Khởi sắc ngay từ đầu năm

Theo số liệu từ cơ quan thống kê, trong quý I/2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt khoảng 15,2 tỷ USD, tăng tới 42,9% so với cùng kỳ năm trước. Riêng vốn thực hiện đạt 5,41 tỷ USD, tăng 9,1% – mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì sang tháng 4, giúp vốn FDI đăng ký mới giữ mức tăng trên 15% như ghi nhận ban đầu, cho thấy xu hướng phục hồi rõ nét sau giai đoạn biến động toàn cầu.

Đáng chú ý, số lượng dự án mới cũng tăng mạnh, với hàng trăm dự án được cấp phép chỉ trong vài tháng đầu năm, phản ánh sự mở rộng hiện diện của các tập đoàn quốc tế tại Việt Nam

Kết quả tích cực của năm 2026 được xây dựng trên nền tảng ổn định của năm trước. Năm 2025, Việt Nam thu hút tổng cộng 38,42 tỷ USD vốn FDI đăng ký, trong khi vốn thực hiện đạt 27,62 tỷ USD, mức cao nhất trong giai đoạn 2021 - 2025.

Đặc biệt, khu vực chế biến - chế tạo tiếp tục đóng vai trò trụ cột khi chiếm tới hơn 80% tổng vốn FDI, cho thấy Việt Nam vẫn là “công xưởng sản xuất” hấp dẫn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chuỗi cung ứng và lợi thế cạnh tranh

Các chuyên gia cho rằng, dòng vốn FDI tăng trưởng mạnh trong năm 2026 đến từ nhiều yếu tố. Trước hết là xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu sau các biến động địa chính trị và thương mại. Việt Nam nổi lên như một điểm đến thay thế nhờ vị trí chiến lược, chi phí cạnh tranh và mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp.

Bên cạnh đó, môi trường chính trị ổn định và chính sách thu hút đầu tư ngày càng cải thiện cũng góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Theo đánh giá, Việt Nam đang chuyển dần từ thu hút FDI theo số lượng sang chất lượng, ưu tiên các dự án công nghệ cao, năng lượng sạch và giá trị gia tăng lớn.

Đồng thời, việc cam kết Net Zero vào năm 2050 đã thúc đẩy Chính phủ ban hành các cơ chế khuyến khích đầu tư vào năng lượng sạch (điện gió, điện mặt trời). Điều này đặc biệt thu hút các nhà đầu tư từ châu Âu và Hoa Kỳ, những đối tượng luôn đặt tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) lên hàng đầu.

Ngoài ra, cơ sở hạ tầng và lực lượng lao động trẻ, dồi dào tiếp tục là lợi thế cạnh tranh nổi bật. Các trung tâm công nghiệp lớn như TP.HCM, Bắc Ninh, Thái Nguyên hay Đồng Nai vẫn duy trì sức hút mạnh mẽ đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Thách thức và yêu cầu nâng chất lượng dòng vốn

Khu vực FDI hiện đóng góp hơn 70% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, khẳng định vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế. Sự mở rộng của các tập đoàn đa quốc gia không chỉ giúp gia tăng xuất khẩu mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ, tạo việc làm và nâng cao năng lực sản xuất trong nước.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, việc duy trì tăng trưởng FDI trên 15% là tín hiệu tích cực, giúp củng cố nền tảng vĩ mô và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng cao của Việt Nam trong giai đoạn tới.

 Dù đạt kết quả khả quan, Việt Nam cũng đang đối mặt với một số thách thức. Sự phụ thuộc lớn vào khu vực FDI khiến nền kinh tế dễ bị tác động từ biến động bên ngoài. Bên cạnh đó, cạnh tranh thu hút đầu tư trong khu vực ngày càng gay gắt khi nhiều quốc gia cũng đẩy mạnh ưu đãi.

Một vấn đề khác là yêu cầu nâng cao chất lượng dòng vốn. Các chuyên gia nhấn mạnh cần chọn lọc dự án, ưu tiên công nghệ cao, thân thiện môi trường, đồng thời tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước để lan tỏa giá trị.

Theo Phó Giáo sư, Chủ tịch danh dự Hiệp hội Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, Tiến sĩ Nguyễn Mai, dự báo vốn FDI vào Việt Nam dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng tích cực, có khả năng đạt 38-40 tỷ USD mỗi năm trong 5 năm tới.

Triển vọng này được củng cố bởi chiến lược phát triển hạ tầng quy mô lớn, cải cách thể chế và định hướng nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Với đà tăng trưởng hiện tại, cùng việc duy trì mức tăng trên 15% của vốn đăng ký mới trong những tháng đầu năm 2026, Việt Nam đang tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những điểm đến FDI hấp dẫn hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả dòng vốn này, Việt Nam cần chuyển trọng tâm từ “thu hút nhiều” sang “thu hút chất lượng”, qua đó nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu và đảm bảo tăng trưởng bền vững trong dài hạn.