Công viên số 1 Lý Thái Tổ, phường Vườn Lài, TP.HCM là một trong 9 dự án trọng điểm, hiện thực hóa định hướng đưa mảng xanh và không gian cộng đồng trở thành trọng tâm trong chiến lược phát triển siêu đô thị của TP.HCM giai đoạn mới. Khu đất rộng 4,3ha giữa trung tâm thành phố – từng mang nhiều giá trị thiên nhiên, lịch sử và tinh thần – đã trải qua nhiều năm bị bỏ hoang. Việc hồi sinh không gian này thể hiện quyết tâm của TP.HCM trong việc trả lại đất cho cộng đồng, kiến tạo môi trường sống bền vững và nhân ái cho người dân. 

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Văn Được - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM tin tưởng rằng, Công viên số sẽ trở thành "lá phổi xanh" và điểm đến văn hóa đặc sắc, nơi mỗi người dân có thể tìm thấy sự thư thái, là điểm hẹn của sự bình yên, ký ức và của niềm tự hào. "Công viên số 1 Lý Thái Tổ là một công trình đặc biệt có ý nghĩa, mang tính nhân văn sâu sắc, nơi mà mỗi người dân chúng ta có thể tìm về để nhớ, để thương và để sống chậm lại trong dòng đời hối hả. Công viên này mang trong mình ba thông điệp: Sự hồi sinh, Lòng nhân nghĩa và tình đoàn kết, Hướng tới tương lai", ông Được nói. 

Để triển khai dự án, TP.HCM đã huy động các nguồn lực xã hội hóa; trong đó Tập đoàn Sun Group tài trợ toàn bộ kinh phí 263 tỷ đồng và trực tiếp thi công dự án. Nhiều đơn vị tư vấn trong và ngoài nước được mời tham gia, nhằm đảm bảo chất lượng thẩm mỹ, kỹ thuật và chiều sâu giá trị nhân văn của công trình. Dự án được thi công thần tốc trong hơn 90 ngày đêm, kịp hoàn thành vào dịp cuối năm – thời điểm người Việt Nam hướng về truyền thống tri ân, tưởng niệm và tìm về nguồn cội. Quyết tâm đưa công trình về đích trước Tết Nguyên đán cho thấy nỗ lực lớn của TP.HCM và đơn vị thi công là Sun Group trong việc sớm trao tặng người dân một không gian trang nghiêm để tưởng niệm, đồng thời đón năm mới với nhiều hy vọng mới. 

“Khoảng lặng xanh” giữa đại đô thị 

Toàn bộ công viên được đặt trên thửa đất hình tam giác, và các nhà thiết kế đã khéo léo bo mềm các cạnh khu đất, đặt ở trung tâm công viên một quảng trường hình tròn rộng 1.800m2, được lấy cảm hứng thiết kế từ hình ảnh giọt nước rơi xuống- khi chạm mặt đất, hình thành một hố không gian tựa vết sẹo hằn sâu, như một lời nhắc nhở về quá khứ đau thương. Giọt nước tan ra thành những gợn sóng lan tỏa xung quanh, như chuyển hóa nỗi buồn thành năng lượng tích cực, hướng con người đến tương lai tốt đẹp. 

Từ nguồn cảm hứng đó, tại trung tâm quảng trường tròn nơi đặt Tượng đài Giọt nước, mặt đất được đào thấp khoảng 4m. Phần đất đào lên được chuyển đổi, bồi đắp thành không gian vườn đồi cạnh quảng trường, thể hiện triết lý cân bằng âm – dương, giữ sự hài hòa cho toàn bộ không gian. Tượng đài cũng là tâm điểm của công viên, có chiều cao 6m, chu vi 13m, được chế tác từ inox gương. Bên trong giọt nước là hình ảnh một trái tim – biểu tượng của sự tri ân, tình yêu thương. Chất liệu inox gương phản chiếu hình ảnh người đứng quanh, gửi gắm thông điệp: nỗi đau không thuộc về riêng ai, mà là ký ức chung được sẻ chia bởi cả cộng đồng, trong yêu thương, đùm bọc. 

Bao quanh tượng đài là 9 bậc cấp và 360 ngọn nến nước. Trong đêm, 360 ngọn nến cùng gần 1.000 điểm ánh sáng trên quảng trường tạo nên một không gian lung linh, lặng lẽ, như khu rừng ánh nến, tưởng niệm những con người đã không may mắn trong đại dịch Covid-19. 

9 bậc cấp được chia thành ba tầng, như một hành trình cảm xúc về vòng đời con người, với ý tưởng cảm hứng “người ta là hoa đất”. Tầng thấp nhất khắc hình 12 con giáp, tượng trưng cho dòng thời gian ghi nhớ từng số phận; Tầng giữa in hình những dấu chân đá, biểu trưng cho hành trình sống và ký ức còn lại. Ở tầng cao nhất, những bông hoa sen, sứ, cúc được khảm bằng đồng, thể hiện sự hóa thân, tiếp nối và hy vọng. Từng chi tiết nhỏ nhất tại quảng trường tưởng niệm này được tinh tế kiến tạo, để lưu giữ ký ức đô thị, bằng cả sự trân trọng và nhân văn. 

Toàn bộ hệ cây xanh cổ thụ trong công viên được giữ gìn; các biệt thự cũ được tôn tạo, mở ra những không gian triển lãm, thư viện… Ngoài ra là nhiều không gian mở dành cho các hoạt động thể thao, sinh hoạt cộng đồng, cùng với những khu vườn tượng, biến nơi đây thành điểm đến thư giãn, chữa lành và nơi tổ chức những sự kiện văn hóa nghệ thuật ý nghĩa, không chỉ hôm nay mà cho nhiều thế hệ sau. 

Tầm nhìn kiến tạo tương lai của TP. HCM

Công trình được triển khai trong điều kiện tiến độ đặc biệt gấp rút, thể hiện quyết tâm cao của TP HCM trong việc sớm đưa dự án vào phục vụ người dân. Trong hơn 90 ngày đêm, công trường vận hành theo mô hình 3 ca – 4 kíp; có thời điểm, Sun Group đã huy động khoảng 500 công nhân và gần 20 kỹ sư làm việc liên tục để bảo đảm chất lượng và tiến độ. Những hạng mục kỹ thuật phức tạp như Tượng đài Giọt Nước đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chuyên môn trong và ngoài nước, dưới sự điều phối xuyên suốt của Thành phố.

Ngoài các hạng mục kiến thiết tại công viên, Sun Group cũng dành tặng người dân thành phố một không gian hội hoa xuân trên toàn bộ diện tích hơn 4ha, với gần 30.000 cây và chậu hoa, trái… tổ chức thành 12 tiểu cảnh mang đậm bản sắc Tết ba miền, tạo thêm một điểm đến du xuân Bính Ngọ hấp dẫn cho người dân thành phố. 

Việc đưa công viên vào hoạt động vì vậy vượt lên ý nghĩa của một dự án chỉnh trang. Đây là một lát cắt trong chiến lược dài hạn của TP.HCM – phát triển hiện đại song hành cùng mở rộng không gian công cộng, tăng trưởng kinh tế gắn với bảo tồn ký ức và củng cố bản sắc “thành phố nghĩa tình”. Và quan trọng, đó là tầm nhìn dài hạn trong hành trình kiến tạo tương lai – một thành phố năng động, hiện đại nhưng luôn đặt con người ở vị trí trung tâm.

Trên thế giới, nhiều siêu đô thị như New York, London, Seoul hay Singapore đều xem mảng xanh công cộng là “hạ tầng mềm” cốt lõi quyết định chất lượng sống. Những biểu tượng như Central Park, Cheonggyecheon hay Gardens by the Bay không chỉ mang giá trị cảnh quan mà còn là nơi cộng đồng kết nối, tái tạo năng lượng và nuôi dưỡng ký ức đô thị. Với Công viên số 1 Lý Thái Tổ, TP.HCM cho thấy bước đi rõ ràng trong xu hướng phát triển bền vững ấy: đầu tư cho mảng xanh không chỉ để làm đẹp đô thị, mà để nâng cao chiều sâu đời sống tinh thần cho nhiều thế hệ.