Gautam Adani không phải là người xa lạ với những “cuộc phục kích”. Nhà tài phiệt Ấn Độ này từng bị bắt cóc vào năm 1998, cuối cùng được giải thoát sau khi trả tiền chuộc hàng chục triệu đô la. Đến 2008, ông đã có mặt tại khách sạn Cung điện Taj Mahal, Mumbai, giữa một cuộc tấn công khủng bố, và phải trú ẩn qua đêm trong tầng hầm.

Nay ông đang phải đối mặt với một kiểu tấn công khác - không nhắm trực tiếp đến tính mạng Adani, mà là đến “vương quốc” tài chính mang tên ông.

Chỉ trong vòng một tuần lễ, con số khủng khiếp 108 tỷ đô la, tương đương một nửa giá trị thị trường đã tan biến khỏi vốn hoá của 10 công ty nằm trong Adani Group. Lợi tức của cổ phiếu các công ty đó đôi khi rơi vào vùng báo động. 

Tài sản của Gautam Adani, vốn đã từng đứng thứ ba trên thế giới, co lại hơn 50 tỷ đô la. Một đợt chào bán cổ phiếu trị giá 2,5 tỷ đô la thuộc công ty chủ đạo của ông, Adani Enterprises, đã đột ngột bị hủy bỏ vào ngày 1/2.

Cuộc bán tháo cổ phiếu chấn động này đặt nhiều ngờ vực vào số phận của hãng tài chính hùng mạnh nhất Ấn Độ; lung lay tham vọng “vương giả” của họ trong ngành năng lượng sạch đến truyền thông.

Đồng thời đặt nghi hoặc đến phiên bản tư bản chủ nghĩa của Ấn Độ, vốn dựa dẫm vào những nhà tài phiệt như Adani.

Cuộc “đổ máu” bắt đầu bằng một sự kiện trông có vẻ quá nhỏ nhoi, không đủ để làm sứt mẻ một đại đế chế trải dài nhiều ngành công nghiệp, bến cảng và trạm phát điện.

Vào ngày 24/1, một báo cáo từ hãng nghiên cứu thị trường Hindenburg, tố cáo Adani Group đã làm “một vụ lừa đảo lớn nhất trong lịch sử”.

Hindenburg phân tích chi tiết nhiều thủ đoạn tập đoàn này sử dụng để thao túng thị trường chứng khoán và nhiều vi phạm tài chính khác. Lý do chính của những hành động này là để thổi phình giá cổ phiếu của các công ty nằm dưới sự kiểm soát của Adani. 

Vài ngày sau, Adani Group tung một bản phản biện dài 413 trang, gọi báo cáo của Hindenburg chỉ toàn “nói dối” và là “cuộc tấn công có tính toán” lên chính quốc gia Ấn Độ.

Adani Group quả quyết họ đã luôn “tuân thủ với tất cả luật lệ”.

Phản ứng mạnh mẽ này ban đầu tưởng chừng đã đủ để Adani Enterprises mở đợt chào bán cổ phiếu thứ hai vào ngày 1/2. Cổ phiếu của công ty này đang được giao dịch thấp hơn với giá phát hành, khiến các nhà đầu tư không mấy mặn mà.

Tuy vậy, Adani Enterprises cũng đã tìm được một loạt các nhà đầu tư then chốt, trong đó có hãng bảo hiểm Life Insurance Corporation, Ngân hàng Trung ương Ấn Độ, nhiều ngân hàng lớn của Mỹ.

Ngoài ra, còn có sự góp mặt của nhiều nhà đầu tư giàu có sẵn sàng trả giá cao hơn thị trường, chẳng hạn như International Holding Company, một hãng đầu tư thuộc các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và vốn từ nhiều gia đình tài phiệt Ấn Độ.

Nhưng giữa trưa ngày 1/2 , Bloomberg đưa tin Ngân hàng đầu tư Credit Suisse ngưng chấp nhận trái phiếu của các công ty Adani làm thế chấp cho vay. Ngay lập tức, cổ phiếu của Adani Enterprise lao dốc gần 30%, các cổ phiếu của những công ty liên quan cũng nối đuôi đi xuống.

Chiều hôm đó, Adani Group huỷ bỏ phiên chào bán cổ phiếu Adani Enterprise, với lý do tình trạng thị trường “bất thường”.