Khối phân tích của VNDirect ước tính lợi nhuận ròng toàn thị trường của các công ty niêm yết trên ba sàn (HoSE, HNX, UPCoM) tăng 30,4% so với cùng, bởi hai nguyên nhân chính, đó là hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp có khởi sắc trở lại, và nhờ yếu tố nền thấp so với cùng kỳ năm 2022. Sự kỳ vọng vào kết quả khả quan trong quý 4/2023 cũng là động lực để đưa thị trường phục hồi trở lại sau đợt bán tháo mạnh trong quý 3/2023.

Lợi nhuận ròng doanh nghiệp niêm yết tăng trong quý 4 có công lớn của ngành thép và ngân hàng. Cụ thể, ngành thép có kết quả kinh doanh khả quan trong quý 4/2023, trong khi cùng kỳ năm ngoái ghi nhận lỗ. Theo đó, tổng lợi nhuận ròng ngành thép đã tăng 26,7% so với quý 3/2023. Sự cải thiện mạnh mẽ này đến từ việc biên lợi nhuận gộp tăng (+0,7 điểm % so với quý trước) nhờ chi phí đầu vào giảm, quản lý hàng tồn kho tốt hơn và sản lượng tiêu thụ cải thiện.

Lợi nhuận ròng quý 4/2023 của nhóm ngân hàng tăng 22,5% so với cùng kỳ, nhờ một số yếu tố, như tăng trưởng tín dụng được đẩy nhanh trong kỳ; thu nhập ngoài lãi (thu nhập từ phí, hoạt động ngoại hối) tăng mạnh, toàn ngành tăng 20%; chi phí trích lập dự phòng giảm 5%.

Trong khi đó, các nhóm ngành khác như bất động sản lại ghi nhận sự sụt giảm 19,6% so với cùng kỳ trong quý 4/2022 và giảm 24,2% so với quý 3/2023. Nhưng số liệu thực tế có vẻ tốt hơn so với thống kê. Theo Khối phân tích, sự suy giảm tới từ doanh thu và lợi nhuận của VHM sụt giảm lần lượt là 72,1% và 90,8% so với cùng kỳ quý 4/2022, bởi yếu tố nền cao của quý 4/2022.

Lợi nhuận ròng 2023 của VHM tăng trưởng 14,9% so với cùng kỳ 2022. Ngoài ra, nếu loại VHM ra khỏi rổ thống kê, lợi nhuận ròng ngành bất động sản quý 4/2023 tăng trưởng 131,7% so với cùng kỳ.

Cũng theo báo cáo từ kết quả kinh doanh quý 4 của các công ty niêm yết, ngành điện và bán lẻ vẫn gây áp lực tiêu cực. Lợi nhuận ngành điện giảm mạnh 32,8% so với cùng kỳ do các nhà máy thủy điện ghi nhận sản lượng thấp do hiện tượng El Nino; các nhà máy điện than phải dùng than trộn và hoạt động liên tục trong mùa cao điểm dẫn tới xảy ra sự cố phát điện và không đạt hiệu suất cao.

Doanh nghiệp bán lẻ cũng ghi nhận mức sụt giảm lợi nhuận 41,3% so với cùng kỳ do cạnh tranh giá gay gắt giữa các công ty lớn vẫn hiện hữu. Tuy vậy, nhờ nhu cầu có dấu hiệu hồi phục, ngành bán lẻ đã tăng trưởng 42,9% so với quý 3/2023.

Cũng trong báo cáo của VNDirect, chi phí lãi vay dần hạ nhiệt trong quý 4 nhờ những lần cắt giảm lãi suất chính sách của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) kể từ tháng 3, và lãi suất huy động liên tục được các Ngân hàng Thương mại (NHTM) điều chỉnh giảm xuống mức thấp hơn giai đoạn trước Covid-19, đã dần thẩm thấu vào nền kinh tế, góp phần đưa chi phí lãi vay hạ nhiệt khi quay đầu giảm 0,6 điểm % so với quý trước xuống 6,2%.

Khối phân tích kỳ vọng chi phí lãi vay sẽ tiếp tục giảm do chi phí huy động của các ngân hàng thương mại tiếp tục giảm khi phần lớn các khoản tiền gửi lãi suất cao đã tái tục vào cuối năm 2023. Tỷ lệ đòn bẩy tăng trở lại đạt mức 63,8% trong quý 4/2023, cao hơn 1,7 điểm% so với quý trước do các công ty bắt đầu tăng vay nợ để mở rộng hoạt động trở lại.