Thứ ba, 25/08/2026

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Dạy con cách đối mặt, xử lý và vượt qua những bất trắc trong cuộc sống

Lương Gia Cát Tường
- 06:29, 28/12/2021

(DNTO) - Bác sĩ Nguyễn Lan Hải (cố vấn chuyên môn của Hội quán các bà mẹ) từng nhận xét: "Người Việt Nam có tuổi thơ dài nhất thế giới". Ý nói người lớn chúng ta ngày nay có xu hướng bao bọc con quá  nhiều mà không cho con có cơ hội đối mặt với khó khăn thách thức và thất bại.

 Tiến sĩ Karen Able, một nhà tâm lý học cũng đưa ra quan điểm tương tự: Khi đứa trẻ không được trao cơ hội để vật lộn với các khó khăn thì chúng sẽ không học được cách giải quyết vấn đề.

Tuy nhiên, để con trở thành những đứa trẻ can đảm, kiên cường, sẵn sàng đối mặt với thách thức, sẵn sàng vượt qua thất bại để trưởng thành, nhất thiết chúng ta phải trang bị cho con kỹ năng đối mặt, xử lý và vượt qua chứ không phải thái độ bỏ mặc, quát mắng hay cấm đoán như không ít phụ huynh đã làm.

Khi con chúng ta bị té ngã, hay làm rớt bể cái ly, cái chén hoặc học bị điểm kém, thái độ đầu tiên của chúng ta là sẽ hằn học: “Sao không biết cẩn thận, sao hư, sao dốt quá vậy…”, hoặc là chúng ta thờ ơ cho qua với ý nghĩ “tiến bộ” rằng nó tự vấp ngã thì nó tự đứng dậy, cho quen.

Khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Ảnh: TL

Khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Ảnh: TL

Xin thưa cả hai đều không phải cách. Quá trình con tự vấp ngã và tự đứng dậy, chúng rất cần sự chỉ dạy kỹ năng phòng tránh đối mặt và vượt qua như thế nào, chúng cần một điểm tựa  giúp con gạt bỏ nỗi sợ hãi và tự tin đứng lên bước tiếp. Tất nhiên quan tâm, chia sẻ, hỗ trợ… khác hoàn toàn với sự bao bọc.

Với các con trong độ tuổi mới lớn, nan giải hơn nhiều. Thông thường để “chắc ăn”, cha mẹ hay  ra “tối hậu thư” cấm đoán con trẻ làm những việc mà họ cho rằng không nên hoặc chưa phù hợp với độ tuổi của các em.

Thay vì dạy con mình cách yêu, cách đối phó khi bạn trai đòi quan hệ, cách quan hệ tình dục an toàn, cách xử lý khi lỡ mang thai… thì ra lệnh “còn nhỏ không được tập tành trai gái, tao mà phát hiện là tao cho nghỉ học…”. Một số vụ án nữ sinh vứt trẻ sơ sinh từ tầng cao chung cư hay nhét khe tường, bỏ giữa ruộng rau một phần xuất phát từ việc thiếu kỹ năng phòng tránh thai cũng như không được trang bị cách đối mặt với khó khăn. Những cái chết thương tâm của một số học sinh khi thi trượt đại học hoặc bị điểm kém, cũng là vì các em chưa bao giờ được dạy thất bại hay sai lầm là một điều hết sức bình thường, rằng đó là cơ hội để học hỏi, đúc rút kinh nghiệm và tiếp tục tiến lên.

Đã mấy ai khi con học dở, tích cực tìm cách giúp con mình… thay vì “tao cho mày ăn cơm mà, sao mày ngu dữ vậy…”. Trường hợp cá biệt, con trẻ không thể “học nổi”, đã mấy ai giúp cho con có một hướng đi khác phù hợp hơn…, thay vì “lo học đi, không lên lớp, không thi đậu, tao đem câu sấu…”.

Cuộc sống càng hiện đại càng có nhiều cám dỗ. Rất nhiều người đã trưởng thành,  không ít người từng trải vẫn không thoát khỏi sa ngã. Cho nên khi vướng phải lỗi lầm, phải đối mặt với khó khăn, thất bại trong cuộc sống, con trẻ thật đáng thương. Có khi nào chúng ta còn hùa vào mắng mỏ, chửi bới, cho rằng chúng hư hỏng, chúng làm cho cha mẹ xấu hổ, không thèm nghe hoặc không chấp nhận lời trần tình của con trẻ? Hình như là có, nhiều nữa là đằng khác.

Chính những lời kết tội nặng nề, quan trọng hóa vấn đề của người lớn làm cho con trẻ nghĩ rằng những sai lầm của trẻ là rất nghiêm trọng là không sửa chữa được, trẻ cảm thấy xấu hổ với mọi người, cảm thấy mình làm khổ cha mẹ. Ý nghĩ đó dẫn con trẻ đến chỗ khủng hoảng, sợ hãi và cô độc. Để giải thoát, cái chết được chọn lựa.

Những lý giải trên đây giải thích vì sao gần đây ngày càng có nhiều bạn trẻ chọn  cho mình cái chết như là một sự giải thoát khỏi trạng thái bế tắc trong cuộc sống. Tự tử vì hình ảnh thân mật với bạn trai bị phát tán trên mạng xã hội, nhảy lầu tự sát vì trầm cảm, ăn lá ngón tự tử vì bị nghi ăn trộm đồ chơi của trường mầm non, tự tử vì bị xâm hại, tự tử vì bị người yêu bội bạc, tự tử vì nợ tiền chơi game…

Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết. Ảnh: TL

Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết. Ảnh: TL

Tuổi thanh thiếu niên là độ tuổi khó vượt qua nhất trong cuộc đời con trẻ. Vì thế, song song với việc chỉ ra cho con thấy những việc gì nên và không nên làm thì chúng ta cũng cần nên chú trọng đến việc dạy cho trẻ cách ứng xử với những tình huống xấu, cách đối mặt với những thất bại, khó khăn trong cuộc sống, cách sửa chữa sai lầm khi vấp phải.

Bố mẹ cũng tập can đảm đối mặt với việc con cái gặp rủi ro và sai lầm vì đó là cơ hội để con phát triển kỹ năng, là cách để trẻ học hỏi và trưởng thành. Hãy nói cho con trẻ biết, không có gì là không có cách giải quyết.  Quan trọng là chúng ta hãy dạy chúng cách nhìn nhận, xử lý và vượt qua. Quan trọng hơn nữa là hãy cho con trẻ cảm giác gia đình là nơi an toàn nhất của chúng.  

Tin khác

Sự Kiện
Việc Quốc hội chính thức thông qua Luật Phát triển đô thị mở ra khung thể chế mang tính bước ngoặt, phân quyền triệt để và cơ chế huy động nguồn lực mới cho TP.HCM cùng các đô thị lớn.
12 giờ
Tài chính - Thị Trường
Thị trường cao su toàn cầu đang chứng kiến một nghịch lý lớn khi giá xuất khẩu chạm mức kỷ lục dù sức mua từ quốc gia tiêu thụ nguyên liệu hàng đầu là Trung Quốc có dấu hiệu chững lại. Cán cân cung cầu lệch pha cùng sự chuyển dịch cơ cấu cây trồng tại Đông Nam Á đang định hình lại toàn bộ cục diện chi phí của ngành công nghiệp này.
13 giờ
Góc Nhìn
Thời gian gần đây, hiện tượng tung tin giả, tin có ý đồ lừa đảo, gây rối an ninh trật tự xã hội, thậm chí kích động đám đông chống phá… xuất hiện khá nhiều trên các nền tảng mạng xã hội. Trước tình hình này, người dùng một lần nữa cần củng cố lại cho mình những hiểu biết, kỹ năng cần thiết để tránh vô tình “rước họa vào thân”.
3 ngày
Góc Nhìn
Nói về lòng yêu nước của mọi tầng lớp nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, không thể không kể đến lòng yêu nước của đội ngũ doanh nhân Việt.
5 ngày
Góc Nhìn
Trong kỷ nguyên số, doanh nghiệp ngày càng thông minh. Họ không chỉ biết khách hàng cần mua gì, mà còn có khả năng biết điều gì sẽ khiến người tiêu dùng rung động. Ngược lại, người tiêu dùng ngày nay mua sản phẩm không hoàn toàn dựa vào công năng. Họ mua câu chuyện và trạng thái cảm xúc từ sản phẩm ấy.  
1 tuần
Tiếng nói doanh nhân
Jupviec.vn là startup đầu tiên của người Việt tạo ra giá trị cho hàng ngàn nữ lao động giúp việc gia đình với hàng triệu ca làm việc mỗi năm.
1 tuần
VYEA
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Doanh Nhân Trẻ bên lề Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPF 2026) vòng địa phương, PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng Hưng Yên cần một tư duy phát triển vượt tầm, trong đó thể chế cạnh tranh và mô hình Khu kinh tế tự do có thể tạo không gian mới cho doanh nghiệp.
1 tuần
Góc Nhìn
Vào tháng 7 Âm lịch (còn gọi là mùa Vu Lan báo hiếu, tháng “cô hồn”), thị trường tiêu dùng và tài chính thường “chững” lại với các giao dịch lớn như bất động sản, ô tô... Tuy nhiên, đây chính là thời cơ bứt phá cho thị trường kinh doanh các mặt hàng ăn chay, quà biếu, vàng mã và dịch vụ du lịch tâm linh.
1 tuần
Sự Kiện
Hàng loạt dự án bất động sản tại TP.HCM đối mặt tình trạng đình trệ nhiều năm chỉ vì vướng những diện tích nhỏ đất do cơ quan nhà nước quản lý. Một quy định mới đang được lấy ý kiến hứa hẹn trở thành chìa khóa tháo gỡ nút thắt này, định hình lại bức tranh mua bán sáp nhập dự án trong thời gian tới.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Khi khoảng cách thuế quan giữa các quốc gia bị thu hẹp, lợi thế về quy mô và hạ tầng hoàn chỉnh sẽ lập tức kéo các đơn hàng xuất khẩu quay trở lại thị trường Trung Quốc.
1 tuần
Góc Nhìn
Những biến động của những con số trên không chỉ là câu chuyện của những doanh nghiệp yếu kém mà còn là phép thử đối với sức chống chịu của khu vực kinh tế tư nhân và khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP.HCM.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Quyết định áp thuế lên tới 100% đối với thiết bị bay không người lái của Mỹ không chỉ bảo hộ sản xuất trong nước mà còn chứa đựng ý đồ chiến lược nhằm kiểm soát các công nghệ nhạy cảm. Để lọt qua khe cửa hẹp ưu đãi 15%, các tập đoàn công nghệ toàn cầu buộc phải bước vào cuộc tái cấu trúc linh kiện toàn diện.
1 tuần
Góc Nhìn
Trong bức tranh tội phạm kinh tế và xã hội hiện đại, kẻ lừa đảo không còn dùng bạo lực mà đã nâng cấp chiêu trò thành một nghệ thuật thao túng tâm lý tinh vi. Chúng phối hợp ăn ý hai yếu tố: danh hiệu và nghề nghiệp trá hình.
1 tuần
Công nghệ
Báo cáo quản trị bán niên 2026 của Vietjet vừa hé lộ thỏa thuận chính thức đưa Internet vệ tinh Starlink lên toàn bộ đội bay. Động thái này không chỉ định hình lại trải nghiệm hành khách mà còn châm ngòi cho cuộc đua hạ tầng số trên không tại khu vực Đông Nam Á.
1 tuần
Góc Nhìn
PGS. TS. Nguyễn Quang Tuyến cho rằng đồng bộ pháp luật, minh bạch dữ liệu và xây dựng khung pháp lý cho không gian ngầm là những yếu tố then chốt nhằm khai thông nguồn lực bất động sản.
2 tuần
Xem thêm