Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh – Một yếu tố đánh giá tài chính quan trọng

Đánh giá về hoạt động của một doanh nghiệp, đa phần nhà đầu tư thường chỉ nhìn vào lợi nhuận. Tuy nhiên, dòng tiền thuần được lưu chuyển từ hoạt động kinh doanh (OCF) cũng là một chỉ tiêu quan trọng không kém. Chỉ tiêu này thể hiện khả năng tạo ra tiền từ hoạt động kinh doanh nội tại của doanh nghiệp, khả năng đáp ứng nhu cầu trả nợ.

Dòng tiền của một doanh nghiệp có thể khác nhau phụ thuộc vào ngành nghề kinh doanh và vòng đời kinh doanh. Nhìn chung, các công ty đã tăng trưởng ổn định thường có dòng tiền từ hoạt động kinh doanh dương và biến động thấp, đủ để tài trợ cho các khoản đầu tư, chi trả cổ tức, nợ vay và được tạo ra bền vững từ lợi nhuận hoạt động kinh doanh cốt lõi và luân chuyển vốn lưu động ổn định.

Khi một doanh nghiệp đi vào hoạt động kinh doanh ổn định, mối quan hệ giữa OCF và lợi nhuận của doanh nghiệp là mối quan hệ thuận chiều.

Tuy nhiên, không ít trường hợp kinh doanh vẫn có lãi nhưng OCF lại âm. Đối tác chậm thanh toán dẫn tới khoản phải thu tăng lên hay hàng tồn kho lớn là những yếu tố khiến việc quay vòng vốn của doanh nghiệp gặp khó khăn, thậm chí dẫn tới dòng tiền kinh doanh âm. Tình trạng này kéo dài sẽ bào mòn lợi nhuận và đe dọa khả năng duy trì hoạt động của doanh nghiệp. Khi đó, doanh nghiệp buộc phải bổ sung thêm tiền bằng cách vay mượn hoặc huy động thêm vốn…

Ngược lại, kinh doanh có lãi kết hợp với dòng tiền dương là “thước đo” cho thấy doanh nghiệp đang phát triển và tăng trưởng tốt, có tiềm năng tiếp tục sinh lời và hoạt động vững vàng trong tương lai. Trên sàn chứng khoán, không thiếu doanh nghiệp đáp ứng được cả 2 tiêu chí trên, đa phần đều là các tên tuổi đầu ngành, điển hình như Vinamilk (VNM).

Quản trị dòng tiền hiệu quả - Đòn bẩy cho doanh nghiệp phát triển bền vững

Kể từ khi niêm yết năm 2006, Vinamilk chưa từng lỗ bất kỳ một quý nào. Từ 2008 trở đi, doanh nghiệp đầu ngành sữa đều lãi ròng hàng nghìn tỷ mỗi năm, có nhiều thời điểm, lợi nhuận đã vượt mốc 10.000 tỷ đồng. Các chỉ tiêu lợi nhuận/vốn chủ sở hữu (ROE) những năm gần đây đều nằm trong khoảng 30-40%, con số này và lợi nhuận/trên tài sản (ROA) là 20-30% cho thấy khả năng sinh lời hiệu quả của doanh nghiệp.

Trong một thập kỷ trở lại đây, OCF hàng năm của Vinamilk đều dương trên 5.000 tỷ đồng. Ngay cả trong thời kỳ khó khăn do đại dịch Covid-19 làm gián đoạn các hoạt động kinh tế 2020-2021, OCF vẫn duy trì dương, quanh mức ổn định, cho thấy nền tảng kinh doanh vững vàng.

Tại ngày 31/03/2023, số dư tiền ròng hợp nhất chiếm hơn 24% tổng tài sản. Tỷ lệ nợ trên tổng tài sản ở mức 14%, tối ưu hơn so với mức 10% vào cuối năm trước để tận dụng đòn bẩy hiệu quả trong hoạt động vận hành, luân chuyển vốn.

Tận dụng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh dồi dào này, công ty tích cực đầu tư để mở rộng nguồn cung sữa tươi nguyên liệu nhằm nâng cao khả năng kiểm soát chi phí đầu vào, cũng như mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, triển khai các dự án “triệu đô” như Trang trại Lao-Jargo, Siêu nhà máy sữa Hưng Yên, dự án bò thịt giá trị 500 triệu USD, hợp tác với 6 tập đoàn dinh dưỡng hàng đầu thế giới… Mới đây, doanh nghiệp này cũng đã công bố bộ nhận diện thương hiệu mới, phối hợp với hơn 55 chuyên gia sáng tạo thế giới để nâng cấp nhận diện thương hiệu sau gần 50 năm hoạt động.

Về mặt lâu dài, nguồn lực tài chính vững vàng đã đem đến cho Vinamilk khả năng theo đuổi các mục tiêu lớn về Phát triển bền vững. Vừa qua, doanh nghiệp đã công bố lộ trình hành động hướng đến Net Zero 2050 và công bố Trang trại và Nhà máy sữa đầu tiên đạt chứng nhận trung hòa carbon theo chuẩn PAS2060:2014

Trong năm nay, Vinamilk đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu bất chấp tình hình kinh tế trong nước và thế giới còn nhiều thách thức. Các chuyên gia tài chính dự đoán giá sữa nguyên liệu có xu hướng giảm sẽ giúp tỷ suất lợi nhuận gộp của Vinamilk khả quan hơn.

Kết quả kinh doanh sơ bộ quý II cho thấy tổng doanh thu ước tính khoảng 15.200 tỷ đồng, tăng nhẹ 1,6% so với cùng kỳ năm ngoái và tăng 8,9% so với quý đầu năm. Với doanh thu này, Vinamilk thu về khoản lợi nhuận sau thuế đạt 2.220 tỷ đồng, tăng 5,6% so với cùng kỳ năm ngoái và cao hơn 16,5% so với quý liền kề.

Lũy kế nửa đầu năm nay, Vinamilk đạt doanh thu tăng nhẹ so với cùng kỳ ở 29.154 tỷ đồng, hoàn thành 46% kế hoạch năm. Lợi nhuận sau thuế 6 tháng đạt 4.126 tỷ đồng, hoàn thành 48% chỉ tiêu năm.

Cùng chuyển biến tích cực từ kết quả kinh doanh và các kỳ vọng về doanh nghiệp, giá cổ phiếu VNM cũng tăng hơn 10% trong vòng gần một tháng trở lại đây. Khả năng hút tiền cũng được cải thiện rõ rệt với thanh khoản đột biến so với giai đoạn trước. Khối lượng khớp lệnh bình quân 20 phiên gần nhất đạt 5,76 triệu đơn vị, gấp gần 6 lần so với giai đoạn nửa đầu năm.