Thông qua các tham luận và ý kiến tranh luận đầy tâm huyết của các chuyên gia đầu ngành và lãnh đạo Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, một bức tranh chiến lược về tương lai của Tây Ninh đã hiện rõ với ba từ khóa then chốt: Thể chế kiến tạo, Nông nghiệp nhận thức và Kinh tế biên giới.

Sự chuyển dịch tư duy thể chế: Từ "quản lý" sang "kiến tạo và đồng hành"

Mở đầu diễn đàn, thông điệp về đột phá thể chế đã được đặt ra như một nền tảng cốt yếu. Tư duy làm luật và điều hành trong kỷ nguyên mới - như cách ông Đặng Hồng Anh, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 và lãnh đạo tỉnh Tây Ninh chia sẻ - không còn là những rào cản hành chính mang tính áp đặt từ trên xuống. Thay vào đó, nó chuyển dịch mạnh mẽ sang tinh thần "đồng kiến tạo".

Ông Đặng Hồng Anh nhấn mạnh bối cảnh năm 2026 là năm bản lề khi tinh thần "đột phá thể chế" được xác định là ưu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nước.

Sự đột phá này thể hiện ở việc chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Đây là một bước đi dũng cảm, đòi hỏi sự tin tưởng tuyệt đối vào cộng đồng doanh nghiệp nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về hệ thống giám sát số hóa. Ông khẳng định, khu vực kinh tế tư nhân không còn là "đối tượng" quản lý mà đã trở thành "đối tác" đồng hành của Chính phủ. Tại Tây Ninh, sự chuyển dịch này cần được cụ thể hóa bằng việc gỡ bỏ các rào cản hành chính, minh bạch hóa các nguồn lực đặc biệt là đất đai, để doanh nghiệp yên tâm dấn thân đầu tư dài hạn. Đây chính là "ngòi nổ" để giải phóng mọi nguồn lực còn đang tiềm ẩn trong xã hội.

Việc lãnh đạo tỉnh Tây Ninh cam kết đồng hành, coi khó khăn của doanh nghiệp là khó khăn của chính quyền, đã xóa bỏ khoảng cách về tâm lý vốn có giữa khu vực công và khu vực tư. Sự chuyển dịch này không chỉ giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp mà còn giải phóng nguồn lực sáng tạo bị kìm kẹp bấy lâu bởi các thủ tục rườm rà.

Nông nghiệp nhận thức: Cuộc cách mạng từ tư duy đến giá trị gia tăng

Một trong những điểm nhấn ấn tượng nhất tại diễn đàn là tham luận về "Nông nghiệp nhận thức" của Tiến sĩ Nguyễn Thanh Mỹ, nhà khoa học nông nghiệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Mỹ Lan. Ông phân tích sâu vào quan điểm này, cho thấy một hướng đi mới cho ngành nông nghiệp thế mạnh của Tây Ninh. Đổi mới sáng tạo không phải là một khẩu hiệu xa xỉ, nó là việc biến những ý tưởng khác biệt thành giá trị thực tế.

Tây Ninh vốn có lợi thế về đất đai và các loại cây trồng chủ lực (cao su, mía, mì, cây ăn trái). Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở việc áp dụng công nghệ máy móc (đổi mới tiệm tiến), địa phương sẽ mãi nằm ở phân khúc thấp của chuỗi giá trị.

Tiến sĩ Mỹ đã gợi mở về "đổi mới phá vỡ" và "đổi mới đột phá". Điều này có nghĩa là người nông dân và doanh nghiệp Tây Ninh cần thay đổi cách tiếp cận: từ việc "trồng cây gì" sang việc "thế giới cần giá trị gì từ cây đó". Việc ứng dụng IoT, AI vào canh tác không chỉ là để tăng năng suất, mà là để tạo ra những sản phẩm có "lý lịch số", đáp ứng các tiêu chuẩn xanh và bền vững của thị trường quốc tế. Đây chính là cách để nông sản Tây Ninh vượt qua rào cản kỹ thuật của các thị trường khó tính như EU hay Mỹ.

Logistics và chiến lược Kinh doanh biên giới: Biến vị thế vùng ven thành trung tâm

Phân tích về địa chính trị, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Thi, chuyên gia tư vấn chiến lược doanh nghiệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị ISAM Holding Việt Nam đã chỉ ra một sai lầm phổ biến trong tư duy phát triển của các tỉnh lân cận các đô thị lớn: đó là tư duy "chờ đợi sự lan tỏa". Tây Ninh không nên chỉ là "vùng đệm" cho TP.HCM mà phải trở thành một cực phát triển độc lập nhờ lợi thế sông ngòi và biên giới.

Với hai dòng sông Vàm Cỏ bao quanh, Tây Ninh hội đủ điều kiện để phát triển hệ thống logistics đường thủy cực rẻ và xanh. Việc kết nối hạ tầng này với tuyến hành lang kinh tế xuyên Á (TP.HCM - Tây Ninh - Phnom Penh - Bangkok) sẽ biến Tây Ninh thành một "trạm trung chuyển" chiến lược.

Đặc biệt, khái niệm "Kinh doanh biên giới" là một góc nhìn sắc sảo. Thay vì nhìn biên giới như một giới hạn của sự quản lý và kiểm soát, hãy nhìn nó như một không gian kinh tế mở. Các cửa khẩu quốc tế như Mộc Bài, Xa Mát không chỉ là nơi làm thủ tục thông quan mà phải trở thành những trung tâm dịch vụ, kho bãi, và thương mại điện tử xuyên biên giới. Đây chính là động lực để Tây Ninh thu hút các nhà đầu tư lớn vào lĩnh vực dịch vụ logistics và hạ tầng công nghiệp.

Kinh tế số và Tài sản số: Động lực mới từ những nền tảng tương lai

Bổ sung cho bức tranh công nghệ, Tiến sĩ Trần Quý, Viện trưởng Viện Phát triển Kinh tế số Việt Nam, Chủ tịch MetaDAP đã đi sâu vào thực tế của quá trình chuyển đổi số. Ông chỉ ra rằng, chuyển đổi số không phải là việc mua sắm thiết bị mà là xây dựng một hệ sinh thái số.

Tiến sĩ Trần Quý nhấn mạnh về khái niệm "Tài sản số" và các nền tảng công nghệ tài chính mới. Đối với một tỉnh đang phát triển như Tây Ninh, việc đi tắt đón đầu trong quản trị dữ liệu và khai thác giá trị từ tài sản số sẽ giúp doanh nghiệp địa phương tối ưu hóa nguồn lực vốn, tạo ra những mô hình kinh doanh linh hoạt và minh bạch.

Chuyển đổi số thực chất sẽ giúp xóa bỏ khoảng cách địa lý, đưa các sản phẩm đặc trưng của Tây Ninh lên sàn giao dịch toàn cầu một cách trực diện và hiệu quả nhất.

Hệ sinh thái khởi nghiệp và vai trò của nguồn lực tri thức

Để hiện thực hóa các ý tưởng đột phá, cần có một "đội quân" doanh nhân kế cận đầy tri thức. Tiến sĩ Hoàng Thịnh Nhân, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, NIIC đã đưa ra những phân tích sắc sảo về mô hình kết nối giữa Nhà trường - Nhà nước - Nhà doanh nghiệp.

Theo Tiến sĩ Nhân, Tây Ninh cần một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực thụ, nơi các trường đại học đóng vai trò là "máy cái" cung cấp giải pháp công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Ông nhấn mạnh việc đào tạo không chỉ là lý thuyết mà phải gắn liền với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp địa phương.

Việc xây dựng các vườn ươm khởi nghiệp ngay tại Tây Ninh sẽ giúp giữ chân nhân tài và thu hút các dự án sáng tạo từ khắp nơi đổ về, biến nơi đây thành một "phòng thí nghiệm" cho các giải pháp kinh tế xanh và số.

Đồng quan điểm này, Thạc sĩ Nguyễn Văn Toàn Cơ, CEO & Founder V-Lead Group, Làng Xanh Ecopia đã mang đến góc nhìn thực tế về kinh tế xanh và phát triển bền vững. Ông cho rằng khởi nghiệp trong giai đoạn này phải gắn liền với trách nhiệm xã hội và môi trường. Mô hình Làng Xanh hay các hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn là lời giải cho bài toán phát triển bền vững của Tây Ninh.

Ông Toàn Cơ khẳng định, doanh nghiệp trẻ không chỉ cần vốn mà cần một tâm thế xanh và sự hỗ trợ về mặt pháp lý để các mô hình kinh doanh mới có đất sống và phát triển.

Hợp lực và thực thi: Yếu tố nhân hòa là then chốt

Trong phiên tọa đàm, một vấn đề thực tế đã được mổ xẻ: Tại sao chính sách tốt nhưng thực thi đôi khi vẫn chậm? Mọi chiến lược dù hay đến đâu cũng sẽ thất bại nếu thiếu khâu thực thi. Chuyên gia truyền thông chiến lược thương hiệu Trần Bằng Việt, với vai trò điều phối tọa đàm, đã xoáy sâu vào sự "nghẽn" trong thực thi tại cấp cơ sở.

Ông Việt cho rằng, dù lãnh đạo cấp tỉnh có quyết liệt nhưng nếu cán bộ thực thi trực tiếp không thay đổi tư duy, doanh nghiệp vẫn sẽ gặp khó. Giải pháp nằm ở sự hợp lực: không chỉ là Công - Tư mà còn là sự liên minh giữa các doanh nghiệp với nhau. Các doanh nghiệp tư nhân cần từ bỏ lối làm việc đơn lẻ để kết nối thành chuỗi cung ứng mạnh. Ông nhấn mạnh yếu tố nhân hòa - sự đồng lòng giữa chính quyền và doanh nghiệp - chính là chìa khóa để khơi thông mọi nguồn lực.

Mọi cuộc cải cách đều phải do con người thực hiện. Sự hợp lực không chỉ dừng lại ở những văn bản ký kết giữa UBND tỉnh và các hiệp hội doanh nghiệp, mà phải lan tỏa đến từng cán bộ công chức cấp cơ sở. Cần có một cơ chế phản hồi nhanh, nơi doanh nghiệp có thể lên tiếng về những vướng mắc thực tế mà không sợ bị gây khó dễ.

Mặt khác, sự hợp lực cũng cần đến từ chính nội bộ khu vực tư nhân. Các doanh nghiệp Tây Ninh cần từ bỏ tư duy "buôn có bạn, bán có phường" theo kiểu cũ để chuyển sang liên minh chiến lược. Việc các doanh nghiệp nhỏ kết nối lại thành các chuỗi cung ứng, cùng nhau chia sẻ hạ tầng logistics hoặc cùng nhau thực hiện các đơn hàng lớn chính là cách để tối ưu hóa nguồn lực trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.

Tổng kết diễn đàn, ông Dương Long Thành, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Tây Ninh khẳng định VPSF 2026 tại Tây Ninh là diễn đàn của hành động. Mọi ý kiến từ Tiến sĩ Nguyễn Thanh Mỹ về nông nghiệp, Tiến sĩ Trần Quý về kinh tế số, đến những hiến kế của Tiến sĩ Hoàng Thịnh Nhân và Thạc sĩ Nguyễn Văn Toàn Cơ sẽ không bị lãng quên.

Ông Thành cam kết Hội Doanh nhân trẻ sẽ là đầu mối tổng hợp các kiến nghị này để báo cáo tại các phiên đối thoại cấp cao vào tháng 7 và tháng 9/2026. Mục tiêu là biến những trăn trở tại hội trường thành những văn bản chính sách có lợi cho sự phát triển của khu vực tư nhân.

Lãnh đạo tỉnh Tây Ninh, thông qua các số liệu tăng trưởng GRDP ấn tượng, đã minh chứng cho hiệu quả bước đầu của lộ trình cải cách. Với quỹ đất sạch dồi dào, quy hoạch rõ ràng và tinh thần cầu thị, Tây Ninh đang trở thành một "thỏi nam châm" mới ở Đông Nam Bộ.

Đại diện chính quyền tỉnh, ông Huỳnh Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh đã đưa ra những cam kết rất thực tế. Với tốc độ tăng trưởng GRDP ấn tượng đứng thứ 2 khu vực, Tây Ninh đang chứng minh mình là vùng đất lành cho đầu tư. Tỉnh cam kết không chỉ dừng lại ở các con số PCI đẹp mà sẽ đi vào giải quyết từng "nỗi đau" cụ thể của doanh nghiệp qua các tổ công tác đặc biệt và chuyển đổi số hành chính công.

Tây Ninh đang đứng trước một "vận hội mới". Hình ảnh Núi Bà Đen vững chãi và hai dòng sông Vàm Cỏ hiền hòa nhưng đầy sức sống chính là biểu tượng cho chiến lược phát triển của tỉnh: Giữ vững giá trị cốt lõi, kiên định với quy hoạch dài hạn nhưng phải cực kỳ linh hoạt, sáng tạo trong cách thực hiện.

Sự cộng hưởng giữa tư duy đột phá của các chuyên gia, tâm thế kiến tạo của lãnh đạo tỉnh và khát vọng dấn thân của cộng đồng doanh nghiệp chính là công thức cho sự thành công. Khi rào cản thể chế được dỡ bỏ, khi tri thức được trọng dụng và khi sự hợp lực được thực thi một cách thực chất, Tây Ninh chắc chắn sẽ bứt phá mạnh mẽ, trở thành một cực tăng trưởng năng động, đóng góp quan trọng vào sự phồn vinh của khu vực phía Nam và cả nước trong kỷ nguyên mới.

Diễn đàn VPSF 2026 đã thành công trong việc khơi dậy niềm tin và chỉ ra con đường đi cho kinh tế tư nhân Tây Ninh. Khi rào cản thể chế được gỡ bỏ, khi tư duy nông nghiệp được nâng tầm thành nhận thức, và khi vị thế biên giới được khai thác đúng tầm, Tây Ninh chắc chắn sẽ không chỉ là một tỉnh nông nghiệp thuần túy mà sẽ trở thành một trung tâm kinh tế năng động, đóng góp quan trọng vào sự phồn vinh của khu vực phía Nam và cả nước.

Sức mạnh của Tây Ninh không nằm ở đâu xa, nó nằm ngay trong sự hợp lực giữa ý chí của chính quyền và khát vọng của cộng đồng doanh nghiệp. Đó chính là động lực để Tây Ninh vươn mình trong kỷ nguyên mới.