám đốc PNJ và yêu cầu tôi tìm người thay vị trí CEO của Vinagas.

Thời gian gấp rút vì chỉ 1 tuần sau, Vinagas sẽ tổ chức họp báo, ra mắt chính thức. Tôi đã mời được một người giỏi và am hiểu về gas để làm CEO, khi anh đang là lãnh đạo của một công ty lớn. Ngoài sự chân thành, tiềm năng phát triển của Vinagas thì tôi thẳng thắn chia sẻ: “Em được mua 5% cổ phần công ty; em sẽ chia 2, em 2,5%- anh 2,5% - 2 anh em mình cùng làm”. Anh ấy đã vui vẻ chấp thuận.

Sau này, khi Vinagas lớn mạnh, chúng tôi cùng thoái vốn và thu lãi được từ việc bán cổ phần. Tôi đã học và áp dụng được bài toán chia trong kinh doanh.

Đầu tư và chia sẻ

Tôi thích đầu tư và được mời gọi tham gia vào nhiều công ty. Vì không điều hành trực tiếp nên tôi thường giữ vị trí Chủ tịch HĐQT. Nhiệm vụ chính của tôi là tìm kiếm những người cộng sự - điều hành phù hợp và “giải” bài toán chia.

Khi cộng sự thấy rõ sự công bằng và tôn trọng, họ luôn làm việc hết lòng. Tất nhiên, không phải doanh nghiệp startup nào cũng thành công. Có nhiều doanh nghiệp đã thất bại nhưng chúng tôi đều đã cố gắng hết sức vì mỗi người đều hiểu rõ – “phần” của mình đã được chia công bằng. Công ty thất bại là do mình dở thôi.

Khởi nghiệp và bài toán chia

Gần đây, tôi đã sáng lập một doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực app âm thanh, sách nói. Tôi cần một đội ngũ trẻ, giỏi và sáng tạo. Cuối cùng, nhờ duyên may và bài toán chia, tôi đã tìm được đội ngũ đó trong một thời gian ngắn. Chúng tôi đã gọi vốn thành công, xác định giá trị công ty ở mức vài triệu đô la, mặc dù chỉ có trên tay bảng kế hoạch kinh doanh và sự quyết tâm.

Kinh doanh là cuộc chơi của nhiều người. Như câu nói: “Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa thì đi cùng nhau”, ý thức được điều này, việc chọn đúng những bạn đồng hành và chia sẻ công bằng với họ về quyền lợi – trách nhiệm là điều kiện cơ bản để doanh nghiệp thành công.

Có nhiều người chủ doanh nghiệp chờ công ty lớn lên, có hiệu quả, rồi mới làm bài toán chia. Có những chủ doanh nghiệp chia từ đầu. Cách nào cũng được và tuỳ theo từng đặc điểm của doanh nghiệp. Tuy nhiên, chỉ cần bạn ý thức và sẵn lòng làm toán chia, bạn sẽ luôn có được những cộng sự nỗ lực hết mình.

Doanh nhân thành công – rất cần làm tốt phép toán CHIA!