Thống kê tại hội nghị trực tuyến toàn quốc Sơ kết công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông quý II năm 2024, sáng 12/7, số vụ tai nạn giao thông do người lái xe vi phạm quy định nồng độ cồn giảm sâu. Tuy nhiên, số vụ tai nạn giao thông vẫn không ngừng xảy ra khiến con số thương vong lên đến hàng ngàn người.   

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông (TNGT): Ngoài cơ sở hạ tầng yếu kém, các phương tiện quá tải, xử lý vi phạm chưa nghiêm... thì chủ yếu vẫn do ý thức chấp hành luật giao thông của người tham gia giao thông chưa cao. Tình trạng thường thấy là chở quá tải, phóng nhanh, vượt ẩu, lấn đường, lạng lách, đi ngược chiều…. Nhiều xe công cộng đón, trả khách tùy tiện, chưa đủ tuổi nhưng  vẫn điều khiển xe phân khối lớn tham gia giao thông... Khi bị công an thổi dừng xe, người vi phạm con có hành vi chống đối người thi hành công vụ... 

TNGT còn xảy ra bởi kỹ năng ứng xử của người tham gia giao thông quá kém. Họ chỉ thấy quyền lợi của mình, xem thường người cùng lưu thông. Không những vậy, khi xảy ra va chạm, họ không phân biệt phải trái, chuyện bé xé ra to cãi vã, xô  xát thậm chí tước đi mạng sống của nhau.

Đặc biệt gần đây, tai nạn xảy ra trên đường cao tốc trở nên phổ biến rất đáng lo ngại… vì hậu quả để lại rất nghiêm trọng về người và của nếu xảy ra trên đường cao tốc.

Cùng với sự phát triển chung của đất nước, hệ thống đường cao tốc được đầu tư phát triển rộng khắp, góp phần nâng cao đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, du lịch… Đường cao tốc rút ngắn khoảng cách, tiết kiệm được thời gian tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân. Đây là các trục giao thông chính có lưu lượng xe ô tô, vận tải rất cao.

Khi các tuyến đường cao tốc được đưa vào khai thác thì các quy định về đảm bảo an toàn cũng được đưa vào thực hiện.  Ví dụ để xử lý sự cố khi lưu thông trên cao tốc, các tài xế phải đưa phương tiện vào khu vực làn dừng khẩn cấp, và có cảnh báo đến phương tiện phía sau, quan trọng phải giữ đúng khoảng cách an toàn theo luật quy định.

Tuy nhiên, mới đây một trường hợp hy hữu đã xảy ra trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đoạn qua huyện Gia Lộc (tỉnh Hải Dương), vào sáng 11/7, liên qian đến quy định này. Số là, khi một xe bán tải bị một ô tô 16 chỗ va chạm nhẹ từ phía sau, ba người đàn ông trên hai xe này bất chấp dừng xe lại đứng tranh cãi ngay giữa làn đường đang có xe lưu thông với tốc độ cho phép 120km/h. Trong lúc họ đang tranh cãi thì một ô tô khác di chuyển cùng chiều lao tới, đâm trúng xe khách, đẩy xe khách đâm vào khiến 2 người trong nhóm tranh cãi tử vong và 12 người khác trên xe khách bị thương. "Đây là một hành vi quá thiếu hiểu biết", TS Phan Lê Bình, trưởng đại diện văn phòng tư vấn OCG, Nhật Bản nói.

Cho thấy việc hệ thống cao tốc phát triển nhanh chóng trong thời gian gần đây đã phát sinh những vấn đề mới. Và để không xảy ra tai nạn đáng tiếc, phụ thuộc rất nhiều vào ý thức và kỹ năng phản xạ, xử lý tình huống của người tham gia giao thông trên cao tốc.

Thời gian qua, nhiều vụ TNGT liên hoàn xảy ra trên cao tốc hầu hết nguyên nhân  được xác định là do tài xế không giữ khoảng cách an toàn, các phương tiện chạy bám đuôi nhau; Tình trạng ô tô dừng đón trả khách trên đường cao tốc, thậm chí đi ngược chiều hay xe máy chạy vào cao tốc cũng từng xảy ra. 

Tai nạn liên hoàn giữa 4 xe tải trên cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết sáng 1/3, khiến đầu xe tải nát bét do lực tông quá mạnh, tài xế trên xe tải tử vong tại chỗ; TNGT xảy ra trên đường Cao tốc TP.HCM- Trung Lương, đoạn qua tỉnh Tiền Giang và tiếp giáp TP.Tân An, tỉnh Long An giữa xe khách 16 chỗ với xe tải chở hàng vào ngày 21/6.  Hậu quả, 11 người bị thương nặng; Tai nạn xe bồn chở xăng dầu di chuyển trên cao tốc Hải Phòng - Hà Nội va chạm với ô tô tải đang dừng ở làn đường giữa cao tốc khiến xe bồn bốc cháy vào tối 2/7, làm tài xế xe tải tử vong, còn tài xế xe bồn bị thương nặng… đều do các lỗi vi phạm không giữ khoảng cách an toàn và dừng đỗ xe giữa cao tốc.

Để hạn chế tối đa các TNGT, nhất là TNGT trên đường cao tốc, mỗi người tham gia giao thông cần nâng cao ý thức, trang bị kỹ năng, quán triệt và chấp hành nghiêm túc luật giao thông.

Cùng với “bác sĩ”, người tài xế được trân trọng gọi là “bác tài”, là người nắm giữ sinh mệnh người khác. Nếu sự sơ suất của bác sĩ chỉ làm mất đi sinh mạng của một người thì sự sơ suất của bác tài có thể một lúc làm tử vong rất nhiều người.

Bên cạnh ý thức trách nhiệm, tình thương của người cầm tay lái luôn được nâng cao, cũng rất mong các cơ quan chức năng tăng cường đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức cho người tham gia giao thông; Quản lý lòng lề đường, hành lang giao thông; quản lý tốt phương tiện ngăn ngừa các lỗi vi phạm; Quan tâm ưu tiên kinh phí đầu tư cải tạo hạ tầng giao thông...

Đồng thời mong muốn lực lượng chức năng tiếp tục siết chặt tăng cường tuần tra kiểm soát xử lý nghiêm vi phạm, xử phạt nghiêm những trường hợp vi phạm. Ứng dụng có hiệu quả các thiết bị công nghệ như camera giám sát hành trình, bộ xử lý phạt nguội để kịp thời phát hiện vi phạm chấn chỉnh hoạt động kinh doanh vận tải đường bộ, góp phần xây dựng ý thức giao thông...