Nếu như ở phương Tây có Ngày của Cha, Ngày của Mẹ, Ngày của Anh chị em và Ngày của Ông bà. Thì ở ta, gộp chung lại, kể từ năm 2001, ngày 28/6 hằng năm được chọn làm Ngày gia đình Việt Nam. Tất nhiên, trong mỗi gia đình Việt Nam, cho dù truyền thống hay hiện đại thì người cha vẫn đóng vai trò “chủ chốt” như cây cột vững chãi nâng đỡ toàn bộ ngôi nhà, là chỗ dựa tin cậy cho mọi thành viên trong gia đình, là người thắp lên ngọn lửa ấm áp trong mỗi gian nhà. Hơn ai hết họ là những người hiểu rất rõ giá trị của một mái ấm, nơi họ đã cùng vợ con vượt qua biết bao sóng gió để có một gia đình hạnh phúc.

Thế nhưng, không ít người đàn ông khi về già họ đã phải trải qua những tháng ngày cô quạnh, mặc dù họ cũng từng có một gia đình, thậm chí có vợ đẹp con ngoan. Họ là ai?  

Ở cái đất cù lao này không ai không biết ông hai Trần Ai. Ông sống một mình trên chiếc ghe tam bản chuyên đi mua lá chuối đem về chợ bỏ mối cho người ta gói bánh. Mỗi sáng ông lui ghe rong ruổi vào các xóm, chiều về neo lại ở bến sông chỗ khuất bóng bụi trâm bầu. Ghe cũng là nhà của ông.

Thời trai trẻ ông là một anh kép hát của đoàn văn công tỉnh. Thời hoàng kim của cải lương, cuộc sống của ông thuộc hàng khá giả. Đằng sau ánh đèn sân khấu, ông buông thả theo những mối tình chóng vánh cùng thú vui đen đỏ. Bao nhiêu tiền làm ra ông đem cung phụng cho đàn bà và nướng vào các sòng bạc.

Ngoảnh lại đã qua thời trai trẻ, ông gá nghĩa với một người con gái lỡ thì. Cùng lúc đó, cải lương cũng thưa dần khán giả, ông rơi vào cuộc sống cơ hàn, nợ nần chồng chất, vợ ôm con nhỏ bỏ đi vì chịu không nổi cảnh nghèo khổ, đói rách, ở nhà thuê. Ông cũng bỏ xứ ra đi tha phương cầu thực. Cuối cùng neo lại ở xóm cù lao này khi tuổi già ập tới. Thỉnh thoảng, giữa đêm khuya thanh vắng, tiếng hát ông theo gió trôi trên mặt sông mênh mông nghe buồn não nuột.

Cũng từng có một thời trai trẻ hào hoa, có tiền bạc, địa vị, có vợ đẹp con khôn nhưng anh Tân vẫn cặp bồ với một cô gái khác. Anh cho rằng, đàn ông làm được chơi được, chuyện bồ bịch là bình thường miễn sao không bỏ bê gia đình con cái là ổn. Nghĩ được như thế nên anh rất cẩn thận không để có con với nhân tình. Nhưng anh không thể lường được lòng dạ đàn bà, vì muốn trói buộc anh nên cô bồ cố tình để mang thai. Giấy không gói được lửa, câu chuyện đến tai vợ anh và nó đánh gục chị không thương tiếc. Chị dứt khoát ly hôn, buông anh cho cô bồ với cái bụng đã vượt mặt.

Cặp bồ chỉ để vui chơi nhưng anh Tân không ngờ đó là trò chơi quá nguy hiểm. Anh về sống với cô vợ hờ bằng thứ tình yêu hời hợt. Cuộc sống càng ngày càng nặng nề. Cuối cùng họ cũng đường ai nấy đi.

Nhìn cảnh vợ mình giờ là vợ người khác, con cái cũng lợt lạt tình phụ tử, anh vô cùng ân hận. May mà anh vẫn còn có ngôi nhà để đi về. Tuổi già ập đến, bệnh tật dày vò, ước muốn có một gia đình đề huề con cháu, một người bạn đời để bầu bạn tuổi già với anh bây giờ quả là vô vọng.

Không bồ bịch, không cờ bạc, rượu chè nhưng cuối đời chú Ba vẫn một mình lủi thủi ra vô căn nhà lá cuối chân vườn. Thời trẻ là một thanh niên sức dài vai rộng nhưng chú có tiếng là siêng ăn biếng làm, suốt ngày rong chơi, tụm năm tụm ba, đàn ca hát xướng. Nghĩ rằng có vợ con, biết đâu chú sẽ thay đổi nên ba má chú nhờ mai mối cưới thím Ba về. Nhưng mặc vợ con nheo nhóc chú vẫn tánh nào tật nấy. Nhà có mấy công vườn mọi việc đổ trút hết lên vai thím Ba.

Một nách… 6 con, bữa đói bữa no làm sao nghĩ tới chuyện cho chúng học hành. Các con lớn lên lần lượt đi làm thuê làm mướn kiếm sống. Phong trào xây dựng nông thôn mới rộ lên, đường điện kéo về, công việc nhà nông dần tiến lên cơ giới, không cần lao động chân tay. Các con chú Ba bỏ lên Sài Gòn làm công nhân xí nghiệp.

Thím Ba sau một cơn bệnh nặng qua đời, khoảnh đất ít ỏi cũng được bán đi để lo thang thuốc ma chay. Đất đai không còn, các con chú lần lượt có gia đình, chen chúc nhau trên đất Sài Gòn để kiếm cái ăn. Năm thì mười họa mới thấy họ về tạt qua thăm chú ba một lát. Tuổi già cô quạnh, chú Ba sống nhờ vào đồng tiền các con gửi về. Ông bà xưa nói: "Đãi nhi dưỡng lão". Không biết có khi nào chú Ba ngẫm ngợi về điều này.

Thất bại lớn nhất của đàn ông chính là cuối đời chẳng có gia đình, vợ con, lầm lũi không một nơi ấm áp để về. Nhưng rất tiếc khi còn tuổi trẻ với đầy đủ sức khỏe, địa vị, tiền của, quyền lực… không mấy ai nghĩ tới điều này.