Các chuyên gia kinh tế nhận định, một trong những trở ngại lớn nhất của Việt Nam trong quá trình phát triển kinh tế chính là thiếu thốn cơ sở hạ tầng và chuyên môn công nghệ. Việt Nam cần những doanh nghiệp trong nước có thể đầu tư phát triển công nghệ chuyên sâu, sánh vai với các đối tác nước ngoài.

Thế nhưng, rất hiếm công ty 100% vốn Việt Nam có thể tham gia trực tiếp vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Là “cổ động viên gạo cội” của “đội Việt Nam”, điều này khiến tôi có phần thất vọng xen lẫn tò mò: Làm sao để các doanh nghiệp Việt có thể đạt được điều đó?

Mũi nhọn tiên phong

Đi tìm câu trả lời cho băn khoăn của mình, tôi “bắt gặp” Công ty TNHH Sản xuất - Dịch vụ Thương mại Tiến Thịnh (viết tắt là Tiến Thịnh) – một doanh nghiệp Việt tiên phong sản xuất các dòng sản phẩm dây điện từ, có nhà máy tọa lạc tại Củ Chi, TP.HCM.

Có thể nói, Tiến Thịnh là một trong những mũi nhọn đi đầu trong lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử, trở thành “mối nối” của chuỗi cung ứng toàn cầu khi là đối tác chiến lược đáng tin cậy của các doanh nghiệp trong nước và quốc tế, tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu của Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ.

Bạn có thể ngạc nhiên: “Sản phẩm chủ đạo của Tiến Thịnh chỉ đơn giản là dây điện tráng men, có gì ‘ghê gớm’ để thu hút những “ông lớn” công nghệ hàng đầu châu Á như Samsung, LG hay gã khổng lồ công nghiệp General Electric?”.

Ông Nguyễn Ngọc Thịnh, Tổng giám đốc Công ty Tiến Thịnh, tự tin khẳng định doanh nghiệp này là một trong những công ty hàng đầu ở Việt Nam, có thể sản xuất được những loại sản phẩm đạt yêu cầu khắt khe của đối tác quốc tế. Trong đó, Tiến Thịnh phát triển chủ lực dòng sản phẩm dây đồng tròn tráng men cách điện với kích thước từ siêu nhỏ đến siêu lớn (0.05mm ~ 4.00mm). Tráng tối đa 3 lớp men với cấp chịu nhiệt lên đến 240ºC.

Đặc biệt, Tiến Thịnh là công ty duy nhất tại Việt Nam có thể sản xuất được dây nhôm bọc men cách điện và dây LITZ, USTC với kích thước, số sợi, số bước xoắn và vật liệu bọc phù hợp với yêu cầu của khách hàng.

Những loại dây điện như thế được xem là ‘trái tim’ của tất cả các thiết bị điện, một loại sản phẩm được xem là “critical component” (bộ phận then chốt). Bạn có thể tìm thấy loại dây này ở trong khắp các thiết bị motor gia dụng, motor công nghiệp, biến thế, xe điện, năng lượng thủy điện/gió…

Muốn theo đuổi hoài bão, phải “có gan”

Thành tựu của Tiến Thịnh đạt được trong bối cảnh nhà nước chưa có những chính sách mang tính tổng thể để hỗ trợ các doanh nghiệp Việt đầu tư phát triển sản xuất. 

Để bơi ngược dòng ra biển lớn, nắm bắt cơ hội và thành công, Tiến Thịnh cũng phải tìm đường đi cho riêng mình. Tổng giám đốc Nguyễn Ngọc Thịnh chia sẻ: “Để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, một công ty phải đáp ứng được nhiều yếu tố. Đầu tiên là chất lượng sản phẩm, phải đạt được các chứng chỉ, tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt. Tiếp theo, phải có hệ thống quản trị để đảm bảo chất lượng đó luôn được giữ vững. Đặc biệt nhất là yếu tố giá thành. Bởi Việt Nam đã ký 13 hiệp định thương mại, khiến hàng hoá xuất nhập đều có thuế suất bằng 0, nên sức ép đối với các doanh nghiệp Việt Nam là phải cạnh tranh với giá cả toàn cầu”.

Rất hiếm doanh nghiệp nào trong nước có thể đạt được tất cả tiêu chí trên. Bởi để đạt được điều đó cần có quá trình đầu tư lâu dài, tỷ suất lợi nhuận không cao, rủi ro lớn.

Dẫu biết rủi ro nhiều nhưng để theo đuổi hoài bão thì phải có gan. Tổng giám đốc Nguyễn Ngọc Thịnh nhớ lại: “Thời gian đầu, tôi phải chấp nhận đầu tư, chịu cực khổ mà không có lợi nhuận gì. Để xây dựng nhà xưởng, mua máy móc thiết bị, gầy dựng đội ngũ nhân công tốn rất nhiều tiền. Nhưng khi bắt tay vào sản xuất, đối tác vẫn chưa tin tưởng vì chứng chỉ chất lượng mình không có, quy trình quản lý chất lượng cũng không, nhà xưởng và máy móc thiết bị cũng không phù hợp với yêu cầu của họ. Giá thành sản phẩm cũng không thể cạnh tranh”. 

“Lửa thử vàng, gian nan thử sức”, không có giải pháp đơn giản nào cho bài toán này ngoài việc chấp nhận cố gắng đầu tư dài lâu. Tiến Thịnh đã phải mất 4 năm phát triển mới có thể “lọt vào mắt xanh” của các đối tác nước ngoài. Cứ tưởng có thể thở phào nhẹ nhõm, nhưng sau khi đã được các chuyên gia của đối tác “duyệt” và công ty bắt đầu có những hợp đồng cơ hội đầu tiên, Tiến Thịnh vẫn chưa thể kiếm lời.

“Phải mất thêm 4 năm nữa, tổng cộng là 8 năm đầu tư không lợi nhuận, mình mới bắt đầu cảm thấy sống được với nghề”, ông Thịnh ngậm ngùi.

Để nâng tầm chất lượng sản phẩm, Tiến Thịnh đầu tư nghiên cứu chế tạo dây chuyền sản xuất dây điện từ hoàn toàn tự động, giúp kết nối các công đoạn sản xuất, giảm thiểu phát sinh phế liệu và sự cố, hướng tới phát triển bền vững. Vừa đào tạo, vừa tìm tòi, Tiến Thịnh đã lập nên một đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm, có khả năng thiết kế và nâng cấp máy móc nhằm nâng cao chất lượng và sản lượng thành phẩm vượt qua mong đợi của khách hàng.

Hơn thế nữa, Tiến Thịnh tổ chức quản lý các quy trình kiểm soát chất lượng vô cùng nghiêm ngặt, kiểm soát tổng quát các tính chất như cơ học, điện, nhiệt, hóa học. Hệ thống quản lý chuẩn mực theo ISO & IATF được Tiến Thịnh áp dụng để sản phẩm đạt các tiêu chuẩn quốc tế về kỹ thuật (như UL, JIS C, IEC, NEMA, G) và thân thiện với môi trường (RoHS, REACH).

Nhờ vào những cố gắng đó, Tiến Thịnh đã đạt được sự tin tưởng của hàng loạt đối tác quốc tế. Sự thành công của công ty này cũng được các tổ chức trong nước đánh giá cao. Tiến Thịnh đã được UBND TP.HCM và các hiệp hội doanh nghiệp tuyên dương, trao tặng các chứng nhận Hàng Việt Nam chất lượng cao, Chuẩn hội nhập, Doanh nghiệp tiêu biểu TP.HCM, Sản phẩm – Dịch vụ tiêu biểu TP.HCM, Sản phẩm Công nghiệp chủ lực và Công nghiệp tiềm năng TP.HCM giai đoạn 2021 – 2025.

Từ chuyện “kiếm cơm” đến khát khao tham vọng

Tôi hỏi, “Động lực nào khiến ông chấp nhận rủi ro, bền gan nuôi chí lớn để đạt được thành công hôm nay?”, Tổng giám đốc Nguyễn Ngọc Thịnh vui vẻ: “Tôi cũng không có hoài bão gì đâu, mở công ty chỉ kiếm cơm để sống thôi. Rồi tôi cảm thấy mình có thể làm được chuyện đó, thế là làm thôi”. Kiếm cơm là “chuyện vặt” của người có gan lớn, bởi ước mơ cứ nhen nhóm và lớn dần thành khát khao mãnh liệt khi vị tổng giám đốc mong muốn sản phẩm của mình phát triển bền vững, tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhắn nhủ những ai có cùng ước mơ, ông chia sẻ: “Muốn đạt được thành công thì phải thay đổi tư duy, nhận thức; phải biết được mình đang đối mặt những gì và chấp nhận rủi ro để đầu tư đường dài. Thành công không thể một sớm một chiều mà có được. 

Để có ngày hôm nay, tôi đã phải đầu tư từ 16 năm trước, hướng đến mục tiêu năm 2028, Tiến Thịnh sẽ trở thành công ty sản xuất dây điện từ, dây kim loại bọc men cách điện lớn nhất Đông Nam Á”.