Bài 1: Đảo quốc xe đạp

Tầm nhìn xa

Tại văn phòng của mình, Leo Chen, một trong ba người sáng lập Tektro (phanh và bộ cơ số), nhớ lại cách “A-Team” đã dẫn đến việc thành lập "M-Team", một liên minh tương đương cho ngành nhà sản xuất máy móc công cụ. Họ cũng cần đoàn kết để giúp ngành công nghiệp địa phương ứng phó với sự cạnh tranh từ Trung Quốc, thông qua tự động hóa.

Gary Chang, giám đốc công nghiệp của Tektro cho biết: "Một chiếc phanh đơn có hơn 50 bộ phận, từng cái phải được sản xuất trước khi lắp ráp. Chúng tôi sản xuất 80% các bộ phận, đặc biệt là các miếng đệm. Điều này rất quan trọng để đảm bảo chất lượng của chúng". 

Trong dây chuyền sản xuất của Tektro, các bộ phận kim loại nhỏ vận chuyển trên băng chuyền và được robot nhặt lên, sau đó tự động chuyển từ máy này sang máy khác. Sau đó, chúng được đục lỗ, đánh bóng, kiểm tra bằng tia laser và sẵn sàng để lắp ráp mà không cần bất kỳ sự can thiệp nào của con người.

Đằng sau dây chuyền sản xuất tối tân này là những thế hệ đi trước, những chuyên gia tỉ mỉ kiểm soát tiêu chuẩn chất lượng. Hãng này liên tục đầu tư vào các phát kiến mới. Joanne Hu, Giám đốc sản xuất tại Decathlon Đài Loan cho biết: “Hầu như tháng nào tôi cũng đến đây và tháng nào tôi cũng thấy những thay đổi”.

Tektro đi theo chiến thuật quy tụ khách hàng đa dạng khắp nơi trên thế giới, nhắm tới một mô hình đạt tính hiệu quả kinh tế bằng cách mở rộng quy mô. Tại Chương Hóa, hãng này có hơn 700 nhân viên, với 28 kỹ sư nghiên cứu. Họ cũng có 2 nhà máy tại Trung Quốc đại lục, chuyên sản xuất cho thị trường địa phương. 72% sản xuất được thực hiện tại Đài Loan, nơi đang có sự thiếu hụt lao động. Thay vào đó, hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Thái và Việt Nam hiện diện trên máy móc của hãng, họ đã được sự cho phép để thuê 150 nhân công nhập cư.

Di chuyển lên các cấp thị trường cao hơn đòi hỏi tiếp thị và tài trợ. Giant khởi đầu bằng xe đạp leo núi, sau đó hợp tác với đội đua xe đạp Rabobank. Tektro, vốn ít được biết đến hơn so với đối thủ Shimano, đã thành lập một thương hiệu thể thao cao cấp, TRP, và hợp tác với vận động viên đua xe đạp địa hình người Mỹ Aaron Gwin, nhà vô địch thế giới 5 lần. Kể từ năm 2015, toàn bộ ngành công nghiệp xe đạp Đài Loan đã bắt đầu đánh cược với làn sóng xe đạp điện. Loại sản phẩm này được dự đoán sẽ có doanh số ngang ngửa xe đạp thông thường vào năm 2027.

Tương lai nào cho xe đạp của Đài Loan?

"Canh bạc" vào xe điện cao cấp đã thành công. Kể từ 2017, sản lượng xe đạp Đài Loan đã đi xuống chỉ còn 2,5 triệu chiếc, nhưng sự thuyên giảm này đã được bù đắp bởi mức tăng lợi nhuận từ giá thành cao và cũng từ phụ kiện. Đài Loan, vốn sản xuất bộ phận xe trị giá ít hơn 1 tỷ đô la trong 2003 và 4 tỷ đô la trong 2018, nay đã đạt mức 6 tỷ đô la trong 2022.

Các nước lớn cố gắng di dời sản xuất của họ. Decathlon, đã bán được 4 triệu chiếc trên toàn thế giới vào năm 2022 (trong tổng số 120 triệu chiếc trên thị trường toàn cầu), có các nhà máy ở phía Bắc nước Pháp, Bồ Đào Nha và Romania. Công ty Pháp này cũng đã bán được 267.000 chiếc xe đạp điện, hầu hết đều được trang bị pin Simplo từ Đài Loan. Giant có năng lực lắp ráp ở châu Âu, Hà Lan và Hungary.

Đối mặt với nhu cầu ngày càng tăng về các phương tiện di chuyển cá nhân và thân thiện với môi trường, đặc biệt là sau đại dịch Covid-19, doanh số bán hàng đã tăng tốc trở lại. Tuy nhiên, trong thị trường có tính chu kỳ này, đã có xu hướng giảm doanh số khoảng 30% vào năm 2023, khiến các nhà sản xuất phải gánh chịu một lượng lớn hàng tồn kho. Tình hình như thế đang khiến Đài Loan lo lắng.

Vicky Yang, con gái của người sáng lập Giant, đang dồn toàn bộ tâm sức vào việc phát triển dịch vụ chia sẻ xe đạp. Bà đặt mục tiêu thu hút ngày càng nhiều người đi bộ và người lái xe ô tô đến tập luyện. Bà là người đứng đầu YouBike, mô hình chia sẻ xe đạp đơn giản và hiệu quả của Đài Loan, đã có mặt ở 11 thành phố trên đảo quốc này và sắp tròn 12 tuổi. 

YouBike của Vicky Yang cung cấp thiết bị này và hướng dẫn để triển khai ở bất kỳ thành phố nào trên toàn thế giới. "Tất cả các thành phố đều đã có một hệ thống xe đạp công cộng hoặc đang có kế hoạch triển khai", Vicky Yang cho biết. Bà luôn hứng thú với việc trình diễn chiếc xe đạp điện nhẹ màu cam của YouBike, với một nút bấm nhỏ để điều chỉnh yên xe dễ dàng. Chiếc yên xe này được Velo thiết kế, luôn khô ráo dù sau cơn mưa. Một chiếc xe đạp gần như lúc nào cũng có vài bộ phận đến từ Đài Loan.