Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 22/2019/TT-NHNN, quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Trong đó, đáng chú ý là sự thay đổi tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn (SMLR).

Đáng chú ý, tỷ lệ này đã được siết từ 40% năm 2020 xuống 30% kể từ tháng 10/2023. 

Tăng biên độ vay cho các tổ chức tín dụng?

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, nếu dự thảo được thực hiện sẽ tác động tích cực đến các ngân hàng và thị trường vốn, bước đệm ý nghĩa hỗ trợ cho tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế trong bối cảnh áp lực thanh khoản của hệ thống ngân hàng gia tăng và mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong năm nay.

Báo cáo từ Chứng khoán KBSV cho biết, ngành ngân hàng sẽ được hưởng lợi từ hai khía cạnh: biên lãi ròng (NIM) và tăng trưởng tín dụng.

Khi gia tăng sử dụng vốn ngắn hạn với mức chi phí thấp hơn cho các khoản vay trung và dài hạn, các ngân hàng sẽ giảm áp lực huy động vốn dài hạn hoặc phát hành giấy tờ có giá với mức chi phí cao. Qua đó, NIM của các nhà băng thêm cơ hội được cải thiện đáng kể.

Ngoài ra, đây là cơ sở để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế, tạo điều kiện để dòng vốn chảy vào các ngành trọng điểm như đầu tư công, phát triển hạ tầng chiến lược và thúc đẩy đầu tư vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Đồng thời, các ngân hàng cũng giảm bớt áp lực về cơ cấu kỳ hạn nguồn vốn của hệ thống.

Mặt bằng lãi suất liên ngân hàng đang chịu nhiều áp lực, từng có thời điểm neo ở mức 7% cuối tháng 5 vừa qua, theo đó, dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 22/2019/TT-NHNN thể hiện bước đi linh hoạt của nhà điều hành với thị trường vốn.

Ngân hàng nào sẽ được hưởng lợi?

KBSV đánh giá nhóm ngân hàng được hưởng lợi sẽ bao gồm những ngân hàng có tỷ lệ SMLR tiệm cận mức trần 30%, có nguồn vốn CASA dồi dào và có danh mục cho vay trung và dài hạn chiếm tỷ lệ lớn.

Hiện các ngân hàng có tỷ lệ SMLR cao bao gồm MBB, VPB, TCB, CTG, MSB... Các ngân hàng có tỷ lệ cho vay trung và dài hạn vượt trội hơn các nhà băng khác như TCB, SHB, TPB... Trong khi đó, những nhà băng có tỷ lệ CASA tích cực gồm MBB, VCB, TCB, ACB...

Tuy nhiên vấn đề đặt ra là việc đẩy mạnh các khoản vay trung dài hạn bằng nguồn vốn ngắn hạn có thể xảy ra mất cân bằng giữa kỳ hạn vốn và kỳ hạn tài sản. Điều này cũng đưa ra yêu cầu cao hơn trong quản trị tài sản - nguồn vốn và kiểm soát rủi ro thanh khoản của hệ thống ngân hàng trong bối cảnh NHNN siết chặt hơn các tiêu chuẩn vốn, tính toán rủi ro theo hướng tiệm cận Basel III.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, năm 2026, lợi nhuận ngành ngân hàng sẽ đứng trước sự phân hoá mạnh mẽ. Nhóm ngân hàng có chất lượng tài sản tốt, CASA cao, nền tảng vốn bền vững sẽ có ưu thế tăng trưởng vượt trội so nhóm nhà băng quy mô nhỏ chịu áp lực nợ xấu và chi phí vốn tăng cao.