Ngày 9/6, Quốc hội tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn đối với Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể, vấn đề thu phí tự động không dừng chậm triển khai được các đại biểu quan tâm. 

Theo đại biểu Đặng Hồng Sỹ (đoàn Bình Thuận): Việc triển khai dự án thu phí không dừng bắt đầu được thực hiện từ năm 2015, theo nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội năm 2017, việc thu phí tự động không dừng được áp dụng thực hiện thống nhất trên cả nước từ năm 2019. Tuy nhiên, sau nhiều lần gia hạn, đến nay đã qua 5 năm thực hiện nghị quyết, việc triển khai thu phí tự động vẫn chưa hoàn thành.

"Chính phủ chỉ đạo phải hoàn thành trước ngày 30/6/2022, nhưng đến nay gần như không thể đạt được. Mới đây Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã chỉ đạo từ ngày 31/7 nếu không hoàn thành việc lắp đặt thì phải xả trạm. Nguyên nhân vì sao chậm trễ như vậy? Liệu việc này có thực hiện được không hay tiếp tục gia hạn?", ông Sỹ đặt câu hỏi.

Trả lời câu hỏi, Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể nhấn mạnh, việc tiến hành thu phí không dừng nhằm giúp người dân di chuyển thuận lợi, tăng cường công khai minh bạch. Tuy nhiên, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ triển khai từ 2015 song có nhiều vướng mắc như do thói quen nên người dân dán thẻ còn hạn chế dù miễn phí, công nghệ được lập trình và vận hành có một số sơ sót cần điều chỉnh.

Đến 2017, UBTVQH có Nghị quyết 437 giao Chính phủ đến 2019 phải thực hiện xong, tuy nhiên số lượng trạm lớn với hơn 113 trạm, 400 làn nên dù bộ nỗ lực nhưng tiến độ không kịp.

Theo ông Thể, năm 2019, tất cả các trạm đã có ít nhất 2 làn thu phí không dừng. Riêng 28 trạm thu phí trên các tuyến đường cao tốc do Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) quản lý chưa hoàn thành do vướng mắc vấn đề tái cơ cấu của VEC, doanh nghiệp không có kinh phí để thực hiện. Chính phủ họp nhiều phiên và vừa mới giải quyết xong về cơ chế, VEC cũng vừ ký họp đồng tín dụng để triển khai hoàn thành vào 31/7.

“Chính phủ rất cương quyết. Đến 30/6, các trạm BOT, trừ các trạm của VEC không hoàn thành sẽ cho dừng thu phí để tập trung làm cho xong. Còn các dự án của VEC đến 31/7 không thực hiện thì cũng “xả trạm”, lắp xong mới cho thực hiện lại”, ông Nguyễn Văn Thể khẳng định.

Có lợi ích nhóm không?

Đại biểu Nguyễn Anh Trí (đoàn Hà Nội) chất vấn: "Khi Bộ trưởng GTVT nhậm chức, tôi đã chất vấn về việc thu phí không dừng, Bộ trưởng cam kết thời hạn đến năm 2019 nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành. Đại biểu đề nghị làm rõ có hay không vấn đề cử tri cho rằng có gian lận, có lợi ích nhóm trong việc triển khai thu phí tự động không dừng? Nếu có thì phải ngăn chặn và bài học kinh nghiệm gì rút ra để triển khai trong thời gian sắp tới?".

Cũng tranh luận với Bộ trưởng, đại biểu Nguyễn Thị Phú Hà đặt vấn đề căn cứ pháp lý nào để xả trạm với các BOT từ 30/6 và từ 31/7 với dự án của VEC? Phí này là nguồn thu ngân sách nên “xả trạm” dẫn đến mất tiền ngân sách thì ai chịu trách nhiệm?

Trả lời chất vấn của hai đại biểu, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho biết: "Thời điểm năm 2019 mỗi trạm BOT có ít nhất 2 làn xe thu phí tự động đảm bảo đúng tiến độ Chính phủ yêu cầu. Vì vậy tôi khẳng định đến năm 2019 là xong. Còn vì sao chưa thể hoàn thành toàn bộ vì lý do dán thẻ, nếu dán thẻ không nhiều thì đi trên các làn tự động rất khó khăn".

Bộ trưởng Thể khẳng định việc lắp đặt thu phí không dừng liên quan đến người dân nên rất nhạy cảm, các cơ quan chức năng, kể cả Bộ Công an rất quan tâm đến vấn đề này. "Đến nay chưa phát hiện lợi ích nhóm giữa cơ quan nhà nước cấu kết với nhà đầu tư. Còn nếu có vấn đề gì bên trong, nếu có vi phạm gì sẽ bị xử lý theo pháp luật. Tôi nghĩ chúng ta có bộ máy để kiểm tra, giám sát việc này", Bộ trưởng Thể khẳng định.