Các chuyên gia nhận định, mặc dù có cú sốc lớn, nhưng Việt Nam đã duy trì khá thành công sự ổn định về tài khóa, cán cân đối ngoại và ổn định tài chính.

Đặc biệt, việc ban hành Chương trình Phục hồi và Phát triển kinh tế là kịp thời và phù hợp để thúc đẩy sự phục hồi kinh tế. Kích thích tài khóa trong khuôn khổ chương trình này trong năm 2022-2023 giúp tăng cường phục hồi, chữa lành các vết sẹo do đại dịch gây ra, đồng thời giúp tăng trưởng bền vững và bao trùm.

Tuy nhiên, sự phục hồi của kinh tế Việt Nam diễn ra không đồng đều. Tăng trưởng trong quý 4/2021 và quý 1/2022 ở mức khoảng 5% vẫn thấp hơn mức trước đại dịch do cầu trong nước và hoạt động dịch vụ còn yếu. Hầu hết các ngành vẫn có mức tăng trưởng thấp hơn giai đoạn trước dịch Covid-19.

Theo đó, nhận định về tốc độ tăng trưởng GDP trong thời gian tới, các chuyên gia cho rằng, vẫn sẽ có những rủi ro và sự bất định đáng kể đối với triển vọng kinh tế.

Cụ thể, môi trường kinh doanh ngày càng xuất hiện những thách thức mới, khó lường. Trên trường quốc tế, kinh tế Mỹ đang cho thấy những dấu hiệu chững lại, lạm phát tăng cao, khả năng thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ cao trong khi sức mua bị giảm thấp. Kinh tế châu Âu đang đối mặt với nguy cơ suy thoái khi giá dầu và giá kim loại tăng cao do ảnh hưởng của cuộc xung đột Nga - Ukraine. Kinh tế Trung Quốc đứng trước rủi ro tăng trưởng chậm lại…

Trong khu vực ASEAN, tăng trưởng trong lĩnh vực xuất khẩu có dấu hiệu giảm động lực, chỉ số PMI tháng 3/2022 ở 51,7 điểm, là mức thấp nhất trong 6 tháng trở lại đây. Đặc biệt, lạm phát đang gia tăng tại nhiều nơi trên thế giới do giá năng lượng, lương thực trên toàn cầu tăng mạnh, đã và đang tạo tác động dây chuyền đến giá cả các hàng hóa, dịch vụ khác.

Phân tích ảnh hưởng của các diễn biến kinh tế lớn tác động đến Việt Nam, tại Diễn đàn “Dự báo kinh tế Việt Nam 2022-2023: Kịch bản tăng trưởng và triển vọng một số ngành kinh tế chính”, ngày 12/5, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, cập nhật dự báo 2 kịch bản cho tăng trưởng GDP năm 2022-2023.

Theo đó, ở kịch bản cơ sở, GDP Việt Nam sẽ tăng từ 5,5 - 6% trong giai đoạn này. Ở kịch bản tiêu cực, GDP năm 2022-2023 chỉ tăng trưởng 4,5 - 5%.

"Các biến số trong 2 kịch bản trên sẽ phụ thuộc vào mức độ thực hiện chương trình phòng, chống dịch; chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội 2022-2023; và khả năng Việt Nam giảm thiểu tác động từ chiến sự Nga - Ukraina", ông Lực nhấn mạnh.

Kinh tế số sẽ là "bệ đỡ" tăng trưởng quan trọng nhất của Việt Nam

Dù nhiều thách thức song các chuyên gia đánh giá dư địa cho hồi phục và tăng trưởng kinh tế Việt Nam vẫn còn lớn, trong đó, kinh tế số là động lực dẫn dắt tăng trưởng quan trọng nhất trong giai đoạn hiện nay.

Nêu quan điểm, GS. TS. Trần Thọ Đạt, Thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, Thành viên Hội đồng biên tập Tạp chí Kinh tế và Dự báo, cho rằng, trong bối cảnh khó khăn, dự báo về GDP liên tục giảm, thì dự báo kinh tế số lại liên tục tăng.

Cụ thể, các dự báo mới nhất của kinh tế có chiều hướng điều chỉnh giảm ở phạm vi toàn cầu và khu vực trong bối cảnh 2 năm đại dịch và tương lai, thế nhưng kinh tế số liên tục có sự tăng trưởng cao, có chiều hướng gia tăng.

"Phát triển kinh tế số và đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia là phương thức để vượt qua bẫy thu nhập trung bình, là cách thức để Việt Nam vẽ lên một tương lai phát triển, không chỉ đơn giản là tiếp nối xu hướng của quá khứ mà là đưa nền kinh tế bước vào một quỹ đạo tăng trưởng mới mang tính bứt phá", ông Đạt nhận định.

Ông Đạt dẫn chứng, kinh tế số đã giúp Việt Nam thay đổi thứ hạng trên thế giới. Theo báo cáo kinh tế số của Google, Temasek và Bain Economy, tổng giá trị giao dịch kinh tế số của Việt Nam được dự báo sẽ đạt 220 tỷ USD vào năm 2030, đứng thứ 2 Đông Nam Á, chỉ sau Indonesia.

"Tiềm năng tăng trưởng về kinh tế số ở Việt Nam là rất lớn. Kinh tế số ở Việt Nam đang chiếm 1,7%/năm trong GDP, doanh thu của ngành kinh tế số internet trên 20% cao hơn tốc độ tăng trưởng bình quân GDP quý I/2022. Đóng góp của kinh tế số là rất quan trọng đến năng suất và hiệu quả của nền kinh tế trong thập kỷ tới và là một động lực mới cho cải thiện nhanh chóng năng suất lao động", ông Đạt thông tin.

Để thúc đẩy kinh tế số, đưa Việt Nam sẵn sàng trở thành "công xưởng" thế giới về công nghệ số, GS.TS Trần Thọ Đạt, nhấn mạnh: "Trọng tâm của kinh tế số là cần có bộ chỉ số đánh giá toàn diện cấu trúc kinh tế số của cả nước, ngành, tỉnh; có sự đánh giá thực trạng theo các cấu phần kinh tế số; đặt ra mục tiêu cụ thể phát triển kinh tế số, chú ý liên kết vùng; xác định khả năng về nguồn lực và khung thời gian thực hiện; xây dựng các kịch bản phát triển kinh tế số gắn với chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

"Điều quan trọng là các vấn đề nêu trên cần được triển khai nhanh, bền vững, bao trùm, thích ứng", GS.TS Trần Thọ Đạt chỉ rõ.