Ngày 22/5, UBND TPHCM tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. 

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, dự thảo Luật Đô thị đặc biệt được xây dựng trên cơ sở quán triệt các chủ trương lớn của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ; đồng thời kế thừa quá trình tổng kết thực tiễn triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù của Thành phố thời gian qua.

Với tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", dự thảo luật hướng tới xây dựng khung pháp lý vượt trội, mở ra không gian phát triển mới và nâng cao tính chủ động của chính quyền đô thị.

Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt gồm 9 chương, 45 điều, đề xuất nhiều cơ chế mang tính đột phá nhằm tạo động lực để TPHCM phát triển vượt trội. Theo lãnh đạo Thành phố, đây không chỉ là việc bổ sung cơ chế, thẩm quyền mà còn là xây dựng nền tảng pháp lý mới cho một siêu đô thị trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Góp ý cho dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, các đại biểu cho rằng, cần xem xét sự đồng bộ giữa các cơ chế đề xuất với hệ thống pháp luật hiện hành; bảo đảm chính sách đủ tính đột phá để tháo gỡ điểm nghẽn, đồng thời kiểm soát tốt rủi ro pháp lý về tài chính, quản lý, nhất là đối với các mô hình hoạt động và hợp tác kinh tế mới.

TS. Trần Du Lịch đề xuất Luật Đô thị đặc biệt cần phân quyền cho chính quyền Thành phố quyết định hầu hết các vấn đề, trừ một số lĩnh vực không được giao. Đồng thời, luật cần tháo gỡ những vướng mắc về quy trình, thủ tục hành chính và các điều kiện đang được quy định quá rườm rà, như trong lĩnh vực đấu thầu.

Ông cũng đề xuất tăng cường phân quyền cho HĐND trong ban hành quy định; đồng thời cho phép TPHCM phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, bảo đảm bằng ngân sách địa phương mà không cần Bộ Tài chính bảo lãnh.

GS.TS Nguyễn Thị Cành, chuyên gia cao cấp Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TPHCM cho rằng, với vị thế đô thị đặc biệt cùng những đặc thù riêng, TPHCM cần được phân quyền toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Trong đó, Thành phố cần được trao quyền thí điểm các chính sách, mô hình mới; chủ động hơn trong phát triển kinh tế và huy động nguồn lực phục vụ phát triển đô thị đặc biệt.

Tất cả lĩnh vực đều được phân quyền tối đa

Tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM, đã thông tin tóm tắt về nội dung dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.

Theo bà Hạnh, Tổ biên tập kế thừa cấu trúc các chương của Luật Thủ đô. Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt gồm 9 chương: Những quy định chung; Tổ chức chính quyền, chế độ công vụ và ban hành văn bản quy phạm pháp luật; Quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị và trật tự, an toàn đô thị; Phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nguồn lực phát triển đô thị đặc biệt; Liên kết phát triển vùng và bảo vệ môi trường; Giám sát, kiểm tra và trách nhiệm giải trình; Điều khoản thi hành.

"Đây là dự án luật về phân quyền. Tất cả lĩnh vực đều được thực hiện phân quyền triệt để, tối đa, trừ 4 lĩnh vực không thực hiện phân quyền", bà Hạnh cho biết. "Chúng tôi đang đề xuất đưa vào dự thảo luật gần 300 thẩm quyền; trong đó giao HĐND Thành phố hơn 140 thẩm quyền, UBND Thành phố hơn 130 thẩm quyền và Chủ tịch UBND Thành phố hơn 20 thẩm quyền".

Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM cho biết thêm, dự thảo luật kế thừa cơ chế thông thoáng từ Luật Thủ đô, cho phép TPHCM xây dựng và ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp, không trái với Hiến pháp và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Cơ chế này đi kèm yêu cầu kiểm soát quyền lực, bảo đảm tính thống nhất của nền hành chính quốc gia; đồng thời xác lập nguyên tắc ưu tiên áp dụng Luật Đô thị đặc biệt khi có quy định khác biệt. Dự thảo cũng đề xuất giao thẩm quyền cho HĐND lựa chọn áp dụng các cơ chế ưu đãi thuận lợi hơn.