Siết chặt trách nhiệm kê khai, cấm đứng tên góp vốn thay

Nghị định số 296/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Khoản 1 Điều 4 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP nhằm nâng cao tính tự chịu trách nhiệm của cá nhân, tổ chức khi thành lập doanh nghiệp.

Theo quy định mới, người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp tự kê khai hồ sơ và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực, chính xác của các thông tin. Đặc biệt, quy định mới bổ sung yêu cầu chủ sở hữu, cổ đông, thành viên công ty phải góp vốn đúng quy định và tuyệt đối không được đứng tên thay người khác để góp vốn vào doanh nghiệp. Việc góp vốn bằng tài sản cũng phải tuân thủ đầy đủ Khoản 2 Điều 34 Luật Doanh nghiệp.

Đẩy mạnh số hóa, cắt giảm hàng loạt giấy tờ trùng lặp

Nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, Nghị định bổ sung Khoản 7 và Khoản 8 vào Điều 4, tạo cơ sở pháp lý cho việc liên thông dữ liệu.

Cụ thể, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh sẽ chủ động khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp cùng các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành khác. Khi thông tin đã có trên hệ thống, cơ quan quản lý không được yêu cầu cá nhân, tổ chức nộp bản sao các loại giấy tờ như:

Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hợp tác xã, hộ kinh doanh, đăng ký thuế, đăng ký đầu tư.

Văn bản chấp thuận góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài.

Giấy phép thành lập và hoạt động, văn bản chấp thuận của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, quyết định của Tòa án và các giấy tờ liên quan khác.

Chỉ trong trường hợp không khai thác được hoặc thông tin không đầy đủ, chính xác, cơ quan đăng ký mới yêu cầu bổ sung bản sao giấy tờ. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu để thay thế hồ sơ sẽ được thông báo cụ thể trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Riêng với công ty TNHH MTV do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, các văn bản của chủ sở hữu hay văn bản cử đại diện ủy quyền trong hồ sơ đăng ký sẽ được thay thế bằng văn bản của tổ chức, cá nhân có thẩm quyền theo pháp luật về quản lý, đầu tư vốn nhà nước.

Quy trình đăng ký doanh nghiệp qua mạng mới nhất

Nghị định số 296/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 39, quy định chi tiết quy trình đăng ký qua mạng. Người nộp hồ sơ dùng tài khoản định danh điện tử đăng nhập Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia để truy cập Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Quy trình xử lý hồ sơ chia theo hai trường hợp:

Trường hợp 1: Người nộp hồ sơ là người có thẩm quyền ký văn bản đề nghị

Kê khai: Người nộp hồ sơ kê khai thông tin trên hệ thống. Với giấy đề nghị/thông báo chỉ yêu cầu một người ký và đã kê khai trên hệ thống, người nộp không cần ký số, ký trực tiếp hay tải file lên.

Đính kèm tài liệu: Các giấy tờ khác hoặc văn bản yêu cầu nhiều người ký phải được thể hiện dưới dạng văn bản điện tử, ký số hoặc ký trực tiếp theo quy định trước khi tải lên.

Nộp hồ sơ: Thanh toán phí/lệ phí (nếu có), thực hiện xác thực điện tử để hoàn tất. Hệ thống sẽ trả giấy tiếp nhận và hẹn trả kết quả điện tử.

Trường hợp 2: Người nộp hồ sơ là người được ủy quyền

Kê khai và đính kèm: Kê khai thông tin và tải toàn bộ giấy tờ thuộc thành phần hồ sơ dạng văn bản điện tử (đã ký số hoặc ký trực tiếp) lên hệ thống.

Nộp hồ sơ: Thanh toán phí/lệ phí (nếu có), xác thực điện tử và nhận giấy tiếp nhận, hẹn trả kết quả điện tử.

Sau khi hoàn hoàn tất gửi hồ sơ, thông tin đăng ký doanh nghiệp được tự động truyền sang Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế để phối hợp trao đổi dữ liệu.

Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh sẽ thụ lý, kiểm tra tính hợp lệ và trả kết quả qua hệ thống. Người nộp hồ sơ chỉ cần đăng nhập hệ thống để nhận phản hồi. Trong quá trình thực hiện, người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp có thể chủ động dừng thủ tục theo quy định.

Nghị định số 296/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành ngay từ ngày 23/7/2026, kỳ vọng mang lại bước tiến lớn trong cải cách hành chính và chuyển đổi số doanh nghiệp.