Xây dựng một không gian mạng an toàn, lành mạnh và có trách nhiệm.

Trong thời đại kỷ nguyên số, mạng xã hội là một phần không thể tách rời của đời sống. Mạng xã hội mang lại nhiều tiện ích vượt trội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho nhà quản lý và người dùng. Đăc biệt là việc bảo vệ quyền riêng tư cá nhân.  

Thực tế thời gian qua cho thấy, tình trạng lợi dụng các quyền tự do dân chủ trên không gian mạng để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân diễn ra ngày càng phổ biến và phức tạp. Không ít trường hợp đã bị xử phạt hành chính, thậm chí phải chịu trách nhiệm hình sự do hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác.

Trong đó đáng chú ý là các hành vi mua bán và sử dụng dữ liệu cá nhân trái phép diễn ra dưới nhiều hình thức. Bao gồm việc sử dụng thông tin cá nhân để quảng cáo, tiếp thị sản phẩm, nghiêm trọng hơn là hành vi mạo danh để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc bôi nhọ uy tín của người khác.  

Bên cạnh đó, nhiều người dùng mạng xã hội do chủ quan hoặc chưa nhận thức đầy đủ tự ý đăng tải hình ảnh, thông tin của người khác khi chưa được sự đồng ý dẫn đến vi phạm hoặc vô tình tiếp tay cho các hành vi vi phạm. 

Trước tình hình đó, mới đây, Bộ Công an đã đưa ra dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, trong đó đề xuất mức phạt từ 75 - 125 triệu đồng đối với hành vi sử dụng thông tin cá nhân của người khác trên mạng xã hội khi chưa được sự đồng ý của chủ thể.   

Việc hoàn thiện hành lang pháp lý trong lĩnh vực này với mức xử phạt cao là một bước đi cần thiết, thể hiện quyết tâm của cơ quan chức năng trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân. Đồng thời góp phần xây dựng một không gian mạng an toàn, lành mạnh và có trách nhiệm.   

Doanh nghiệp và người tiêu dùng hưởng lợi gì từ đề xuất trên?

Quy định này khi được thống nhất áp dụng vào thực tiễn đời sống sẽ không chỉ nhằm bảo vệ chung mà còn mang lại lợi ích rõ rệt cho doanh nghiệp chân chính và người tiêu dùng.

Cần xác định hành vi mạo danh cá nhân bằng cách sử dụng thông tin bao gồm hình ảnh, danh tính, giọng nói, tài khoản mạng xã hội… của người nổi tiếng hoặc người có ảnh hưởng xã hội để quảng cáo, tiếp thị sản phẩm chính là một dạng điển hình của việc “Sử dụng thông tin cá nhân của người khác trên mạng xã hội khi chưa được đồng ý” mà đề xuất của Bộ Công an đề cập tới..  

Trong thực tế, đã có nhiều trường hợp người nổi tiếng như nghệ sĩ, chuyên gia,  bác sĩ… bị lấy hình ảnh hoặc giả hình ảnh, giọng nói hay cắt ghép phát ngôn để quảng cáo thực phẩm chức năng, mỹ phẩm hoặc các dịch vụ chữa bệnh… Đáng nói là những nội dung này thường được dàn dựng tinh vi, khiến người tiêu dùng khó phân biệt thật – giả, dẫn đến việc “tiền mất tật mang”.

Chính vì vậy, việc đưa hành vi này vào diện xử phạt nặng theo đề xuất của Bộ Công an là vô cùng cần thiết và mang nhiều lợi ích đối với doanh nghiệp chân chính và người tiêu dùng.

Đối với doanh nghiệp, trước hết nó tạo lập nên một môi trường cạnh tranh công bằng. Trong bối cảnh thị trường số phát triển nhanh, không ít đơn vị làm ăn gian dối, lợi dụng uy tín của người khác, sử dụng chiêu trò lừa đảo để thu hút khách hàng nhằm bán sản phẩm. Trong khi đó, những doanh nghiệp làm ăn chân chính, tuân thủ pháp luật, phải cạnh tranh với những “đối thủ” này tạo ra môi trường cạnh tranh không cân sức.  Khi chế tài đủ mạnh được áp dụng, một môi trường cạnh tranh công bằng sẽ được tạo lập nên. 

Không chỉ vậy, quy định này còn góp phần bảo vệ uy tín thương hiệu, giúp doanh nghiệp thoát khỏi tình trạng thị trường tràn lan các quảng cáo giả mạo, khiến người tiêu dùng mất niềm tin chung vào ngành hàng.  

Về phía người tiêu dùng, đây là đối tượng được hưởng lợi trực tiếp và thiết thực nhất. Trước hết, họ được bảo vệ khỏi các hành vi lừa đảo tinh vi. Đặc biệt quan trọng trong các lĩnh vực nhạy cảm như thực phẩm chức năng, chữa bệnh, thẩm mỹ… là những lĩnh vực có thể gây hậu quả lớn cho sức khỏe.

Bên cạnh đó, người tiêu dùng còn được hưởng lợi từ việc tiếp cận thông tin minh bạch hơn, cảm thấy an toàn hơn khi không còn bị “dẫn dắt” bởi những hình ảnh giả mạo mà đôi khi họ không đủ nhạy bén để phân biệt thật giả. Từ đó, niềm tin vào thương mại điện tử và kinh doanh qua mạng xã hội sẽ được cũng cố, người tiêu dùng an tâm mua sắm mà không sợ và không bị tình trạng tiền mất tật mang.    

Tóm lại, hành vi mạo danh cá nhân để quảng cáo, lừa đảo không chỉ là vi phạm quyền riêng tư mà còn gây rối loạn trật tự thị trường và xâm hại trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng. Quy định này được áp dụng sẽ tạo ra lợi ích lan tỏa: Không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn hỗ trợ doanh nghiệp làm ăn chân chính và xây dựng một môi trường tiêu dùng minh bạch, an toàn hơn trong thời đại kỷ nguyên số.