Ngày 19/10, tại Hội nghị trực tuyến Tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13 về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể và 10 năm thi hành Luật Hợp tác xã năm 2012 trong lĩnh vực nông nghiệp, Bộ trưởng Lê Minh Hoan nhận định, cùng với sức mạnh của doanh nghiệp cần quan tâm đến kinh tế tập thể và hợp tác xã (HTX). Các địa phương phải thực sự quan tâm đến sự phát triển của hợp tác xã, coi đó là một phần không thể tách rời của kinh tế nông thôn.

“Có thể HTX không mang lại nhiều về tăng trưởng cho địa phương và ngân sách nhà nước, nhất là hợp tác xã trong khu vực nông nghiệp nhưng nó chính là nền tảng cho sự liên kết, hợp tác, chia sẻ trong chuỗi ngành hàng. HTX chính là nơi để huy động sức mạnh cộng đồng, nông dân cùng với sự hỗ trợ của nhà nước để tạo ra một sức mạnh đa chiều hơn. Sự kết nối tạo ra sự bền vững hơn”, Bộ trưởng Lê Minh Hoan nhấn mạnh. 

Tuy nhiên, hiện nay việc thực hiện Nghị quyết 13 còn chậm và chưa quyết liệt. Số lượng HTX hoạt động có hiệu quả còn thấp, thiếu bền vững; quy mô thành viên và doanh thu của các HTX nông nghiệp còn nhỏ bé. Các dịch vụ sơ chế, chế biến, bảo quản, số lượng các HTX có khả năng liên kết hiệu quả với doanh nghiệp, chế biến và tiêu thụ nông sản cho thành viên HTX và nông dân cũng chưa nhiều, mới đạt 24% tổng số hợp tác xã. 

Theo đó, Bộ trưởng Hoan cho rằng, vấn đề này đòi hỏi các HTX phải nâng cao năng lực nội sinh của mình để chủ động trong kinh tế thị trường và ứng phó với thiên tai, dịch bệnh. Quan điểm phát triển của Bộ NN&PTNT trong thời gian tới là lấy HTX và thành viên của HTX là trung tâm để hỗ trợ chính sách và huy động nguồn lực cộng đồng để HTX tổ chức lại sản xuất trong điều kiện mới. 

Cụ thể, HTX phải tổ chức mô hình đa dịch vụ, HTX không chỉ sản xuất nông nghiệp như trồng rau, chăn nuôi… mà phải cung ứng theo chuỗi giá trị - HTX làm dịch vụ là chính nên cần đa dịch vụ, đa mục tiêu thì mới đảm bảo thu nhập cho các thành viên. Đồng thời định hướng đa chức năng cho HTX trong kinh tế thị trường.Theo đó, HTX cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, kiến thức thị trường, quản trị HTX, ứng dụng khoa học công nghệ. 

Về phía Bộ NN&PTNT, sẽ "trợ lực" cho HTX bằng cách thu hút đầu tư công về hạ tầng logictics để các HTX nâng cao năng lực và kích hoạt để bà con nông dân kết nối với nhau, giúp hạn chế ảnh hưởng của việc đứt gãy chuỗi cung ứng từ đại dịch, thiên tai, trong đó HTX sẽ là nhân tố trọng yếu trong chuỗi cung ứng. 

Dự tính đến 31/12/2021, cả nước có khoảng 18.327 hợp tác xã nông nghiệp và 79 Liên hiệp hợp tác xã nông nghiệp.

Từ năm 2013 đến nay, số lượng hợp tác xã nông nghiệp tăng nhanh, trung bình mỗi năm tăng gần 800 hợp tác xã, giai đoạn 2017-2021 cao gấp hơn 3 lần giai đoạn trước đó (2012-2016).

Tỷ lệ các hợp tác xã nông nghiệp được đánh giá xếp loại khá, tốt đã tăng từ 10% (năm 2013) lên 33% (hết năm 2016) và trên 60% năm 2020.