Những container chất đầy quần áo của các thương hiệu hàng đầu thế giới đang phải lênh đênh trên biển lâu hơn dự kiến hàng tuần lễ. Cuộc xung đột tại khu vực Biển Đỏ không còn là chuyện của riêng ngành vận tải, mà đã trực tiếp tấn công vào tử huyệt của ngành thời trang nhanh (Fast Fashion): Tốc độ.

Trong cấu trúc tài chính của các hãng thời trang nhanh, biên lợi nhuận thường được tối ưu hóa đến từng xu thông qua việc duy trì lượng hàng tồn kho cực thấp và tốc độ luân chuyển cao. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng vận tải đang tạo ra một "hố đen" hút cạn dòng tiền của các nhà bán lẻ.

Việc các hãng tàu như Maersk hay Hapag-Lloyd tuyên bố tránh Biển Đỏ đã lập tức đẩy chi phí logistics lên mức báo động. Theo chỉ số Freightos Baltic Index, giá cước vận chuyển container từ châu Á sang Bắc Âu đã vọt từ mức 1.500 USD lên hơn 4.000 USD chỉ trong một thời gian ngắn.

Bên cạnh giá cước gốc, các doanh nghiệp phải gánh thêm phụ phí gián đoạn vận tải và phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng thêm khoảng 0,7% đến 1% giá trị con tàu cho mỗi chuyến đi qua khu vực nguy hiểm, theo Bloomberg.

Lợi nhuận không chỉ mất đi do chi phí trực tiếp mà còn do vốn bị chôn chân trên biển. Việc tàu phải đi vòng qua Mũi Hảo Vọng kéo dài hành trình thêm khoảng 3.500 dặm hải lý, khiến chu kỳ thu hồi vốn bị chậm lại ít nhất 14 ngày.

Với thời trang nhanh, mỗi ngày chậm trễ đều đồng nghĩa với việc hàng hóa bị lỗi mốt. Nếu một bộ sưu tập cập bến muộn, các hãng buộc phải bán tống bán tháo với mức chiết khấu 50-70% để dọn kho, trực tiếp xóa sổ biên lợi nhuận ròng.

Suốt hai thập kỷ qua, các đế chế như Zara hay H&M thống trị nhờ công thức: "Thấy trên sàn catwalk hôm nay - Có mặt tại cửa hàng sau 15 ngày". Nhưng khi Biển Đỏ bất ổn, công thức này trở nên vô hiệu. Sự sụp đổ của mô hình sản xuất Just-in-Time (Đúng lúc) đang buộc các CEO phải đưa ra những lựa chọn đau đớn.

Để cứu vãn các bộ sưu tập chủ đạo, Inditex - tập đoàn thời trang đa quốc gia của Tây Ban Nha và các đối thủ phải chuyển sang vận tải hàng không. Theo phân tích của ngân hàng đầu tư Barclays, chi phí gửi một chiếc áo sơ mi bằng máy bay đắt gấp 8 đến 10 lần so với tàu biển. Việc lạm dụng vận tải hàng không không chỉ gây tốn kém mà còn làm mất khả năng phản ứng nhanh với xu hướng. Nếu một mẫu áo bất ngờ bùng nổ trên TikTok, thời gian phản ứng từ nhà máy châu Á sang châu Âu giờ đây bị kéo giãn từ 2 tuần thành hơn một tháng, tạo cơ hội cho các đối thủ có nhà máy gần thị trường tiêu thụ chiếm lĩnh thị phần.

H&M vốn phụ thuộc khoảng 70% nguồn cung từ châu Á, đã phải đưa ra cảnh báo về khả năng không đạt mục tiêu biên lợi nhuận hoạt động 10% trong năm nay do chậm trễ vận tải, hãng tin Reuters cho hay. Các hãng thời trang trực tuyến như ASOS hay Boohoo còn chịu tác động nặng nề hơn khi tỷ lệ hủy đơn tăng vọt do khách hàng không đủ kiên nhẫn chờ đợi nhận hàng.

Mô hình sản xuất tinh gọn không còn là bảo chứng cho thành công khi thế giới bước vào giai đoạn bất ổn địa chính trị thường trực. Đây là thời điểm người tiêu dùng phải chuẩn bị cho một kỷ nguyên mà thời trang vẫn "nhanh" nhưng mức giá sẽ không còn rẻ như trước.

Các doanh nghiệp dệt may Việt Nam gia công cho các thương hiệu quốc tế cũng đang đứng ngồi không yên. Việc đối tác yêu cầu rút ngắn thời gian sản xuất để bù đắp cho thời gian vận chuyển trên biển đang tạo áp lực tăng ca và chi phí vận hành cực lớn cho các nhà máy trong nước. Theo một số nguồn tin từ hiệp hội ngành hàng, nhiều đơn hàng dự kiến xuất đi đang đối mặt với nguy cơ bị hoãn hoặc hủy nếu tình hình chiến sự tại Trung Đông không có dấu hiệu hạ nhiệt.

Bài 2: Từ kệ hàng trống đến làn sóng tẩy chay