Thứ bảy, 10/01/2026
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Dạy con cách đối mặt, xử lý và vượt qua những bất trắc trong cuộc sống

Lương Gia Cát Tường
- 06:29, 28/12/2021

(DNTO) - Bác sĩ Nguyễn Lan Hải (cố vấn chuyên môn của Hội quán các bà mẹ) từng nhận xét: "Người Việt Nam có tuổi thơ dài nhất thế giới". Ý nói người lớn chúng ta ngày nay có xu hướng bao bọc con quá  nhiều mà không cho con có cơ hội đối mặt với khó khăn thách thức và thất bại.

 Tiến sĩ Karen Able, một nhà tâm lý học cũng đưa ra quan điểm tương tự: Khi đứa trẻ không được trao cơ hội để vật lộn với các khó khăn thì chúng sẽ không học được cách giải quyết vấn đề.

Tuy nhiên, để con trở thành những đứa trẻ can đảm, kiên cường, sẵn sàng đối mặt với thách thức, sẵn sàng vượt qua thất bại để trưởng thành, nhất thiết chúng ta phải trang bị cho con kỹ năng đối mặt, xử lý và vượt qua chứ không phải thái độ bỏ mặc, quát mắng hay cấm đoán như không ít phụ huynh đã làm.

Khi con chúng ta bị té ngã, hay làm rớt bể cái ly, cái chén hoặc học bị điểm kém, thái độ đầu tiên của chúng ta là sẽ hằn học: “Sao không biết cẩn thận, sao hư, sao dốt quá vậy…”, hoặc là chúng ta thờ ơ cho qua với ý nghĩ “tiến bộ” rằng nó tự vấp ngã thì nó tự đứng dậy, cho quen.

Khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Ảnh: TL

Khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Ảnh: TL

Xin thưa cả hai đều không phải cách. Quá trình con tự vấp ngã và tự đứng dậy, chúng rất cần sự chỉ dạy kỹ năng phòng tránh đối mặt và vượt qua như thế nào, chúng cần một điểm tựa  giúp con gạt bỏ nỗi sợ hãi và tự tin đứng lên bước tiếp. Tất nhiên quan tâm, chia sẻ, hỗ trợ… khác hoàn toàn với sự bao bọc.

Với các con trong độ tuổi mới lớn, nan giải hơn nhiều. Thông thường để “chắc ăn”, cha mẹ hay  ra “tối hậu thư” cấm đoán con trẻ làm những việc mà họ cho rằng không nên hoặc chưa phù hợp với độ tuổi của các em.

Thay vì dạy con mình cách yêu, cách đối phó khi bạn trai đòi quan hệ, cách quan hệ tình dục an toàn, cách xử lý khi lỡ mang thai… thì ra lệnh “còn nhỏ không được tập tành trai gái, tao mà phát hiện là tao cho nghỉ học…”. Một số vụ án nữ sinh vứt trẻ sơ sinh từ tầng cao chung cư hay nhét khe tường, bỏ giữa ruộng rau một phần xuất phát từ việc thiếu kỹ năng phòng tránh thai cũng như không được trang bị cách đối mặt với khó khăn. Những cái chết thương tâm của một số học sinh khi thi trượt đại học hoặc bị điểm kém, cũng là vì các em chưa bao giờ được dạy thất bại hay sai lầm là một điều hết sức bình thường, rằng đó là cơ hội để học hỏi, đúc rút kinh nghiệm và tiếp tục tiến lên.

Đã mấy ai khi con học dở, tích cực tìm cách giúp con mình… thay vì “tao cho mày ăn cơm mà, sao mày ngu dữ vậy…”. Trường hợp cá biệt, con trẻ không thể “học nổi”, đã mấy ai giúp cho con có một hướng đi khác phù hợp hơn…, thay vì “lo học đi, không lên lớp, không thi đậu, tao đem câu sấu…”.

Cuộc sống càng hiện đại càng có nhiều cám dỗ. Rất nhiều người đã trưởng thành,  không ít người từng trải vẫn không thoát khỏi sa ngã. Cho nên khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Có khi nào chúng ta còn hùa vào mắng mỏ, chửi bới, cho rằng chúng hư hỏng, chúng làm cho cha mẹ xấu hổ, không thèm nghe hoặc không chấp nhận lời trần tình của con trẻ? Hình như là có, nhiều nữa là đằng khác.

Chính những lời kết tội nặng nề, quan trọng hóa vấn đề của người lớn làm cho con trẻ nghĩ rằng những sai lầm của trẻ là rất nghiêm trọng là không sửa chữa được, trẻ cảm thấy xấu hổ với mọi người, cảm thấy mình làm khổ cha mẹ. Ý nghĩ đó dẫn con trẻ đến chỗ khủng hoảng, sợ hãi và cô độc. Để giải thoát, cái chết được chọn lựa.

Những lý giải trên đây giải thích vì sao gần đây ngày càng có nhiều bạn trẻ chọn  cho mình cái chết như là một sự giải thoát khỏi trạng thái bế tắc trong cuộc sống. Tự tử vì hình ảnh thân mật với bạn trai bị phát tán trên mạng xã hội, nhảy lầu tự sát vì trầm cảm, ăn lá ngón tự tử vì bị nghi ăn trộm đồ chơi của trường mầm non, tự tử vì bị xâm hại, tự tử vì bị người yêu bội bạc, tự tử vì nợ tiền chơi game…

Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết. Ảnh: TL

Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết. Ảnh: TL

Tuổi thanh thiếu niên là độ tuổi khó vượt qua nhất trong cuộc đời con trẻ. Vì thế, song song với việc chỉ ra cho con thấy những việc gì nên và không nên làm thì chúng ta cũng cần nên chú trọng đến việc dạy cho trẻ cách ứng xử với những tình huống xấu, cách đối mặt với những thất bại, khó khăn trong cuộc sống, cách sửa chữa sai lầm khi vấp phải.

Bố mẹ cũng tập can đảm đối mặt với việc con cái gặp rủi ro và sai lầm vì đó là cơ hội để con phát triển kỹ năng, là cách để trẻ học hỏi và trưởng thành. Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết.  Quan trọng là chúng ta hãy dạy chúng cách nhìn nhận, xử lý và vượt qua. Quan trọng hơn nữa là hãy cho con trẻ cảm giác gia đình là nơi an toàn nhất của chúng.  

Tin khác

Văn hoá - Xã hội
Sáng 8/1/2026, Đường sách TP.HCM đã tổ chức lễ kỷ niệm mừng 10 năm thành lập (từ 9/1/2016) nhận được sự quan tâm chúc mừng của nhiều đơn vị xuất bản, bạn đọc. Từ những bước đi ban đầu còn nhiều bỡ ngỡ, Đường sách TP.HCM dần khẳng định là một điểm đến hàng đầu của những người yêu văn hóa đọc.
1 ngày
Văn hoá - Xã hội
Ekip dự án điện ảnh Madames Thanh Sắc công bố khai máy với sự tham gia của dàn diễn viên nổi tiếng Hồng Ánh, Thanh Hằng, dựa trên câu chuyện nổi tiếng của một vũ nữ Sài Gòn thập niên 60. Đây là dự án tiếp theo mà nhà sản xuất Live On và Nhà phát hành CJ HK Entertainment kết hợp sau thành công của phim điện ảnh Chị Dâu (2024). Đặc biệt, diễn viên Thanh Hằng cùng đồng hành trong vai trò nhà sản xuất.
1 ngày
Văn hoá - Xã hội
Với mục tiêu xây dựng, sửa chữa nhà ở cho người dân bị thiệt hại do thiên tai tại miền Trung phải hoàn thành trước ngày 15/1/2026, “Chiến dịch Quang Trung” đang bước vào giai đoạn nước rút, với nhiều căn nhà mới đã được bàn giao cho người dân giúp họ sớm ổn định cuộc sống trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Ngoài Lực lượng Công an nhân dân, bộ đội biên phòng và chính quyền các cấp thì doanh nghiệp cũng đóng góp đáng kể. 
2 ngày
Văn hoá - Xã hội
Nhà sản xuất dự án điện ảnh 'Nhà mình đi thôi ' vừa tung teaser đầu tiên, hé lộ một cốt truyện đầy tranh cãi và khác biệt hoàn toàn với hình ảnh phim gia đình truyền thống. Thay vì chọn câu chuyện an toàn, “Nhà mình đi thôi” đặt gia đình vào một phép thử trực diện: tiền bạc, tham vọng cá nhân và ranh giới mong manh của sự hy sinh.
2 ngày
Văn hoá - Xã hội
CONGB đã chính thức phát hành sản phẩm âm nhạc ‘Bài hát này dành riêng cho mình em’, mở màn cho chuỗi dự án âm nhạc trong năm 2026 sau thành công từ chương trình Anh trai say hi. Không chỉ tự sáng tác ca khúc mới, CONGB còn rủ buitruonglinh kết hợp để tạo nên món quà ý nghĩa dành tặng người hâm mộ.
3 ngày
Văn hoá - Xã hội
Nối tiếp năm 2025 nhiều dấu ấn thăng hoa trong sự nghiệp, “em xinh” Han Sara bước vào năm 2026 với chiến thắng đầu tiên tại giải thưởng Korea First Brand Award, đánh dấu lần đầu đoạt giải thưởng ở quê nhà Hàn Quốc, sau hơn 8 năm hoạt động nghệ thuật.
3 ngày
Văn hoá - Xã hội
Ngày hội Xuân quê hương 2026, được tổ chức tại Osaka, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong đời sống cộng đồng người Việt tại Nhật Bản. Lần đầu tiên, 20 hội đoàn người Việt từ khắp các vùng trên đất nước Nhật Bản cùng hội tụ, tạo nên một không khí đoàn kết, rộn ràng và đầy ý nghĩa.
4 ngày
Văn hoá - Xã hội
Danh ca Jimmii Nguyễn đã có một đêm thăng hoa cùng hai nghệ sĩ khách mời là Khắc Hưng và Trương Lê Sơn với khán giả Đà Lạt. Những tiết mục bất ngờ và giàu cảm xúc đã níu giữ khán giả ngồi lại đến phút cuối cùng, mặc cho tiết trời mùa đông rét giá dưới 10 độ.
4 ngày
Văn hoá - Xã hội
Một chương trình biểu diễn buộc phải hủy sát giờ diễn không chỉ để lại sự thất vọng của khán giả, mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về cách ngành vui chơi - giải trí đang quản trị niềm tin, dòng tiền và rủi ro chiến lược.
5 ngày
Văn hoá - Xã hội
Sân khấu Hoàng Thái Thanh đã ra mắt suất diễn đầu tiên vở kịch tết 'Hẹn nhau ở cuối con đường' với sự trở lại của cặp tình nhân sân khấu Hồng Ánh-Trí Quang. Với lối diễn xuất dung dị nhưng mang đến nhiều cảm xúc của dàn diễn viên có nghề, vở diễn hứa hẹn là điểm đến cho nhiều người yêu sân khấu mùa Tết 2026.
5 ngày
Văn hoá - Xã hội
Hà Anh Tuấn vừa ra mắt MV Một năm qua như món quà thường lệ tặng khán giả, trước khi live concert diễn ra tại Đà Lạt. Đây cũng là dự án đánh dấu sự trở lại của nam ca sĩ với một MV cá nhân mới sau quãng thời gian anh tập trung cho sân khấu, các live concert và những không gian trình diễn trực tiếp.
6 ngày
Văn hoá - Xã hội
Sài Gòn xưa một thời từng được tự hào là Hòn Ngọc Viễn Đông. Ngày nay, Thành phố Hồ Chí Minh được mệnh danh là “Thành phố không ngủ”. Thức cùng thành phố có những khu chợ đêm. Những ngôi chợ độc đáo không chỉ là nơi mua bán…
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Sau hành trình dài “quen thuộc” với khán giả bằng những bản tình ca đầy cảm xúc, ca sĩ Hồ Trung Dũng chính thức ra mắt album phòng thu thứ 10 mang tên “Alive” - dự án âm nhạc gồm 11 ca khúc do chính anh sáng tác, kể câu chuyện về sự sống, yêu thương và những lựa chọn can đảm giữa thăng trầm cuộc đời.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Với nhiều cảm xúc và năng lượng, Phan Đinh Tùng đã có một năm hoạt động nghệ thuật thành công, ghi dấu ấn sau khi tái xuất âm nhạc từ chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai. Mới đây, nam ca sĩ đã công bố loạt dự án khủng trong năm 2026 với tên gọi Khúc hát mừng sinh nhật, đánh dấu thương hiệu cá nhân anh trong hàng chục năm qua.
1 tuần
Doanh nhân - Doanh nghiệp
Con số này tăng gần 30% so với con số 260.000 tỷ đồng đạt được trong năm 2025. Và để thực hiện mục tiêu này, TP.HCM đã đề ra nhiều phương hướng, giải pháp thiết thực đồng hành cùng các doanh nghiệp trong ngành.
1 tuần
Xem thêm