Chủ nhật, 20/09/2026

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Từ một phát ngôn không chuẩn mực

Lương Gia Cát Tường
- 11:25, 25/10/2021

(DNTO) - "Làm nail, bán online thì học thức không cao", phát ngôn này của đạo diễn Lê Hoàng lập tức gây bức xúc - không muốn nói là phẫn nộ, trong dư luận cộng đồng mấy ngày qua. Sự kiện này làm lộ ra sự thiếu nhất quán giữa nội dung và chủ đề của chương trình.

Câu nói này được cho rằng xuất hiện trong tập 12 “Có hẹn lúc 22 giờ” được phát sóng lúc 22h00 ngày 23/10 trên kênh HTV9, với sự tham gia của đạo diễn Lê Hoàng, diễn viên Hứa Minh Đạt và Quang Tuấn, liên quan đến chủ đề “Học thức có ảnh hưởng gì tới hạnh phúc gia đình không?”  

Sau khi phát ngôn này bị  đa số cư dân mạng tỏ thái độ không hài lòng và phản ứng gay gắt thì chương trình phát lại không còn thấy đoạn ghi nhận phát ngôn này của ông Lê Hoàng nữa. Tuy nhiên, có vẻ như dư luận còn rất bức xúc vì nó đụng chạm đến nghề nghiệp, có tính cách quy chụp, đánh đồng, không phù hợp với thực tế.  

Chương trình giao cho diễn viên Quang Tuấn một đôi đũa lệch dùng gắp đậu phộng vào bát. Ảnh cắt từ clip

Chương trình giao cho diễn viên Quang Tuấn một đôi đũa lệch dùng gắp đậu phộng vào bát. Ảnh cắt từ clip

Thường trong một chương trình talkshow, người tham gia sẽ đưa ra những quan điểm, nhận định cá nhân, cùng nhau bàn bạc, tranh cãi xoay quanh chủ đề của chương trình. Nó đòi hỏi người tham gia, nhất là người cầm trịch, phải có kiến thức, sự hiểu biết nhất định và có nhiều trải nghiệm liên quan đến vấn đề đang được thảo luận. Họ thường là những người đủ tầm hiểu biết, có chính kiến, lập trường, đủ tài ăn nói một cách khéo léo, ứng biến nhanh nhạy trong các tình huống bất ngờ hoặc khi khai thác những khía cạnh khác của vấn đề hoặc của khách mời không có trong kịch bản. Họ còn là người hiểu tâm lý của khách mời và của khán giả.

Ngoài yếu tố con người ra, chủ đề của chương trình cũng là một yếu tố thu hút, quan tâm, tạo nên lượng tương tác của khán giả góp phần cho sự thành công của một talkshow.

Chủ đề là đề tài được chọn làm nội dung chủ yếu, là vấn đề cơ bản, vấn đề trung tâm được ban biên tập chương trình nêu lên để mọi người bám vào đó mà thảo luận. Chủ đề cần phải rõ ràng, không lập lờ, không đánh đố, có tính phổ quát, sát thực tế và đôi khi mang tính thời sự, kịp thời…

Nói riêng về chủ đề “Học thức có ảnh hưởng gì tới hạnh phúc gia đình không?”. Từ chủ đề này đến phát ngôn: "Làm nail, bán online thì học thức không cao", của đạo diễn Lê Hoàng hình như “Em đi xa quá... Em đi xa anh quá” (lời bài hát Chắc ai đó sẽ về của Sơn Tùng). Học thức được ông đề cập trong phát ngôn của mình không “ăn nhập” gì đến chuyện ảnh hưởng hạnh phúc gia đình, mà liên quan đến nghề nghiệp. Nó khiến cho câu chuyện đi ra khỏi khuôn khổ đề tài, động vào một vấn đề nhạy cảm của số đông, vấp phải phản ứng dữ dội của những người làm nghề nail và bán hàng online, kể cả những người ngoài nghề nhưng có sự đồng cảm với họ.

Phủ nhận mặt tích cực của học thức là một ý nghĩ rất

Phủ nhận mặt tích cực của học thức là một ý nghĩ rất " nguy hiểm". Ảnh: từ Facebook.

“Nghề nào cũng tốt khi kiếm tiền bằng mồ hôi công sức của mình. Không phạm pháp, không lừa đảo là được, không nên phát biểu hồ đồ như thế”. “Xã hội nghề nào cũng đáng được tôn trọng. Nghề nào cũng là nghề cao quý miễn họ lao động chân chính…”, cư dân mạng bức xúc.

Có vẻ như gắn với chủ đề hơn, câu chuyện được xoáy vào vấn đề học thức. Nhưng sự dẫn dắt của người những người tham gia khiến cho khán giả đào sâu về khuynh hướng phân biệt học thức với đạo đức. Lập tức số đông chứng minh rằng, trong xã hội rất nhiều người ít học nhưng tư cách của họ hơn hẳn những người có học hàm học vị mà phẩm chất đạo đức tồi tệ.

Số người khác thì xoay câu chuyện học thức sang phạm trù văn hóa. Một facebooker đăng trên facebook của ông: “Văn hóa đời thường, văn hóa ứng xử mới quan trọng. Học vấn cao hay thấp cũng kệ, miễn văn hóa coi được”. Trạng thái này cũng được nhiều người đồng tình: Cư dân mạng có tên MR D.A bình luận: “Đừng tưởng học thức đi đôi với văn hóa! Học thức cao mà văn hóa thấp thì cũng vứt! Học vấn khác văn hóa”. Đây cũng là một kiểu bị dẫn dắt xa rời chủ đề.

Không chỉ có xa rời chủ đề mà còn mang tính chất “nguy hiểm” khi một số người “quá khích” phủ nhận luôn mặt tích cực của học thức. Họ quên rằng, “học hành đến nơi đến chốn” là mục đích vươn tới và khát khao cháy bỏng của tất cả bậc sinh thành đối với con mình với quan niệm, có con chữ mới có hy vọng “đổi đời”.

Một xã hội mà trình độ dân trí càng cao thì xã hội đó càng tiến bộ, văn minh và giàu đẹp. Một gia đình gồm tất cả người có học thức là một gia đình có nền tảng vững vàng. Điều này không thể phủ nhận. Phủ nhận mặt tích cực của học thức như kiểu: “Học vấn thấp năm kiếm gần “tỏi” là được rồi, làm theo cái bằng đại học cuối tháng còn mỗi cái nịt”, hay “Học cho lắm vào rồi lương ba cọc ba đồng không đủ sống học cao để làm gì”... là rất nguy hiểm nhất là trong giới trẻ.

Không thể có một xã hội mà học thức được chia đều cho tất cả  mọi người. Luận về hạnh phúc gia đình dựa vào học thức chính là hạn chế của chủ đề chương trình này. Không thể nói người không có học thức thì gia đình không hạnh phúc. Thực tế chứng minh rất nhiều gia đình cả hai vợ chồng đều ít học, mưu sinh bằng những nghề lao động chân tay nhưng gia đình họ cực kỳ hạnh phúc, con cái mạnh khỏe, giỏi giang, thành đạt. Nhưng cũng không ít cặp đôi ra tòa ly dị trong khi cả hai vợ chồng học thức rất cao.

Những phát ngôn không thấu đáo, quy chụp, biểu hiện sự kỳ thị, ngạo mạn cần phải được chấn chỉnh.  Ảnh cắt từ clip

Những phát ngôn không thấu đáo, quy chụp, biểu hiện sự kỳ thị, ngạo mạn cần phải được chấn chỉnh. Ảnh cắt từ clip

Mở đầu talkshow, một trò chơi được đặt ra cho 3 nghệ sĩ: dùng đũa gắp đậu phộng vào bát. Chương trình giao cho diễn viên Quang Tuấn một đôi đũa lệch. Với đôi đũa này, Quang Tuấn phải trầy trật, vất vả và cố gắng gấp nhiều lần hơn người sử dụng hai chiếc đũa tương xứng nhau. Cuối cùng sau bao nhiêu nỗ lực, Tuấn vẫn không thể về nhất, mặc dù cũng không thua kém là bao so với Hứa Minh Đạt là người dẫn đầu. Theo lời Hứa Minh Đạt: “Đôi đũa lệch tượng trưng cho sự chênh lệch giữa vợ với chồng về học thức trong gia đình”. Đến đây thì ý tưởng chủ đề đã được lộ ra rất rõ.

Vấn đề nằm ở chỗ này: Sự chênh lệch quá xa về học thức có ảnh hưởng gì tới hạnh phúc vợ chồng không? Câu chuyện sẽ rành mạch khúc chiết và thuyết phục hơn nếu như chương trình đưa ra chủ đề rõ ràng và các nhân vật tham gia biết cách bám sát chủ đề để dẫn dắt cảm xúc của người xem. Tất nhiên, kèm theo đây, những phát ngôn không thấu đáo, quy chụp, biểu hiện sự kỳ thị, ngạo mạn cần phải được chấn chỉnh.   

Tin khác

Tài chính - Thị Trường
Hàng triệu lao động tự do đang phải đánh đổi sức khỏe để duy trì mức cước phí rẻ cho các nền tảng công nghệ toàn cầu. Sự can thiệp mạnh tay từ giới lập pháp quốc tế đang buộc các hãng gọi xe phải trả lại chi phí an sinh xã hội vốn bị bỏ quên từ lâu.
2 ngày
Góc Nhìn
Nhìn lại lịch sử không chỉ để tổng kết những gì đã qua, mà quan trọng hơn là rút ra năng lực để đi tiếp. Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới tăng trưởng “hai con số”, trí tuệ được tích lũy qua nhiều thế hệ phải được chuyển hóa thành năng suất, công nghệ, chất lượng thể chế, sức mạnh doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh quốc gia.
2 ngày
Góc Nhìn
Việc tài xế Grab kêu gọi tắt ứng dụng cho thấy một mô hình kinh tế nền tảng chỉ bền vững khi doanh nghiệp có lợi nhuận – tài xế sống được bằng nghề – khách hàng chi trả hợp lý. Vì thế, một giải pháp thấu lý đạt tình là sự trông chờ của cả ba bên.  
2 ngày
Tài chính - Thị Trường
Thị trường tài chính toàn cầu đang chứng kiến một cục diện giằng co chưa từng có khi sức hút của công nghệ mới đối đầu trực tiếp với bóng đen thắt chặt tiền tệ.
6 ngày
Góc Nhìn
Trong một thị trường mà khả năng phản hồi và liên kết của người tiêu dùng ngày càng mạnh mẽ, sự tôn trọng khách hàng không chỉ là chuẩn mực đạo đức của doanh nghiệp mà còn quyết định vận mệnh của một thương hiệu.  
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Tiếng súng tại Trung Đông một lần nữa trở thành mồi lửa thiêu rụi thành quả kiểm soát lạm phát mà các nền kinh tế lớn vừa chật vật giành lại được. Cuộc xung đột lan rộng không chỉ phá vỡ tuyến hàng hải huyết mạch mà còn làm tiêu tan hy vọng về một kịch bản hạ cánh mềm cho nền kinh tế toàn cầu.
1 tuần
Tài chính - Thị Trường
Tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới đang biến thành vùng biển rủi ro bậc nhất khi các tàu chở dầu liên tục trúng đạn. Cơn ác mộng logistics này không chỉ đe dọa nguồn cung năng lượng mà còn lan rộng sức ép lạm phát đến mọi nền kinh tế.
1 tuần
Góc Nhìn
PGS.TS. Vũ Văn Tích cho rằng Lào Cai muốn tăng trưởng hai con số cần chuyển từ khai thác nguồn lực sang nâng năng suất, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, khoa học công nghệ làm động lực.
1 tuần
Góc Nhìn
Khái niệm bán lẻ tức thời (Instant Retail) đang bùng nổ mạnh mẽ tại các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ. Xu hướng thị trường này đã tác động đến các cửa hàng truyền thống của nước ta ra sao? Trong cuộc đua giao hàng trong vài chục phút, ai sẽ là người sở hữu “mét cuối cùng” đến căn nhà của người tiêu dùng?
1 tuần
Góc Nhìn
Sau đại dịch, nhiều làng nghề đang phục hồi và mở rộng sản xuất, nhưng áp lực ô nhiễm môi trường vẫn ngày càng rõ nét. Trao đổi với Tạp chí Doanh Nhân Trẻ, ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, cho rằng cần những giải pháp đồng bộ và khả thi.
2 tuần
Góc Nhìn
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Doanh Nhân Trẻ, ông Nguyễn Văn Phụng nguyên Cục trưởng Cục Thuế doanh nghiệp lớn, Tổng cục Thuế (Bộ Tài Chính) cho rằng cần xã hội hóa phần mềm kế toán, hoàn thuế trực tiếp cho người nộp thừa và có cơ chế xử lý nhân văn với mã số thuế tồn đọng lâu năm.
2 tuần
Góc Nhìn
 Phân khúc khách hàng mục tiêu mùa tựu trường bao gồm nhiều nhóm đối tượng với nhu cầu và hành vi mua sắm hoàn toàn khác nhau. Tuy nhiên, hiện tượng trẻ em ngày càng có tiếng nói trong quyết định mua sắm đã tạo ra một không gian marketing nhộn nhịp phục vụ cho tệp khách hàng này.   
2 tuần
Doanh nhân - Doanh nghiệp
Lời đe dọa áp thuế 50% lên ô tô nhập khẩu từ Canada không chỉ làm chao đảo mạng lưới sản xuất Bắc Mỹ mà còn đẩy các ông lớn Nhật Bản vào thế kẹt. Trong bối cảnh phải gồng mình đua xe điện, Toyota và Honda đứng trước bài toán di dời chuỗi cung ứng với chi phí khổng lồ.
2 tuần
Tài chính - Thị Trường
Sự đồng điệu giữa Luật Phát triển đô thị vừa ra đời và bản quy hoạch tầm nhìn 100 năm được ví như hai "tuyến mở" thênh thang, dọn đường cho thành phố Hồ Chí Minh bước vào một kỷ nguyên bứt phá chưa từng có.
2 tuần
Tài chính - Thị Trường
Lớp đệm an toàn ngoại giao tại Trung Đông vừa chính thức bị phá vỡ sau đòn tấn công quân sự trực tiếp của Washington. Thị trường năng lượng lập tức phản ứng bằng đợt tăng giá mạnh nhất trong nhiều tháng qua, phủ bóng đen lên triển vọng phục hồi kinh tế.
2 tuần
Xem thêm