Chủ nhật, 21/06/2026

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Dạy con cách đối mặt, xử lý và vượt qua những bất trắc trong cuộc sống

Lương Gia Cát Tường
- 06:29, 28/12/2021

(DNTO) - Bác sĩ Nguyễn Lan Hải (cố vấn chuyên môn của Hội quán các bà mẹ) từng nhận xét: "Người Việt Nam có tuổi thơ dài nhất thế giới". Ý nói người lớn chúng ta ngày nay có xu hướng bao bọc con quá  nhiều mà không cho con có cơ hội đối mặt với khó khăn thách thức và thất bại.

 Tiến sĩ Karen Able, một nhà tâm lý học cũng đưa ra quan điểm tương tự: Khi đứa trẻ không được trao cơ hội để vật lộn với các khó khăn thì chúng sẽ không học được cách giải quyết vấn đề.

Tuy nhiên, để con trở thành những đứa trẻ can đảm, kiên cường, sẵn sàng đối mặt với thách thức, sẵn sàng vượt qua thất bại để trưởng thành, nhất thiết chúng ta phải trang bị cho con kỹ năng đối mặt, xử lý và vượt qua chứ không phải thái độ bỏ mặc, quát mắng hay cấm đoán như không ít phụ huynh đã làm.

Khi con chúng ta bị té ngã, hay làm rớt bể cái ly, cái chén hoặc học bị điểm kém, thái độ đầu tiên của chúng ta là sẽ hằn học: “Sao không biết cẩn thận, sao hư, sao dốt quá vậy…”, hoặc là chúng ta thờ ơ cho qua với ý nghĩ “tiến bộ” rằng nó tự vấp ngã thì nó tự đứng dậy, cho quen.

Khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Ảnh: TL

Khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Ảnh: TL

Xin thưa cả hai đều không phải cách. Quá trình con tự vấp ngã và tự đứng dậy, chúng rất cần sự chỉ dạy kỹ năng phòng tránh đối mặt và vượt qua như thế nào, chúng cần một điểm tựa  giúp con gạt bỏ nỗi sợ hãi và tự tin đứng lên bước tiếp. Tất nhiên quan tâm, chia sẻ, hỗ trợ… khác hoàn toàn với sự bao bọc.

Với các con trong độ tuổi mới lớn, nan giải hơn nhiều. Thông thường để “chắc ăn”, cha mẹ hay  ra “tối hậu thư” cấm đoán con trẻ làm những việc mà họ cho rằng không nên hoặc chưa phù hợp với độ tuổi của các em.

Thay vì dạy con mình cách yêu, cách đối phó khi bạn trai đòi quan hệ, cách quan hệ tình dục an toàn, cách xử lý khi lỡ mang thai… thì ra lệnh “còn nhỏ không được tập tành trai gái, tao mà phát hiện là tao cho nghỉ học…”. Một số vụ án nữ sinh vứt trẻ sơ sinh từ tầng cao chung cư hay nhét khe tường, bỏ giữa ruộng rau một phần xuất phát từ việc thiếu kỹ năng phòng tránh thai cũng như không được trang bị cách đối mặt với khó khăn. Những cái chết thương tâm của một số học sinh khi thi trượt đại học hoặc bị điểm kém, cũng là vì các em chưa bao giờ được dạy thất bại hay sai lầm là một điều hết sức bình thường, rằng đó là cơ hội để học hỏi, đúc rút kinh nghiệm và tiếp tục tiến lên.

Đã mấy ai khi con học dở, tích cực tìm cách giúp con mình… thay vì “tao cho mày ăn cơm mà, sao mày ngu dữ vậy…”. Trường hợp cá biệt, con trẻ không thể “học nổi”, đã mấy ai giúp cho con có một hướng đi khác phù hợp hơn…, thay vì “lo học đi, không lên lớp, không thi đậu, tao đem câu sấu…”.

Cuộc sống càng hiện đại càng có nhiều cám dỗ. Rất nhiều người đã trưởng thành,  không ít người từng trải vẫn không thoát khỏi sa ngã. Cho nên khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Có khi nào chúng ta còn hùa vào mắng mỏ, chửi bới, cho rằng chúng hư hỏng, chúng làm cho cha mẹ xấu hổ, không thèm nghe hoặc không chấp nhận lời trần tình của con trẻ? Hình như là có, nhiều nữa là đằng khác.

Chính những lời kết tội nặng nề, quan trọng hóa vấn đề của người lớn làm cho con trẻ nghĩ rằng những sai lầm của trẻ là rất nghiêm trọng là không sửa chữa được, trẻ cảm thấy xấu hổ với mọi người, cảm thấy mình làm khổ cha mẹ. Ý nghĩ đó dẫn con trẻ đến chỗ khủng hoảng, sợ hãi và cô độc. Để giải thoát, cái chết được chọn lựa.

Những lý giải trên đây giải thích vì sao gần đây ngày càng có nhiều bạn trẻ chọn  cho mình cái chết như là một sự giải thoát khỏi trạng thái bế tắc trong cuộc sống. Tự tử vì hình ảnh thân mật với bạn trai bị phát tán trên mạng xã hội, nhảy lầu tự sát vì trầm cảm, ăn lá ngón tự tử vì bị nghi ăn trộm đồ chơi của trường mầm non, tự tử vì bị xâm hại, tự tử vì bị người yêu bội bạc, tự tử vì nợ tiền chơi game…

Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết. Ảnh: TL

Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết. Ảnh: TL

Tuổi thanh thiếu niên là độ tuổi khó vượt qua nhất trong cuộc đời con trẻ. Vì thế, song song với việc chỉ ra cho con thấy những việc gì nên và không nên làm thì chúng ta cũng cần nên chú trọng đến việc dạy cho trẻ cách ứng xử với những tình huống xấu, cách đối mặt với những thất bại, khó khăn trong cuộc sống, cách sửa chữa sai lầm khi vấp phải.

Bố mẹ cũng tập can đảm đối mặt với việc con cái gặp rủi ro và sai lầm vì đó là cơ hội để con phát triển kỹ năng, là cách để trẻ học hỏi và trưởng thành. Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết.  Quan trọng là chúng ta hãy dạy chúng cách nhìn nhận, xử lý và vượt qua. Quan trọng hơn nữa là hãy cho con trẻ cảm giác gia đình là nơi an toàn nhất của chúng.  

Tin khác

Tài chính - Thị Trường
Bốn tháng eo biển Hormuz bị phong tỏa đã tước đi của thị trường toàn cầu hơn 1 tỷ thùng dầu, đẩy hàng loạt nền kinh tế châu Á đến ranh giới suy thoái. Dù thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vừa thắp lên tia hy vọng giải tỏa áp lực, cuộc khủng hoảng này đã phơi bày sự mong manh chí mạng của các quốc gia phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn năng lượng nhập khẩu.
4 giờ
Xu thế
Khi Google tung ra tính năng AI giúp tóm tắt nội dung ngay trên trang kết quả tìm kiếm, lượng truy cập đến các trang tin báo chí sụt giảm mạnh. Một cuộc tranh chấp sống còn đã bùng nổ giữa công nghệ và giới báo chí.
2 ngày
Góc Nhìn
VTVgo Plus cán mốc 1 triệu lượt mua gói cho thấy công chúng Việt Nam không quay lưng với nội dung chính thống, mà chỉ đòi hỏi báo chí phải được thiết kế như một sản phẩm số đúng nghĩa: tiện lợi hơn, có bản sắc hơn và thấu hiểu người dùng hơn.
2 ngày
Góc Nhìn
Trong bối cảnh người đọc hiện đang sử dụng mạng xã hội và các nền tảng video nhiều hơn các phương tiện truyền thông truyền thống để tiếp cận thông tin, công chúng cần làm gì để bảo vệ mình? 
3 ngày
Tài chính - Thị Trường
World Cup lớn nhất lịch sử hứa hẹn cú hích kinh tế chưa từng có cho Bắc Mỹ, nhưng sau tuần khai mạc, ngành du lịch các thành phố đăng cai đang phát hiện rằng "bữa tiệc" này có thể chỉ dành cho FIFA.
4 ngày
Bất động sản
Trong số các loại dữ liệu nền tảng, dữ liệu đất đai là một trong những nguồn lực quan trọng nhất bởi gắn trực tiếp với quy hoạch, đầu tư, tín dụng, bất động sản và quản lý tài sản quốc gia.
4 ngày
Góc Nhìn
World Cup hiện đại không chỉ đơn thuần là những trận cầu hấp dẫn; mà giờ đây đã trở thành một ngành công nghiệp dịch vụ khổng lồ vận hành quanh trái bóng.
5 ngày
Tài chính - Thị Trường
Kinh tế vĩ mô Việt Nam khép lại nửa đầu năm 2026 với những mảng màu tương phản sâu sắc. Trong khi chỉ số sản xuất công nghiệp và dòng vốn đăng ký của doanh nghiệp bứt phá lên mức cao nhất trong nhiều năm, sức ép lạm phát lại đang phình to.
6 ngày
Góc Nhìn
Vốn đầu tư nước ngoài thế hệ mới không thể chỉ hiện diện ở Việt Nam bằng nhà máy, đơn hàng và lao động giá rẻ. Điều Việt Nam cần là những dòng vốn biết cắm rễ bằng công nghệ, trung tâm R&D, chuỗi cung ứng nội địa, nhân lực chất lượng cao và giá trị gia tăng ở lại trong nước.
1 tuần
Góc Nhìn
Mấy ngày qua, cụm từ được nhắc tới nhiều nhất có lẽ là "sở hữu kỳ nghỉ", "hợp đồng nghỉ dưỡng”… là tên gọi nôm na của một loại kinh doanh thiếu minh bạch nhắm vào đối tượng người cao tuổi mới vừa được phanh phui. Cuộc chiến chống lừa đảo này, tất nhiên là phần việc của các cơ quan chức năng. Phần việc của chúng ta là hãy xem đằng sau nó là câu chuyện gì? 
1 tuần
Câu Chuyện Doanh Nhân
Hình ảnh những thanh niên mặc áo hoodie tạo ra các ứng dụng mạng xã hội giải trí đang lùi dần vào dĩ vãng. Thung lũng Silicon giờ đây chứng kiến sự trỗi dậy của một thế hệ tỷ phú mới, những người nắm giữ các hợp đồng an ninh quốc gia nhạy cảm và định hình tương lai của trí tuệ nhân tạo toàn cầu.
1 tuần
Góc Nhìn
Trước đây,  cô đơn được xem là một trạng thái cảm xúc tự nhiên của con người. Nhưng ngày nay, nhiều nghiên cứu cho thấy cô đơn trong thời đại số đã trở thành vấn đề kinh tế - xã hội phức tạp.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Thị trường năng lượng thế giới đang trải qua giai đoạn biến động mạnh do sự xung đột giữa lượng dự trữ chạm đáy và các quyết sách điều tiết nguồn cung mới. Những diễn biến này trực tiếp đẩy các doanh nghiệp sản xuất và logistics trong nước vào một cuộc chiến quản trị chi phí đầy cam go.
1 tuần
Góc Nhìn
115 năm sau ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, câu hỏi lớn của dân tộc đã chuyển từ giành độc lập sang kiến tạo thịnh vượng. Trong hành trình ấy, doanh nhân trẻ phải là lực lượng xung kích của một Việt Nam tự cường, đổi mới và phát triển nhanh, bền vững.
2 tuần
Sự Kiện
Cỗ máy áp thuế của Mỹ vừa kích hoạt một mặt trận mới khi vũ khí hóa các tiêu chuẩn lao động thành rào cản thương mại. Sự chuyển hướng từ các biện pháp khẩn cấp sang Điều 301 đang báo hiệu một chu kỳ đứt gãy mới, buộc các nhà sản xuất phải viết lại quy trình quản trị rủi ro.
2 tuần
Xem thêm