Trước việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động nghiệp vụ tài chính ngân sách hiện nay, tại diễn đàn trực tuyến "Tài chính số 2021" diễn ra chiều 9/9, GS.TS Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách Quốc hội, Phó hiệu trưởng Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, nền tảng công nghệ quản lý theo quy định cũ không còn phù hợp, do đó, chuyển sang quản lý theo công nghệ số là xu hướng tất yếu.

Ông Cường cho hay, việc chuyển đổi từ quản lý thủ công trên giấy tờ, giao tiếp trực tiếp như gặp gỡ, trao đổi, làm hồ sơ… sang phương thức hiện đại, sử dụng công nghệ thông tin, ứng dụng thiết bị hiện đại để số hóa, thực hiện tự động hóa các quá trình và gần như không có sự can thiệp của con người giúp cho việc quản lý công khai, rõ ràng, minh bạch với doanh nghiệp, khách hàng và người dân.

Cụ thể, trước cuộc cách mạng công nghệ số, hai lĩnh vực rất nổi trội đó là quản lý thuế và quản lý hải quan đã có bước tiến khá vượt bậc, làm thay đổi căn bản từ phương thức quản lý thủ công dựa trên giấy tờ dựa trên sự giao tiếp trực tiếp, gặp gỡ trao đổi, làm đi làm lại các hồ sơ, được chuyển sang một phương thức quản lý hiện đại, dựa vào ứng dụng công nghệ thông tin, thiết bị hiện đại để số hóa, chuyển sang tự động hóa quá trình đó.

Khi Tổng cục Thuế thực hiện chương trình kê khai nộp thuế điện tử thông qua hỗ trợ của hệ thống thông tin, đặc biệt khi hệ thống này kết nối với những hệ thống của ngân hàng để thực hiện quá trình giao dịch nộp tiền, chuyển tiền của doanh nghiệp, đã giúp tiết kiệm rất nhiều chi phí.

"Nếu như trước đây, đến cuối tháng, cuối quý, cuối năm, các doanh nghiệp đi kê khai thuế phải đứng đợi, xếp hàng dài ở Cục Thuế để làm thủ tục, thì bây giờ, với ứng dụng công nghệ thông tin, với sự kết nối với ngân hàng và thực hiện dịch vụ 24/7 - tức là không cần giờ hành chính mà ngồi ở đâu cũng có thể thực hiện được vô cùng nhanh chóng; nếu trước kia việc nộp phí tính bằng ngày, thì hiện nay chỉ còn tính bằng phút" - ông Cường dẫn chứng.

Ông Cường cho hay, hiện hơn 98% doanh nghiệp ủng hộ và đón nhận các phương thức về dịch vụ này, đặc biệt là trong bối cảnh đại dịch, khi các hoạt động giao tiếp trực tiếp không thể thực hiện do giãn cách xã hội.

Trong lĩnh vực hải quan cũng thấy sự thay đổi rất lớn, trước đây người ta than phiền rất nhiều về vấn đề chậm trễ gây khó khăn cho doanh nghiệp, thì hiện nay, 99% các thủ tục về thông quan đều được triển khai thành các thông quan điện tử, được áp dụng vào các trạm hải quan. Những vấn đề vướng mắc như chi phí, tốn kém, phiền phức trong xuất nhập khẩu không còn tồn tại.

"Nhờ việc giảm thời gian thông quan, báo cáo của Ngân hàng Thế giới ước tính mỗi năm đã tiết kiệm được 200 triệu USD", ông Cường cho biết.

Cũng theo ông Cường, hiệu quả từ việc ứng dụng công nghệ thông tin, điện tử hóa ở lĩnh vực thuế, hải quan không chỉ đơn thuần là tiết kiệm được thời gian, chi phí nhân lực cho bản thân doanh nghiệp, người dân, mà còn thể hiện tính công khai, minh bạch, làm thay đổi phương thức. Trước đây phải gặp gỡ trực tiếp, làm việc bằng văn bản giấy tờ, nên rất dễ sinh ra những tiêu cực như vấn đề "bôi trơn", phong bì, "cửa trước, cửa sau".

Với phương thức này, yếu tố tiêu cực đã bị loại bỏ, tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp, thu hút được nhà đầu tư yên tâm khi xuống tiền.

"Từ những kết quả đã làm được của ngành Tài chính, tôi tin tưởng sẽ thực hiện thành công mô hình tài chính điện tử, từng bước lập được nền tài chính mở như mục tiêu của nền kinh tế đặt ra đến năm 2025 hoàn thành việc thiết lập nền kinh tế mở, chuyển đổi số toàn bộ nền kinh tế một cách toàn diện, đầy đủ. Tôi tin rằng các mục tiêu đặt ra của ngành Tài chính sẽ đạt được nếu như chúng ta kiên trì vận dụng thật tốt các thành quả đạt được trong thời gian vừa qua" - ông Cường nhấn mạnh.