Thứ sáu, 09/12/2022

TP HÀ NỘI _°C /_% weather

Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Những trang viết sống động về Sài Gòn xưa

Giáng Ngọc
- 15:44, 18/11/2022

(DNTO) - “Gia Định là nhớ, Sài Gòn là thương” tập hợp những bài viết của nhà báo Cù Mai Công về thành phố Hồ Chí Minh trong hai thời kỳ: đô thành Sài Gòn phồn hoa trước năm 1975 và Gia Định thời “rừng rậm, đầm lầy, kinh rạch”, thu hút sự quan tâm của nhiều bạn đọc.

Mỗi bài viết trong “Gia Định là nhớ, Sài Gòn là thương” như một kết hợp nhuần nhị giữa tạp bút và biên khảo, khi kỷ niệm riêng của những cá nhân được đan xen với tư liệu lịch sử dày dặn, sắc nét.

Từng bài viết về đường phố, khu chợ, hàng cây… là một mảnh ghép ký ức sinh động, thấm đẫm hơi thở cũ xưa và cảm giác hoài niệm về Sài Gòn - Gia Định một thuở.

Bìa 1 tập sách của tác giả Cù Mai Công. Ảnh: HQ

Bìa 1 tập sách của tác giả Cù Mai Công. Ảnh: HQ

Trong phần 1, “Sài Gòn là thương”, tác giả kể về Sài Gòn trong giai đoạn Pháp thuộc cho đến trước năm 1975. “Sài Gòn đối với thế hệ trước 1975 là bánh mì Chợ Cũ, là hình ảnh tà áo dài thướt tha trên con đường Duy Tân ‘cây dài bóng mát’, là thanh âm của những bản nhạc bolero trên đài phát thanh hằng đêm, là giờ giới nghiêm khi thành phố chìm vào tĩnh lặng”, tác giả mở đầu cuốn sách.

Nhiều địa danh, nhân vật lịch sử và văn hoá của thành phố giai đoạn này được tác giả điểm qua thật sự sinh động và hấp dẫn. Đó là ngôi chợ Bến Thành bao lần long đong dời đổi, có lúc bị hủy diệt, là Chợ Cũ hơn một thế kỷ sầm uất trên… vỉa hè với thịt quay bánh mì, cơm thố và cà phê dĩa; đó là đường Catinat (nay là Đồng Khởi), Charner (nay là Nguyễn Huệ) - “đại lộ cà phê”, “phố bánh mì” đầu tiên của Sài Gòn, hay các trường Kiến trúc, Luật khoa cũ với “khung trời đại học” nổi tiếng trong thi ca…

Mỗi địa danh, tác già bày ra cho người đọc những thông tin, câu chuyện ly kỳ, đầy ngạc nhiên. Độc giả sẽ được giải đáp phần nào về gốc gác của cà phê vợt, tại sao gọi là Hồ Con Rùa nhưng lại không có… con rùa nào, hay sự ra đời của các công trình kiến trúc cũ độc đáo của thành phố.

Những trang ký ức sống động về Sài Gòn xưa . Ảnh; HQ

Những trang ký ức sống động về Sài Gòn xưa . Ảnh; HQ

Còn trong phần 2, “Gia Định là nhớ”, tác giả lùi mốc thời gian về xa hơn, thời điểm 300 năm trước, “một thời mà nơi đây vẫn còn là rừng rậm, đầm lầy, kinh rạch”. Để từ đây, bạn đọc như chiêm ngưỡng những thước phim lịch sử hấp dẫn về những biến động thuở vùng đất mới hình thành: những cơn binh lửa hồi thế kỷ 18; trận chiến bi tráng chống Pháp tại Thành Gia Định năm 1859…

Sách còn trình bày về công tác quy hoạch vùng Gia Định qua các thời kỳ: Từ những nét vẽ trục lộ đầu tiên của một người Việt; các thách thức quy hoạch mà người Pháp từng đối mặt; cho đến việc Sài Gòn đã không còn theo ý muốn của nhà quy hoạch từ giữa thập niên 1960 ra sao.  

Tại sao giữa khu trung tâm được người Pháp quy hoạch vuông vức lại có những con đường không theo trật tự nào? Từ khi nào mà những khu ổ chuột xuất hiện bên cạnh những công trình hoa lệ của “Hòn ngọc Viễn Đông”? Bạn đọc sẽ hiểu được phần nào nguồn cội lịch sử cho các vấn đề hạ tầng mà thành phố ngày nay phải đối diện.  

TCBC_GiadinhlanhoSaiGonlathuong (1)

Trong “Gia Định là nhớ, Sài Gòn là thương”, mặc dù trích dẫn tư liệu từ nhiều sử gia, học giả, nhà nghiên cứu, với nhiều hình ảnh tư liệu quý giá, tuy vậy, tác phẩm không khô cứng như… sách giáo khoa lịch sử, mà rất gần gũi, dễ “vào”, một phần nhờ giọng văn như kể - bình dân, mộc mạc, rất Sài Gòn của Cù Mai Công.  

Cạnh đó, màu sắc riêng của tác phẩm còn nằm ở những mẩu chuyện thị dân được các nhân vật trong sách kể lại, thu thập. Và cả nhiều ký ức riêng của chính tác giả: từ mùi cà phê nóng ở Chợ Cũ, con đường rợp cây lá thuở nhỏ cùng gia đình đi chơi Sở Thú, cho đến khung trời bình yên, mát rượi dưới những tàng cây sao dầu ở cơ quan cũ… 

Với bao kỷ niệm, hổi ức riêng đó, một thế hệ bạn đọc 6x, 7x sẽ được dẫn dắt để nhớ về từng hàng cây, con đường, khung trời cũ. Còn người trẻ ngày nay cũng bồi hồi nhận ra lịch sử thành phố này lẫn ký ức của những thế hệ trước thật mênh mông, nhiều lớp lang văn hoá và cảm xúc.

Chợ Bến Thành ngày xưa. Ảnh: TL

Chợ Bến Thành ngày xưa. Ảnh: TL

Trải qua hơn 300 năm, vùng đất Sài Gòn - Gia Định năm xưa giờ đã trở thành một “siêu đô thị” của hơn 10 triệu người sinh sống với nhiều thay đổi. “Đường Dưới - con đường nhỏ hẹp và ẩm ướt từ Sài Gòn vào Chợ Lớn xưa kia - nay đã trở thành đại lộ Đông Tây với hơn 10 làn xe”, Cù Mai Công dẫn chứng. Đáng tiếc thay, nhiều địa danh, công trình kiến trúc, câu chuyện và nề nếp văn hoá độc đáo được đề cập trong cuốn sách đã không còn dễ tìm ở hiện tại.

Khi đọc sách và nhìn vào biến chuyển không ngừng theo dòng thời gian, người đọc ắt sẽ đồng cảm với cái cảm giác ngậm ngùi, tiếc nhớ không thể che giấu của tác giả: “Dẫu biết rằng ‘cái cũ không đi sao cái mới lại’, nhưng chứng kiến một phần đời của mình mất đi, ai mà không cảm thấy tiếc nuối, huống chi đó là kỷ niệm của nhiều thế hệ”.

Nguyên bản đồ Gia Định - Sài Gòn - Chợ Lớn do Trần Văn Học vẽ năm 1815, việt hóa bởi Nguyễn Đình Đầu - Ảnh tư liệu

Nguyên bản đồ Gia Định - Sài Gòn - Chợ Lớn do Trần Văn Học vẽ năm 1815, việt hóa bởi Nguyễn Đình Đầu - Ảnh tư liệu

Cuốn sách nhẹ nhàng đặt ra nhiều suy ngẫm về những nét văn hoá, lịch sử vàng son - “những viên ngọc quý” của TP.HCM vẫn còn hiện diện - điều mà mọi thế hệ luôn cần thận trọng giữ gìn, ghi nhớ trên từng chặng đường phát triển, đô thị hoá.

“Gia Định là nhớ, Sài Gòn là thương” là tập sách đầu tiên của một serie sách mà First News – Trí Việt sẽ phối hợp với tác giả Cù Mai Công để thực hiện trong thời gian tới, gồm: Sài Gòn một thuở - Dân Ông Tạ đó tập 2, Sài Gòn một thuở - Dân Ông Tạ đó tập 3…

Đặc biệt, lần đầu tiên sau 25 năm, sáu tập “Sài Gòn by night” sẽ được tái bản. Đây là những tập sách best seller ra liên tục trong sáu năm 1997 – 2002 của tác giả Cù Mai Công, ít nhiều gây “chấn động” dư luận thời kỳ đó. Số lượng in mỗi lần 15.000 – 20.000 bản đã hết ngay trong một tuần.

Dù lúc ấy có nhiều đề nghị tái bản nhưng do nhiều lý do, tác giả đã không thực hiện được. Các tập sách này đã được đưa vào giảng dạy môn phóng sự ở nhiều trường đại học, cao đẳng ở Việt Nam và đại sứ Mỹ ở Việt Nam lúc ấy đã phải tìm mua. 

Lần tái bản đầu tiên này, không chỉ in lại những bài báo về một Sài Gòn về đêm của giới trẻ “ăn chơi” lúc đó mà cũng là lần đầu tiên, tác giả công khai “bí mật hậu trường” của những bài phóng sự ấy. 

 

Tin khác

Tài chính - Thị Trường
Giải thưởng Ngôi sao xanh lần thứ 9-năm 2022 khởi động với 4 hạng mục giải thưởng dành cho 27 chiếc cúp danh giá. Theo BTC, năm nay số lượng giải thưởng và chất lượng tăng gấp đôi so với các năm trước.
12 giờ
Văn hoá - Xã hội
TikTok vừa công bố Đêm Vinh danh TikTok Awards Việt Nam 2022 nhằm vinh danh các nhà sáng tạo nội dung, những nghệ sĩ, người dùng và các đơn vị đối tác đã góp phần mang niềm vui đến cộng đồng, tạo nên những giá trị tích cực trong năm 2022.
13 giờ
Văn hoá - Xã hội
CLB “Trái tim Người lính” cùng TT Công nghệ chống hàng giả Việt Nam, Tạp chí Môi trường và Đô thị Việt Nam, CLB “Mãi mãi tuổi 20”... phối hợp tổ chức giới thiệu sách ảnh tư liệu chiến trường Quảng Trị “Phút giây đáng nhớ” và ra mắt Ban Vận động thành lập CLB “Trái tim người lính miền Tây”.
13 giờ
Văn hoá - Xã hội
Hôm nay, 8/12, rất nhiều Runner và vận động viên đã đến 26 Nguyễn Huy Tự, Hai Bà Trưng, Hà Nội để nhận BIB và Racekit của giải chạy OneWay Marathon Cát Bà 2022. Thời gian phát liên tục từ 9h-19h trong ngày.
18 giờ
Văn hoá - Xã hội
Bộ Racekit mang ý nghĩa đánh dấu sự xuất hiện của mỗi vận động viên (VĐV) hay Runner trong hành trình chinh phục những cung đường, còn tấm huy chương lại là món quà đặc biệt duy nhất, chỉ giành cho người chiến thắng. Cùng chờ đón những hiện vật đặc biệt chỉ xuất hiện tại OneWay Marathon Cát Bà 2022.
1 ngày
Văn hoá - Xã hội
Theo Lãnh đạo UBND huyện Cát Hải, TP. Hải Phòng, giải chạy OneWay Marathon Cát Bà 2022 (diễn ra trong 2 ngày 10-11/12 tới), sẽ có khoảng 1.000 tình nguyện viên, 1.000 hỗ trợ vệ sinh, y tế, cùng lực lượng công an, biên phòng, dân quân... được huy động để hỗ trợ giải chạy.
1 ngày
Văn hoá - Xã hội
Trưởng BTC OneWay Marathon Cát Bà 2022 - ông Bùi Minh Tuấn, cho biết đã phối hợp chặt chẽ với UBND huyện và Công ty khai thác Bến phà Gót, lên phương án chi tiết, đảm bảo đẩy đủ khu vực lưu trú, phà và ô tô đưa đón miễn phí cho các Runner cùng gia đình ra Đảo một cách an toàn, nhanh chóng.
2 ngày
Văn hoá - Xã hội
Bà Lê Thị Hoàng Yến, Phó Tổng Cục trưởng Tổng Cục Thể dục Thể thao đánh giá cao việc tổ chức Giải chạy OneWay Marathon Cát Bà 2022, và cho biết sẽ trở thành runner chính thức của Giải chạy được tổ chức ngày 10/12 tới.
2 ngày
Văn hoá - Xã hội
3 cung đường 5km, 10km và 21km trong Giải chạy OneWay Marathon Cát Bà 2022 diễn ra ngày 10/12 sắp tới sẽ mang đến nhiều trải nghiệm thú vị cho các runner trong việc chinh phục thử thách, chiêm ngưỡng cảnh quan.
2 ngày
Văn hoá - Xã hội
Với màu sắc khác biệt cùng cách kể chuyện đậm chất điện ảnh, See (tạm dịch: Xa) của đạo diễn trẻ Đào Hoàng Duy đã vượt qua nhiều tác phẩm xuất sắc, nhận được giải thưởng “Best Film of Vietnam” tại cuộc thi làm phim ngắn Visual Creator Short Film Awards 2022.
3 ngày
Văn hoá - Xã hội
"Chúng ta sống, là vì…? " là cuốn tản văn thứ hai vừa ra mắt gây chú ý của tác giả Nguyễn Phong Việt, bên cạnh 10 tập thơ “Đi qua thương nhớ” đã in dấu sâu đậm trong lòng bạn đọc mỗi dịp cuối năm.
4 ngày
Văn hoá - Xã hội
Sau thành công bùng nổ của phim đầu tay Bố Già, Trấn Thành càng nghiêm túc và chỉn chu với tác phẩm điện ảnh thứ hai do chính anh nắm giữ vai trò đạo diễn - Nhà Bà Nữ. Vì vậy, nam nghệ sĩ đặt ra nhu cầu cao dành cho chính anh lẫn các diễn viên tham gia bộ phim.
4 ngày
Văn hoá - Xã hội
Tiếp nối sự xuất hiện đầy nổi bật, thu hút ống kính phóng viên quốc tế tại thảm đỏ Lễ trao giải Asian Television Awards 2022, Trấn Thành tiếp tục đại diện Việt Nam lên trao cúp cho các đề cử thắng giải.
5 ngày
Văn hoá - Xã hội
Nam nghệ sĩ đã có những chia sẻ xúc động khi nói về những cảm xúc và khó khăn của hành trình thực thiện 'Chiến thắng cùng con' - chương trình truyền hình đầu tiên nói về trẻ tự kỷ.
5 ngày
Văn hoá - Xã hội
Sau một thời gian dài chuẩn bị và chờ đợi, live show 'Triệu lời tri ân' của nam ca sĩ, nhạc sĩ Jimmii Nguyễn đã diễn ra tại Nhà hát Hoà Bình. Hơn 2.000 khán giả đã hoà cùng anh niềm cảm xúc nồng nàn khi được trở về hát trên quê hương bằng những tràng vỗ tay và nước mắt.
5 ngày
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ