Thứ năm, 30/04/2026

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Dạy con cách đối mặt, xử lý và vượt qua những bất trắc trong cuộc sống

Lương Gia Cát Tường
- 06:29, 28/12/2021

(DNTO) - Bác sĩ Nguyễn Lan Hải (cố vấn chuyên môn của Hội quán các bà mẹ) từng nhận xét: "Người Việt Nam có tuổi thơ dài nhất thế giới". Ý nói người lớn chúng ta ngày nay có xu hướng bao bọc con quá  nhiều mà không cho con có cơ hội đối mặt với khó khăn thách thức và thất bại.

 Tiến sĩ Karen Able, một nhà tâm lý học cũng đưa ra quan điểm tương tự: Khi đứa trẻ không được trao cơ hội để vật lộn với các khó khăn thì chúng sẽ không học được cách giải quyết vấn đề.

Tuy nhiên, để con trở thành những đứa trẻ can đảm, kiên cường, sẵn sàng đối mặt với thách thức, sẵn sàng vượt qua thất bại để trưởng thành, nhất thiết chúng ta phải trang bị cho con kỹ năng đối mặt, xử lý và vượt qua chứ không phải thái độ bỏ mặc, quát mắng hay cấm đoán như không ít phụ huynh đã làm.

Khi con chúng ta bị té ngã, hay làm rớt bể cái ly, cái chén hoặc học bị điểm kém, thái độ đầu tiên của chúng ta là sẽ hằn học: “Sao không biết cẩn thận, sao hư, sao dốt quá vậy…”, hoặc là chúng ta thờ ơ cho qua với ý nghĩ “tiến bộ” rằng nó tự vấp ngã thì nó tự đứng dậy, cho quen.

Khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Ảnh: TL

Khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Ảnh: TL

Xin thưa cả hai đều không phải cách. Quá trình con tự vấp ngã và tự đứng dậy, chúng rất cần sự chỉ dạy kỹ năng phòng tránh đối mặt và vượt qua như thế nào, chúng cần một điểm tựa  giúp con gạt bỏ nỗi sợ hãi và tự tin đứng lên bước tiếp. Tất nhiên quan tâm, chia sẻ, hỗ trợ… khác hoàn toàn với sự bao bọc.

Với các con trong độ tuổi mới lớn, nan giải hơn nhiều. Thông thường để “chắc ăn”, cha mẹ hay  ra “tối hậu thư” cấm đoán con trẻ làm những việc mà họ cho rằng không nên hoặc chưa phù hợp với độ tuổi của các em.

Thay vì dạy con mình cách yêu, cách đối phó khi bạn trai đòi quan hệ, cách quan hệ tình dục an toàn, cách xử lý khi lỡ mang thai… thì ra lệnh “còn nhỏ không được tập tành trai gái, tao mà phát hiện là tao cho nghỉ học…”. Một số vụ án nữ sinh vứt trẻ sơ sinh từ tầng cao chung cư hay nhét khe tường, bỏ giữa ruộng rau một phần xuất phát từ việc thiếu kỹ năng phòng tránh thai cũng như không được trang bị cách đối mặt với khó khăn. Những cái chết thương tâm của một số học sinh khi thi trượt đại học hoặc bị điểm kém, cũng là vì các em chưa bao giờ được dạy thất bại hay sai lầm là một điều hết sức bình thường, rằng đó là cơ hội để học hỏi, đúc rút kinh nghiệm và tiếp tục tiến lên.

Đã mấy ai khi con học dở, tích cực tìm cách giúp con mình… thay vì “tao cho mày ăn cơm mà, sao mày ngu dữ vậy…”. Trường hợp cá biệt, con trẻ không thể “học nổi”, đã mấy ai giúp cho con có một hướng đi khác phù hợp hơn…, thay vì “lo học đi, không lên lớp, không thi đậu, tao đem câu sấu…”.

Cuộc sống càng hiện đại càng có nhiều cám dỗ. Rất nhiều người đã trưởng thành,  không ít người từng trải vẫn không thoát khỏi sa ngã. Cho nên khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Có khi nào chúng ta còn hùa vào mắng mỏ, chửi bới, cho rằng chúng hư hỏng, chúng làm cho cha mẹ xấu hổ, không thèm nghe hoặc không chấp nhận lời trần tình của con trẻ? Hình như là có, nhiều nữa là đằng khác.

Chính những lời kết tội nặng nề, quan trọng hóa vấn đề của người lớn làm cho con trẻ nghĩ rằng những sai lầm của trẻ là rất nghiêm trọng là không sửa chữa được, trẻ cảm thấy xấu hổ với mọi người, cảm thấy mình làm khổ cha mẹ. Ý nghĩ đó dẫn con trẻ đến chỗ khủng hoảng, sợ hãi và cô độc. Để giải thoát, cái chết được chọn lựa.

Những lý giải trên đây giải thích vì sao gần đây ngày càng có nhiều bạn trẻ chọn  cho mình cái chết như là một sự giải thoát khỏi trạng thái bế tắc trong cuộc sống. Tự tử vì hình ảnh thân mật với bạn trai bị phát tán trên mạng xã hội, nhảy lầu tự sát vì trầm cảm, ăn lá ngón tự tử vì bị nghi ăn trộm đồ chơi của trường mầm non, tự tử vì bị xâm hại, tự tử vì bị người yêu bội bạc, tự tử vì nợ tiền chơi game…

Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết. Ảnh: TL

Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết. Ảnh: TL

Tuổi thanh thiếu niên là độ tuổi khó vượt qua nhất trong cuộc đời con trẻ. Vì thế, song song với việc chỉ ra cho con thấy những việc gì nên và không nên làm thì chúng ta cũng cần nên chú trọng đến việc dạy cho trẻ cách ứng xử với những tình huống xấu, cách đối mặt với những thất bại, khó khăn trong cuộc sống, cách sửa chữa sai lầm khi vấp phải.

Bố mẹ cũng tập can đảm đối mặt với việc con cái gặp rủi ro và sai lầm vì đó là cơ hội để con phát triển kỹ năng, là cách để trẻ học hỏi và trưởng thành. Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết.  Quan trọng là chúng ta hãy dạy chúng cách nhìn nhận, xử lý và vượt qua. Quan trọng hơn nữa là hãy cho con trẻ cảm giác gia đình là nơi an toàn nhất của chúng.  

Tin khác

Góc Nhìn
Quyết định rời khỏi OPEC của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã gây chấn động khu vực Trung Đông, cho thấy quốc gia này sẵn sàng đi ngược lại đồng minh cũ để theo đuổi lợi ích riêng.
11 giờ
Góc Nhìn
Vụ việc MC Trác Thúy Miêu quay lưng bỏ đi với thái độ không hài lòng tại một sự kiện đã thu hút sự chú ý của công chúng. Trong môi trường truyền thông số, cảm xúc đám đông có thể thổi phồng một tình huống thành khủng hoảng hình ảnh. Sự làm việc thiếu chuyên nghiệp của đơn vị tổ chức sự kiện đã rõ. Nhưng dưới góc độ “xây dựng thương hiệu cá nhân”, Trác Thúy Miêu đã có “một bàn thua” không đáng.
3 ngày
Góc Nhìn
Không chỉ đối mặt với tàu chậm và phí cao, các thương hiệu thời trang nhanh đang rơi vào tâm điểm của những cuộc tranh cãi chính trị, nơi sự lựa chọn của người tiêu dùng không còn chỉ dựa vào giá cả hay kiểu dáng.
4 ngày
Doanh nhân - Doanh nghiệp
Mô hình kinh doanh dựa trên sự xoay vòng nhanh chóng của các thương hiệu thời trang đang lung lay dữ dội khi các điểm nghẽn địa chính trị tại Trung Đông khiến hàng hóa kẹt lại trên biển và lợi nhuận bốc hơi theo từng hải trình.
4 ngày
Góc Nhìn
Hội nghị quốc tế đầu tiên về lộ trình từ bỏ nhiên liệu hóa thạch khai mạc tại Santa Marta (Colombia) đang mở ra một cuộc tái định nghĩa về quyền lực kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị đẩy giá năng lượng leo thang, các quốc gia đang đứng trước bài toán nan giải: thực thi cam kết xanh hay ưu tiên an ninh tài chính quốc gia.
4 ngày
Góc Nhìn
Những ngày gần đây, khu vực bãi cát ven sông Vàm Thuật (phường An Nhơn, TPHCM) được nhiều người gọi vui là “biển Gò Vấp” bất ngờ thu hút sự quan tâm của rất nhiều người dân. Chiều nào “biển Gò Vấp” cũng đông nghẹt người đến thư giãn vui chơi. Đằng sau hiện tượng này là câu chuyện gì?
6 ngày
Sự Kiện
TP.HCM đang nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm chuyển đổi xanh của khu vực thông qua việc tận dụng các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98. Tuy nhiên, đằng sau những cam kết chính trị là một cuộc đua khốc liệt nhằm giữ chân dòng vốn đầu tư và thích ứng với các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường quốc tế.
1 tuần
Góc Nhìn
Mấy ngày nay, hiện tượng Happy Hill Đà Lạt đang làm cho không khí mạng xã hội nóng hừng hực không thua gì cái nắng Sài Gòn tháng Tư. Nhiều người cho rằng Happy Hill nổi lên từ yếu tố độc lạ. Tuy nhiên, sự độc lạ chỉ là mồi lửa, làm cho lửa bùng lên và giữ lửa cháy lâu dài bền bỉ mới là sự khác biệt.   
1 tuần
Góc Nhìn
TP. HCM từ lâu đã được xem là “thành phố không ngủ” với những hoạt động giải trí, mua sắm nhộn nhịp. Việc định hướng phát triển kinh tế đêm không chỉ là tận dụng lợi thế sẵn có, mà còn là chiến lược quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng đô thị trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu. 
2 tuần
Góc Nhìn
Từ ngày 30/4, hành khách đi xe buýt trên địa bàn TP.HCM sẽ được miễn phí vé. Đây là một quyết định đột phá, thể hiện tư duy quản trị đô thị hiện đại của lãnh đạo thành phố; là quyết sách mang đậm giá trị an sinh xã hội, là chìa khóa giải quyết bài toán kẹt xe và nạn ô nhiễm môi trường.
2 tuần
Góc Nhìn
Nghị định 46/2026/NĐ-CP về an toàn thực phẩm được cho là một giải pháp tốt để ngăn chặn nạn ngộ độc thực phẩm xảy ra ngày càng nghiêm trọng và phức tạp. Tuy nhiên sau một lần được lùi áp dụng, nay Nghị định lại tạm hoãn không thời hạn. Điều này làm rất nhiều người băn khoăn, nhất là phụ huynh có con em hằng ngày đang sống trong đe dọa ngộ độc thực phẩm từ bữa ăn bán trú.  
2 tuần
Góc Nhìn
Đề xuất mức phạt từ 75 - 125 triệu đồng đối với hành vi tự ý sử dụng thông tin cá nhân của người khác trên mạng xã hội không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn hỗ trợ doanh nghiệp làm ăn chân chính xây dựng một môi trường tiêu dùng minh bạch, an toàn hơn trong thời đại kỷ nguyên số.
3 tuần
Góc Nhìn
Trong nhiều năm qua, câu chuyện hát nhép (lip-sync) của ca sĩ trên sân khấu biểu diễn luôn là vấn đề nhận được nhiều tranh cãi, cơ quan quản lý đã từng lên tiếng nhắc nhở. Tuy nhiên gần đây, tình trạng này vẫn tái diễn ngày càng nhiều, Sở VHTT TPHCM mới đây đã ra văn bản chấn chỉnh, yêu cầu tăng cường kỷ cương, đảm bảo tính trung thực trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật.
3 tuần
Góc Nhìn
Ngày 18/2 âm lịch sắp tới là ngày Tết Thanh minh. Tục lệ tảo mộ được nhiều thế hệ người Việt gìn giữ thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn. Sự lên ngôi của công nghệ, Internet và trí tuệ nhân tạo mở ra một kỷ nguyên số, làm thay đổi mạnh mẽ giá trị của Tết Thanh minh, biến ngày này từ sự kiện văn hóa tâm linh trở thành thời điểm tiêu dùng.  
1 tháng
Góc Nhìn
Khi múa rối nước đang dần trở nên xa lạ với thế hệ Gen Z, nhóm sinh viên ngành Truyền thông Đa phương tiện,Trường Đại học FPT đã táo bạo thực hiện đồ án tốt nghiệp mang tên “Âm vang rối nước”.
1 tháng
Xem thêm