Sự dịch chuyển mạnh mẽ của ngành giải trí Việt

Sau nhiều năm lo lắng về "khủng hoảng điện ảnh Việt", bây giờ chúng ta bắt đầu có thể nói ngược lại: Thị trường giải trí Việt Nam đang bước vào một chu kỳ tái cấu trúc rất mạnh. Trào lưu người Việt xem phim Việt trở nên sôi động. Sự chuyển dịch đó được nhận diện rất rõ qua các sự kiện sau đây:  

Trước hết là sự dịch chuyển từ "điện ảnh nhập khẩu" sang "điện ảnh nội địa”: Phim nội địa có phần áp đảo phim nước ngoài là sự thay đổi rõ nét nhất. Các mốc doanh thu trăm tỷ không còn là hiện tượng hiếm hoi. Cho thấy, niềm tin của khán giả đối với phim Việt đang trở lại. Họ đi xem phim không chỉ vì "quốc tịch" của phim. Phim bom tấn nước ngoài nếu không đủ hấp dẫn hơn phim Việt vẫn bị “quay xe” như thường.   

Kế đến là sự chuyển dịch về thị hiếu và yêu cầu khắt khe hơn của người xem: Từ "giải trí đơn thuần" thói quen xem phim của người Việt đã dần phát triển sang "đòi hỏi trải nghiệm và giá trị sống". Giới trẻ Việt ngày nay có nhu cầu tìm về cội nguồn và lòng tự hào dân tộc rất cao. Đặc biệt các bạn rất quan tâm đến chất liệu văn hóa, lịch sử, con người Việt Nam trên màn ảnh.

Việc này kéo theo việc thay đổi tư duy của người làm, nhất là “phim Nhà nước” được đầu tư bằng ngân sách với nhiều định kiến đã ăn sâu vào nếp nghĩ công chúng: nặng tuyên truyền, thiếu tính giải trí, khó tiếp cận công chúng…

Đặc biệt là bùng nổ giải trí số và đa nền tảng: Sự dịch chuyển từ rạp chiếu truyền thống sang nền tảng trực tuyến (Streaming/VOD) diễn ra khá mạnh mẽ. Nên, một bộ phim bây giờ ngoài cạnh tranh với phim khác, nó còn cạnh tranh với: video ngắn, livestream, podcast, đặc biệt là nền tảng xem phim trực tuyến mạng xã hội…

Việc "thò" bàn tay quyền lực của thuật toán vào ngành giải trí bằng lượt xem, bằng khả năng lan truyền, bằng quyết định ai được nhìn thấy trước, ai được giữ lại lâu hơn trên mạng xã hội, chỉ cần một clip trailer, một đoạn hậu trường, thậm chí một câu thoại là đã có thể tạo nên hiện tượng, có thể quyết định số phận của một tác phẩm từ rất sớm. Trời xanh bao la hay giông tố bão bùng đều có thể từ đây mà ra. Và hiện tượng Tăng Thanh Hà rủi thay đang là “giông tố bão bùng”.

Câu chuyện Tăng Thanh Hà chỉ là sự kiện, sự dịch chuyển của thị trường giải trí mới là xu hướng

Trở lại câu chuyện mạng xã hội mấy nay nong vì drama Tăng Thanh Hà được chọn đảm nhiệm vai Hoàng hậu Nam Phương. Ở đây, chúng ta không bàn về chuyện Tăng Thanh Hà có hợp vai hay không hợp vai, thần thái hay không thần thái, cũng không xoáy vào tuổi tác và ngoại hình sau hơn một thập kỷ cô ấy vắng bóng trên phim trường. Sự dịch chuyển của thị trường giải trí đã làm thay đổi phương thức, thói quen giải trí của người Việt, mới là chuyện lạm bàn.

Kèm theo việc sẵn sàng tăng chi tiêu cho giải trí, khán giả đã có sự “dịch chuyển” rõ rệt trong hành vi tiêu thụ nội dung. Họ yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng tác phẩm, trong đó có đội ngũ diễn viên tham gia bộ phim.  

Khán giả không chỉ tiêu thụ, họ còn “can dự” vào việc tạo nên thành công của bộ phim trước giờ ra rạp qua review, qua những bài phân tích cá nhân, những cuộc tranh luận hội nhóm… trên các nền tảng. Một bộ phim có thể được cộng đồng "đẩy" lên, cũng có thể bị cộng đồng "hạ" xuống rất nhanh. Đây là điều mà điện ảnh Việt 15 năm trước gần như không có.

Tóm lại, ngành giải trí hôm nay không còn bán riêng một bộ phim, một chương trình hay một buổi diễn. Họ đang bán một hệ sinh thái trải nghiệm, nơi nội dung, công nghệ, mạng xã hội và cộng đồng khán giả cùng tạo nên giá trị của sản phẩm giải trí. Cũng có nghĩa là trong bối cảnh thị trường giải trí đang dịch chuyển mạnh mẽ hiện nay, quyền lực của “khách hàng” cũng mạnh mẽ không kém, tuy cú nhấp chuột rất nhẹ nhàng.