Ngày 8/3 năm nay đánh dấu 116 năm Ngày Quốc tế Phụ nữ (1910–2026). Ở nước ta đây là một sự kiện xã hội – văn hóa phổ biến hằng năm. Ngoài những hoạt động nổi bật mang tính tôn vinh, văn hóa, là dịp sinh hoạt cộng đồng rộng rãi thì trong từng tổ chức, đơn vị, cá nhân, mọi người đều hưởng ứng Ngày 8/3 như một ngày hội nhằm bày tỏ sự yêu thương, tôn trọng và biết ơn những người phụ nữ xung quanh mình.

Một trong những việc làm có tính cách văn minh lịch sự và… thẩm mỹ đó là tặng hoa. Vì thế, hằng năm cứ hễ đến dịp 8/3, thị trường hoa ở Việt Nam lại trở nên nhộn nhịp. Hoa thật bày kín vỉa hè, hoa ảo tràn ngập mạng xã hội. Tất nhiên, người tặng hoa không phân biệt nam phụ lão ấu nhưng đã thành thông lệ, mặc định đó là các đấng mày râu dành tặng mẹ, vợ, người yêu hay bạn bè, đồng nghiệp nữ.

Có khi nào chúng ta tự hỏi, vì sao đàn ông Việt Nam thích tặng hoa ngày 8/3?

Không ít người nước ngoài - ở những nơi mà Ngày Quốc tế Phụ nữ được xem là một ngày dành cho hoạt động xã hội hoặc diễn đàn về bình đẳng giới - tỏ ra khá ngạc nhiên trước một “mùa hoa tháng ba rực rỡ” và thói quen tặng hoa ngày 8/3 của đàn ông Việt Nam.

Đã từng có không ít quan điểm trái chiều, thậm chí nhiều ý kiến phê phán cho rằng nó mang tính hình thức, là lệ thuộc cảm xúc, là ngược lại với bình đẳng giới… Nhưng thói quen này bao nhiêu năm vẫn tồn tại. Người tặng vẫn háo, hức hoan hỉ gởi trao, người nhận vẫn sung sướng hạnh phúc đón nhận.

Vậy nên chăng chúng ta hãy cho cử chỉ này một cái nhìn bao quát hơn, sâu hơn và thiện chí hơn.

Trước hết, cần nhìn từ “cơ địa” biểu đạt tình cảm của người Việt. Phải nhìn nhận, người Việt, nhất là đàn ông, đa phần không có thói quen bày tỏ cảm xúc trực tiếp. Đến nổi ông nào ngôn tình một chút liền bị “chụp mũ” là dẻo miệng, là làm màu… Vì vậy, “thay lời muốn nói” bằng một bó hoa trong ngày 8/3 được đàn ông chọn vì nó giúp họ thể hiện sự trân trọng người nhận mà không cần quá nhiều lời bày tỏ.

Thứ hai, do dân gian thường ví phụ nữ với những loài hoa vì hoa tượng trưng cho cái đẹp, sự dịu dàng và nữ tính. Hoa cũng phù hợp với quan niệm thẩm mỹ và biểu tượng trong văn hóa Á Đông.  

Mặt khác, nếu như với nhiều nước phương Tây, ngày 8/3 chủ yếu mang sắc thái chính trị – xã hội là biểu tượng của cuộc đấu tranh vì quyền con người…thì tại nước ta, ý nghĩa ban đầu của 8/3 đã dần thay đổi phù hợp với vai trò lịch sử của phụ nữ Việt Nam, thích nghi với bối cảnh xã hội mới: Có xu hướng nhấn mạnh yếu tố tri ân và tôn vinh hơn là yếu tố đấu tranh. Nó giúp ngày 8/3 mang không khí nhẹ nhàng và trở nên gần gũi hơn với đời sống hằng ngày. Nó tạo ra dịp để con cháu bày tỏ tình cảm với bà với mẹ, người chồng thể hiện sự quan tâm với vợ, đồng nghiệp gửi lời chúc đến nhau.  

Tất nhiên, không có nghĩa là những vấn đề về bình đẳng hoàn toàn không được nhắc đến.

Điều phụ nữ thật sự mong muốn đằng sau bó hoa ngày 8/3

Công bằng mà nói, so với nhiều loại quà khác, tặng hoa là một lựa chọn đơn giản và an toàn cho các chú các anh. Một bó hoa có thể phù hợp với nhiều mối quan hệ khác nhau: từ mẹ, vợ, người yêu đến đồng nghiệp thậm chí cô em hàng xóm hay đủ các thể loại em gái mưa nắng lũ lụt. Chính sự linh hoạt ấy khiến hoa trở thành món quà phổ biến nhất trong ngày 8/3.

Tuy nhiên, đằng sau những bó hoa ấy, phụ nữ thật sự mong muốn điều gì?

Ngày nay vai trò phụ nữ đã và đang được nâng lên một tầm cao mới. Họ cũng vươn mình trong bối cảnh vươn mình của thời đại. Họ vừa tham gia sâu vào thị trường lao động kiếm thu nhập trang trải cuộc sống gia đình vừa xây dựng sự nghiệp cá nhân. Đồng thời vẫn gánh phần lớn trách nhiệm nội trợ, nuôi dạy con cái và xây tổ ấm.  Chính vì vậy, họ luôn mong muốn được xã hội, gia đình, nhất là người đàn ông của mình ghi nhận “công sức” của họ.

Không thể phủ nhận, hoa chính là món quà có giá trị rất lớn và ý nghĩa với phụ nữ trong ngày 8/3. Tuy nhiên, thật tâm mà nói, đằng sau những bó hoa tươi thắm đó, chị em vẫn khao khát  nghe từ các anh một lời cảm ơn chân thành: “Cảm ơn vì em đã vất vả”, hay “Con thương mẹ và rất biết ơn mẹ”, để chị em cảm nhận được nỗ lực thầm lặng của họ đã được nhìn thấy.

Bên cạnh đó, sự đồng hành trong cuộc sống hằng ngày như cùng chăm con, cùng làm việc nhà, cùng gánh vác, lo toan, chia sẻ trách nhiệm trong gia cũng là mong muốn của phụ nữ không chỉ trong một ngày duy nhất.

Một mong muốn khác của hầu hết phụ nữ không phải ai cũng có thể mạnh dạn nói ra nhưng đây mới chính thật sự là tôn chỉ mục đích của cuộc đấu tranh ngày 8/3: Bình đẳng giới. Chị em phụ nữ, đặc biệt ở thế hệ trẻ, mong muốn được tạo điều kiện cho lao động nữ phát triển nghề nghiệp, được nam giới nhìn nhận và tôn trọng họ như những cá nhân có năng lực, có đóng góp, được công nhận quyền quyết định con đường phát triển bản thân của họ.

Tóm lại, ngày 8/3 đàn ông thích tặng hoa, phụ nữ cũng thích nhận hoa. Nhưng đằng sau những cánh hoa ấy, chị em cần hơn sự quan tâm, sự chia sẻ trách nhiệm, và sự nhìn nhận những đóng góp thầm lặng của họ từ phía xã hội, gia đình, đặc biệt là ở chính người đàn ông của họ.