Thứ bảy, 07/03/2026
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Dạy con cách đối mặt, xử lý và vượt qua những bất trắc trong cuộc sống

Lương Gia Cát Tường
- 06:29, 28/12/2021

(DNTO) - Bác sĩ Nguyễn Lan Hải (cố vấn chuyên môn của Hội quán các bà mẹ) từng nhận xét: "Người Việt Nam có tuổi thơ dài nhất thế giới". Ý nói người lớn chúng ta ngày nay có xu hướng bao bọc con quá  nhiều mà không cho con có cơ hội đối mặt với khó khăn thách thức và thất bại.

 Tiến sĩ Karen Able, một nhà tâm lý học cũng đưa ra quan điểm tương tự: Khi đứa trẻ không được trao cơ hội để vật lộn với các khó khăn thì chúng sẽ không học được cách giải quyết vấn đề.

Tuy nhiên, để con trở thành những đứa trẻ can đảm, kiên cường, sẵn sàng đối mặt với thách thức, sẵn sàng vượt qua thất bại để trưởng thành, nhất thiết chúng ta phải trang bị cho con kỹ năng đối mặt, xử lý và vượt qua chứ không phải thái độ bỏ mặc, quát mắng hay cấm đoán như không ít phụ huynh đã làm.

Khi con chúng ta bị té ngã, hay làm rớt bể cái ly, cái chén hoặc học bị điểm kém, thái độ đầu tiên của chúng ta là sẽ hằn học: “Sao không biết cẩn thận, sao hư, sao dốt quá vậy…”, hoặc là chúng ta thờ ơ cho qua với ý nghĩ “tiến bộ” rằng nó tự vấp ngã thì nó tự đứng dậy, cho quen.

Khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Ảnh: TL

Khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Ảnh: TL

Xin thưa cả hai đều không phải cách. Quá trình con tự vấp ngã và tự đứng dậy, chúng rất cần sự chỉ dạy kỹ năng phòng tránh đối mặt và vượt qua như thế nào, chúng cần một điểm tựa  giúp con gạt bỏ nỗi sợ hãi và tự tin đứng lên bước tiếp. Tất nhiên quan tâm, chia sẻ, hỗ trợ… khác hoàn toàn với sự bao bọc.

Với các con trong độ tuổi mới lớn, nan giải hơn nhiều. Thông thường để “chắc ăn”, cha mẹ hay  ra “tối hậu thư” cấm đoán con trẻ làm những việc mà họ cho rằng không nên hoặc chưa phù hợp với độ tuổi của các em.

Thay vì dạy con mình cách yêu, cách đối phó khi bạn trai đòi quan hệ, cách quan hệ tình dục an toàn, cách xử lý khi lỡ mang thai… thì ra lệnh “còn nhỏ không được tập tành trai gái, tao mà phát hiện là tao cho nghỉ học…”. Một số vụ án nữ sinh vứt trẻ sơ sinh từ tầng cao chung cư hay nhét khe tường, bỏ giữa ruộng rau một phần xuất phát từ việc thiếu kỹ năng phòng tránh thai cũng như không được trang bị cách đối mặt với khó khăn. Những cái chết thương tâm của một số học sinh khi thi trượt đại học hoặc bị điểm kém, cũng là vì các em chưa bao giờ được dạy thất bại hay sai lầm là một điều hết sức bình thường, rằng đó là cơ hội để học hỏi, đúc rút kinh nghiệm và tiếp tục tiến lên.

Đã mấy ai khi con học dở, tích cực tìm cách giúp con mình… thay vì “tao cho mày ăn cơm mà, sao mày ngu dữ vậy…”. Trường hợp cá biệt, con trẻ không thể “học nổi”, đã mấy ai giúp cho con có một hướng đi khác phù hợp hơn…, thay vì “lo học đi, không lên lớp, không thi đậu, tao đem câu sấu…”.

Cuộc sống càng hiện đại càng có nhiều cám dỗ. Rất nhiều người đã trưởng thành,  không ít người từng trải vẫn không thoát khỏi sa ngã. Cho nên khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Có khi nào chúng ta còn hùa vào mắng mỏ, chửi bới, cho rằng chúng hư hỏng, chúng làm cho cha mẹ xấu hổ, không thèm nghe hoặc không chấp nhận lời trần tình của con trẻ? Hình như là có, nhiều nữa là đằng khác.

Chính những lời kết tội nặng nề, quan trọng hóa vấn đề của người lớn làm cho con trẻ nghĩ rằng những sai lầm của trẻ là rất nghiêm trọng là không sửa chữa được, trẻ cảm thấy xấu hổ với mọi người, cảm thấy mình làm khổ cha mẹ. Ý nghĩ đó dẫn con trẻ đến chỗ khủng hoảng, sợ hãi và cô độc. Để giải thoát, cái chết được chọn lựa.

Những lý giải trên đây giải thích vì sao gần đây ngày càng có nhiều bạn trẻ chọn  cho mình cái chết như là một sự giải thoát khỏi trạng thái bế tắc trong cuộc sống. Tự tử vì hình ảnh thân mật với bạn trai bị phát tán trên mạng xã hội, nhảy lầu tự sát vì trầm cảm, ăn lá ngón tự tử vì bị nghi ăn trộm đồ chơi của trường mầm non, tự tử vì bị xâm hại, tự tử vì bị người yêu bội bạc, tự tử vì nợ tiền chơi game…

Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết. Ảnh: TL

Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết. Ảnh: TL

Tuổi thanh thiếu niên là độ tuổi khó vượt qua nhất trong cuộc đời con trẻ. Vì thế, song song với việc chỉ ra cho con thấy những việc gì nên và không nên làm thì chúng ta cũng cần nên chú trọng đến việc dạy cho trẻ cách ứng xử với những tình huống xấu, cách đối mặt với những thất bại, khó khăn trong cuộc sống, cách sửa chữa sai lầm khi vấp phải.

Bố mẹ cũng tập can đảm đối mặt với việc con cái gặp rủi ro và sai lầm vì đó là cơ hội để con phát triển kỹ năng, là cách để trẻ học hỏi và trưởng thành. Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết.  Quan trọng là chúng ta hãy dạy chúng cách nhìn nhận, xử lý và vượt qua. Quan trọng hơn nữa là hãy cho con trẻ cảm giác gia đình là nơi an toàn nhất của chúng.  

Tin khác

Văn hoá - Xã hội
Ở Việt Nam, ngày 8/3 hầu như không còn phản ánh tinh thần đấu tranh cho mục tiêu bình đẳng giới, cho quyền lợi của lao động nữ như ý nghĩa vốn có ban đầu của ngày này. 8/3 đã trở thành một ngày hội nghiêng về các hoạt động văn hóa vui chơi đặc biệt là mua sắm. Tác động của kinh tế thị trường và văn hóa tiêu dùng đã góp phần trong quá trình biến đổi này như thế nào?
5 giờ
Văn hoá - Xã hội
Trong cuộc sống đời thường, đa số đàn ông Việt Nam vốn ngại nói lời yêu thương. Tặng hoa như một cách thay lời muốn nói của họ. Vậy đã khi nào đàn ông lắng nghe phụ nữ nói, họ muốn gì phía sau những bông hoa rực rỡ ấy chưa?
13 giờ
Văn hoá - Xã hội
Những tràng vỗ tay dành cho ekip diễn viên cũng như nhà sản xuất Mỹ Tâm khi suất chiếu đầu tiên phim điện ảnh Tài ra mắt. Đó cũng là những ghi nhận ban đầu về chất lượng của phim, khi thuyết phục công chúng ở kịch bản, diễn xuất diễn viên, đặc biệt là những cảnh hành động, đậm chất điện ảnh.
4 ngày
Văn hoá - Xã hội
Sau những ngày ra đường đua, phim Việt tết 2026 đã dần khép lại với những con số doanh thu ấn tượng. Bên cạnh những ý kiến đa chiều từ khán giả về chất lượng, chính là bức tranh chung quen thuộc phòng vé khi đường đua vẫn thuộc về các thương hiệu mạnh.
5 ngày
Văn hoá - Xã hội
Có một thực tế dễ nhận thấy trên các nền tảng như Facebook, TikTok, Shopee hay Lazada: phần lớn các phiên livestream bán hàng đều được dẫn dắt bởi phụ nữ. Việc này cho thấy thương mại điện tử mở ra cơ hội giúp nhiều chị em tự chủ kinh tế mà không phải rời bỏ vai trò chăm sóc gia đình, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức với họ. 
6 ngày
Văn hoá - Xã hội
Những ngày qua, mạng xã hội Nhật Bản lan truyền hình ảnh một chú khỉ con tên Punch, tại sở thú ở Ichikawa (tỉnh Chiba), ôm chặt một con đười ươi bông màu cam như thể tìm thấy ở đó một điểm tựa, đã khiến hàng triệu người xúc động. Một câu chuyện nhỏ, một khoảnh khắc chân thật nhưng đã tạo ra một hiệu ứng kinh tế bất ngờ.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Đúng hai giáp (24 năm) kể từ cuộc triển lãm đầu tay gây tiếng vang vào năm Nhâm Ngọ (2002), năm nay - khi vòng quay thời gian đưa năm Ngựa trở lại, Thạc sĩ - Nhà thư pháp Nguyễn Hiếu Tín lại trình làng bộ tác phẩm “Bát Mã Thư” đầy ấn tượng, như một sự giao thoa hoàn hảo giữa hoài niệm và sáng tạo.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Khoảnh khắc nào khiến một chủ tịch tập đoàn quyết định cầm megaphone thay vì bảng cân đối kế toán? Với anh Bùi Quang Minh - Chủ tịch Beta Group - đó không phải là phút ngẫu hứng, đó là một hành trình được chuẩn bị suốt hơn thập kỷ.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Trong nhịp sống hối hả của kỷ nguyên số, có những giá trị vẫn ẩn mình trong sự trân trọng của người thợ làng nghề. Hủ tiếu Mỹ Tho - món ăn nằm trong Top 100 đặc sản châu Á, không chỉ là một phong vị ẩm thực, mà còn là câu chuyện về sự tiếp biến văn hóa của những "doanh nhân chân đất" đang nỗ lực giữ gìn hồn cốt quê hương.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Mới đây, ca sĩ Phương Mỹ Chi đã có phát biểu trước lãnh đạo TP.HCM, đại ý: Nghệ sĩ cần được bảo vệ tốt hơn để yên tâm sáng tạo và cống hiến. Cô mong muốn có cơ chế bảo vệ rõ ràng hơn đối với người làm nghệ thuật.  
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Không quá lời khi xin được nói ngay là món sản vật này rất hiếm có, khó tìm vì cả làng nghề giờ chỉ còn lại duy nhất một gia đình làm bún bắp, mà không phải ngày nào cũng làm, chỉ khi có người đặt mới làm. Vậy nên, sản vật bún bắp này không phải muốn ăn là có ngay.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Bước qua những thăng trầm, CEO Vưu Lệ Quyên nhận ra giá trị nền tảng của lãnh đạo không nằm ở những con số tăng trưởng thuần túy, mà ở sự an yên và nội lực vững chãi của con người. Với chị, hành trình gieo mầm hạnh phúc chính là con đường mang lại sự phát triển bền vững cho thương hiệu giày 44 năm tuổi - Biti’s.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Trong cái se lạnh của Sài Gòn những ngày cuối năm, được thưởng thức tô phở Master Y nóng hổi, tỏa hương thơm nồng nàn như đánh thức toàn bộ vị giác của thực khách. Nhấp một ngụm nước dùng thanh nhẹ, cảm nhận vị bò thơm mềm cùng bò viên giòn sần sật… thực khách bỗng muốn ăn chậm lại để tận hưởng trọn vẹn những ký ức thân quen khó gọi thành lời.
1 tuần
Văn hoá - Xã hội
Hà Thanh Tú – chàng trai trẻ có cái tên đậm chất tài tử nhưng lại chọn viết nên chương mới của cuộc đời ở tuổi 30 bên bếp lửa quê nhà. Anh tìm thấy đam mê trong sự nồng đượm từ những món ăn mang đậm hương vị của mảnh đất đã sinh ra mình.
2 tuần
Văn hoá - Xã hội
Bước qua lối đi nhỏ dẫn vào sân vườn, thực khách như tách biệt khỏi sự ồn ào để chạm vào một trải nghiệm ẩm thực khác biệt. Nơi đây, mỗi chi tiết, từ kiến trúc sân vườn, bàn ăn gỗ, đến nhịp bước nhẹ nhàng trên lối đi đều toát lên cảm giác bình yên, dễ chịu để Rêu kể câu chuyện về kiểu ăn chay theo cách mới.
2 tuần
Xem thêm