Nghị định 46/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực trở lại

Thực trạng ngộ độc thực phẩm tập thể mấy năm gần đây không còn là trường hợp hy hữu ở nước ta, đặc biệt là tại các khu đô thị tập trung đông dân cư. Cùng với sự nỗ lực của ngành y tế, mới đây, chính phủ đã ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP nhằm khẩn trương hạn chế tối đa thực trạng này. Tuy nhiên, sau đó Nghị định này phải tạm dừng vì nó đã gây ra một số “cú sốc” trong thực tế, đặc biệt về phía các doanh nghiệp.

Cùng với thời gian đệm cho phép quá ngắn dẫn đến hệ thống công nghệ, nhân lực, quy trình chưa chuẩn bị kịp thì một số quy định chưa có thông tư hướng dẫn cụ thể cũng khiến không chỉ doanh nghiệp mà cả cơ quan quản lý cũng lúng túng.   

Đồng thời, những quy định siết chặt kiểm tra thực phẩm khiến hàng hóa, đặc biệt là hàng hóa nhập khẩu bị ách tắc tại cảng, cửa khẩu dẫn đến một số mặt hàng bị hư hỏng nặng.

Vì vậy, Chính phủ phải “nhấn nút tạm dừng”, duy trì cơ chế cũ (Nghị định 15/2018/NĐ-CP) vốn đang vận hành ổn định, thêm thời gian hoàn thiện hệ thống, quy trình, nhân lực, hạ tầng; Rà soát và điều chỉnh các điểm bất hợp lý.

Doanh nghiệp đặc biệt là các doanh nghiệp đang kinh doanh thực phẩm cần làm gì khi Nghị định 46 có hiệu lực trở lại?

Tính theo thời gian lùi việc áp dụng Nghị định 46/2026/NĐ-CP đến ngày 16/4/2026 thì chỉ còn xấp xỉ 3 tuần nữa để chúng ta chuyển sang một hệ thống quản lý chặt chẽ hơn, tiến tới không còn “khuyến khích” nữa mà sẽ bắt buộc. Vì thế các doanh nghiệp thực phẩm cần làm ngay và làm đúng trọng tâm mấy vấn đề sau đây:

1/ Bước quan trọng nhất doanh nghiệp cần làm là: Phân loại lại sản phẩm: Bao gồm thực phẩm thường, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm nhập khẩu. Xác định sản phẩm nào được tự công bố, sản phẩm nào phải đăng ký công bố

2/ Quan trọng không kém là việc triển khai, nâng cấp điều kiện sản xuất nếu là doanh nghiệp trực tiếp sản xuất: Bao gồm các hệ thống như; HACCP, ISO 22000 GMP (đặc biệt với thực phẩm chức năng)

3/ Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ công bố sản phẩm như: Phiếu kiểm nghiệm (đạt chuẩn), tài liệu chứng minh công dụng, nhãn sản phẩm đúng quy định, giấy tờ pháp lý của nhà sản xuất

Đặc biệt với hàng nhập khẩu cần chuẩn bị Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS), chứng nhận y tế, tài liệu nước ngoài hợp pháp hóa lãnh sự.

4/Siết chặt kiểm soát nguyên liệu và nhà cung cấp, bao gồm: Lưu hồ sơ nguồn gốc nguyên liệu, ký hợp đồng rõ ràng với nhà cung cấp, kiểm tra định kỳ chất lượng đầu vào, truy xuất nguồn gốc đầy đủ.

5/Chuẩn bị cho hậu kiểm và thanh tra bao gồm:

Lưu trữ hồ sơ đầy đủ (ít nhất 2–5 năm), sẵn sàng cung cấp hồ sơ sản phẩm, quy trình sản xuất, kết quả kiểm nghiệm.

6/ Điều chỉnh hoạt động nhập khẩu (nếu có) bao gồm: Kiểm tra trước hồ sơ pháp lý hàng hóa, làm việc với nhà cung cấp nước ngoài từ sớm, dự trù thời gian thông quan lâu hơn.

7/Rà soát lại nhãn mác và quảng cáo đúng hồ sơ đã đăng ký, đặc biệt không “thổi phồng” công dụng. Đây là lỗi rất dễ bị phạt nặng

8/ Nếu là doanh nghiệp vừa và lớn cần tổ chức bộ phận pháp chế bao gồm: Nhân sự chuyên về pháp lý thực phẩm, công bố sản phẩm, kiểm nghiệm…

Tóm lại, để chuẩn bị cho Nghị định 46/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực trở lại lại, 4 việc cốt lõi mà doanh nghiệp kinh doanh ngành hàng thực phẩm cần làm ngay, đủ và đúng là: Phân loại & công bố lại sản phẩm; Chuẩn hóa nhà máy (HACCP, GMP…), Siết hồ sơ & truy xuất nguồn gốc; Chuẩn bị hậu kiểm và thanh tra.

Nghị định 46 cho thấy xu hướng Việt Nam đang tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế về quản lý thực phẩm.  

Hy vọng khi được chuẩn bị một cách đủ “chín”, Nghị định 46/2026/NĐ-CP sẽ mang lại cho người dân một hệ sinh thái an toàn thực phẩm bền vững, loại bỏ hẳn tâm lý bất an trước tình trạng ngộ độc thực phẩm như đã từng.