Ngày tết đọc sách Tranh kiếng Nam Bộ
(DNTO) - “Tranh kiếng Nam Bộ: Nghệ phẩm của mọi nhà” của tác giả Huỳnh Thanh Bình là tập sách mới được Nhà xuất bản Tổng hợp ra mắt bạn đọc dịp đầu năm, với những khám phá thú vị về một trong những dòng tranh thân thuộc gắn liền với văn hoá Nam Bộ.
Tranh kiếng có mặt ở cung đình Huế từ thời Minh Mạng – Thiệu Trị. Song đó là các sản phẩm mỹ nghệ nhập khẩu và không phổ biến ngoài dân chúng. Mãi đầu thế kỷ XX, những di dân Quảng Đông đến lập nghiệp ở vùng Chợ Lớn bắt đầu mở các tiệm kiếng, buôn bán những loại kiếng tráng thủy để soi mặt, lộng khuôn hình, tủ, khung cửa chớp, cửa gió và các loại tranh kiếng: những bức đại tự và các bức thư họa dùng trong việc khánh chúc tân gia, khai trương, mừng thọ… Tranh kiếng Nam Bộ ra đời từ đây.
Đến những năm 1920, nghề vẽ tranh kiếng chuyển địa bàn về Lái Thiêu (Thủ Dầu Một). Sau đó, khoảng những năm 1940 – 1950, nghề làm tranh kiếng lan tỏa khắp Lục tỉnh Nam kỳ, trụ lại ở Mỹ Tho, Cai Lậy, Gò Công (Tiền Giang), Chợ Mới (An Giang), Chợ Trạm (Long An), Tây Ninh… và thâm nhập vào cộng đồng người Khmer tạo nên dòng tranh kiếng Khmer Nam Bộ ở Trà Vinh và Sóc Trăng.
Tranh kiểng gắn liền với đời sống tinh thần của người dân Nam Bộ
Huỳnh Thanh Bình là tác giả với các bài viết và đầu sách chủ yếu nghiên cứu về văn hóa thế giới, mỹ thuật Phật giáo, mỹ thuật Việt Nam và văn hóa dân gian.
Khởi điểm của nỗ lực say mê sưu tầm tranh kiếng của tác giả Huỳnh Thanh Bình bắt nguồn từ bài viết “Tranh kiếng (du họa)” của nhà sưu khảo cổ vật Lý Lược Tam trong sách “Văn hóa & nghệ thuật người Hoa Thành phố Hồ Chí Minh. Huỳnh Thanh Bình bắt đầu sưu tầm và nghiên cứu đề tài tranh kiếng, đến năm 2013, tập sách “Tranh kiếng Nam Bộ” lần đầu xuất bản, bước đầu ra mắt cho cuộc triển lãm tại chùa Phật học Xá Lợi, TP.HCM. Tập sách chỉ điểm qua những nét tiêu biểu của một số dòng tranh kiếng Chợ Lớn, Lái Thiêu, Mỹ Tho, Gò Công, Chợ Mới (An Giang), Khmer.
Những bức tranh kiểng được phổ biến trên thị trường
Trong hơn 10 năm sau đó, tác giả lại tiếp tục đi sâu tìm hiểu thêm về các dòng tranh kiếng, tiếp đó là về các thể loại, kỹ thuật tạo tác tranh kiếng Khmer vùng đồng bằng sông Cửu Long cũng như so sánh, đối chiếu về đặc điểm nội dung và nghệ thuật của dòng tranh kiếng Khmer với các dòng tranh kiếng khác ở Nam Bộ.
Lần này, sách “Tranh kiếng Nam bộ - Nghệ phẩm của mọi nhà”, dày 280 trang, ra đời với phiên bản đầy đủ hơn nhằm cung cấp, bổ sung cho bạn đọc, những người yêu mến mỹ thuật dân gian của vùng đất phương Nam những thông tin dày dặn và chi tiết hơn về nguồn gốc, lịch sử không chỉ của tranh kiếng Nam Bộ mà còn phổ quát tranh kiếng của các nước trên thế giới.

Tập sách mang đến những thông tin thú vị cho nhiều bạn đọc
Tập sách “Tranh kiếng Nam Bộ: Nghệ phẩm của mọi nhà” là một công trình nghiên cứu khá kỹ lưỡng, cung cấp các thông tin thiết yếu về nhiều mặt của loại công nghệ phẩm này. Điểm đặc sắc của tranh kiếng Nam Bộ là tùy từng tọa độ, văn hóa, tín ngưỡng đều có những thay đổi về đề tài, nội dung. Do đó, tập hợp tranh kiếng Nam Bộ là một đại tập thành đặc biệt, phong phú và đa dạng.