Phần lớn các chuyên gia đều đồng ý kiến: Cần có chế tài đặc biệt với các nhà đầu tư khi để dự án 'treo'' trong thời gian dài. Việc áp chế tài nhằm tránh gây lãng phí nguồn tài nguyên quý giá của quốc gia.
Nhiều doanh nghiệp "xí" quỹ đất nhưng chậm triển khai, thậm chí bỏ hoang hóa khiến nhiều dự án bị "treo" trong thời gian dài, có dự án 10 năm, thậm chí 20 năm, gây ảnh hưởng đến đời sống kinh tế xã hội của nhiều địa phương trên cả nước.
Thống kê tại Hà Nội cho thấy, hiện địa phương có tổng số hơn 300 dự án chậm triển khai, từ tháng 10/2012 đến 31/3/2018. Trong khi đó thành phố này mới ban hành được 33 quyết định thu hồi đất, bãi bỏ quyết định giao đất, cho thuê đất đối với các chủ đầu tư vi phạm; hiện địa phương đang dự kiến thu hồi tiếp 28 dự án.
Tháng 3 vừa qua, tại TP.HCM, thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ tướng xem xét thu hồi 13 dự án bất động sản, các dự án phần lớn đã được giao đất khoảng 20 năm nhưng không thực hiện đầu tư.
Cũng tại TPHCM, nhiều dự án đất khu công nghiệp bị bỏ hoang trong thời gian quá dài hoặc sử dụng sai mục đích, trong bối cảnh nguồn cung đất của phân khúc này không còn nhiều, giá thuê tăng cao và nhiều biến động.
Hiện tượng lãng phí tài nguyên đất diễn ra tại nhiều địa phương trên cả nước. Ảnh: T.L
Không chỉ ở hai thành phố là TP.HCM và Hà Nội, nhiều địa phương trên cả nước cũng rơi vào tình cảnh tương tự.
Phải chọn nhà đầu tư có năng lực triển khai chứ không phải chỉ biết "xí phần"
Nhận định về tình hình này, ông Nguyễn Hoàng, Giám đốc R&D DKRA Vietnam tại buổi tọa đàm về chủ đề lãng phí tài nguyên đất, diễn ra ngày 2/7, tại TP.HCM, cho biết: "Việc doanh nghiệp tạo dựng quỹ đất là việc đương nhiên phải làm. Hiện có nhiều doanh nghiệp xây dựng đang có được quỹ đất hàng ngàn hecta, hàng chục ngàn hecta ở khắp nơi. Hiện các địa phương đã có những định hướng quy hoạch 10 năm, thậm chí tới 25 năm. Để chuẩn bị cho định hướng quy hoạch này thì việc doanh nghiệp chuẩn bị quỹ đất là hoàn toàn bình thường để đầu tư cho tương lai".
Tuy nhiên, để những ý tưởng tốt đẹp này trở thành hiện thực không chỉ là vấn đề của một sớm một chiều. Tình trạng có tới hàng trăm dự án bị hoang hóa cả một thời gian dài, theo ông Hoàng xuất phát từ một số nguyên nhân: Thứ nhất, do doanh nghiệp gom đất chuẩn bị cho tương lai nên không thể triển khai dự án.
Thứ hai, do vướng quy trình thủ tục giấy tờ không thông, có trường hợp nhanh nhất cũng vài ba năm khiến dự án cũng không thể thực hiện đúng kế hoạch.
Thứ ba, việc các dự án chậm triển khai cũng có thể do nằm trong chiến lược tổng thể của doanh nghiệp, ví như họ có dự án lên tới hàng ngàn hecta, một mình họ không thể triển khai hết nên họ phải chia nhỏ hay hợp tác chuyển nhượng. Tuy nhiên điều này sẽ làm đồng bộ dự án hơn.
Ngoài ra theo ông Hoàng, việc một dự án có được sớm triển khai hay không còn phụ thuộc vào sức hấp thụ của thị trường. Khi cơ sở hạ tầng còn yếu, thậm chí không có gì thì việc khó thu hút khách hàng là điều dễ hiểu. "Nhiều khi muốn kéo dân về ở nhưng chợ không có, trường cũng không thì làm sao phát triển được", ông cho biết.
Tuy nhiên, cũng theo ông Hoàng, một thực tế khó tránh khỏi là: “Nhiều doanh nghiệp giành quỹ đất rồi chuyển nhượng lấy lợi nhuận, do đó ngay từ đầu phải có biện pháp để tìm nhà đầu tư danh tiếng”.
Trong khi đó, ông Ngô Quang Phúc, Tổng giám đốc Phú Đông Group, nhận định, quan trọng nhất vẫn là vấn đề thẩm định năng lực của doanh nghiệp đầu tư để quyết định xem có nên hay không nên cho doanh nghiệp đầu tư vào dự án. Địa phương muốn phát triển nhanh và sử dụng tốt quỹ đất của mình phải chọn được nhà đầu tư có năng lực triển khai thực tế chứ không phải chỉ biết "xí phần", khiến nhiều doanh nghiệp khác có năng lực nhưng lại không còn cơ hội.
Ông Phúc cho biết: "Địa phương đã chọn được doanh nghiệp có năng lực tốt thì phải tạo điều kiện thuận lợi nhất, thậm chí là phải giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp nhằm giảm thiểu thời gian thực hiện dự án".
Dự án Nam Trung Yên (Hà Nội), nằm “đắp chiếu” từ nhiều năm nay. Ảnh: T.L
Luật sư Trần Đình Dũng, Đoàn Luật sư TPHCM, nhận định: "Một lý do rất lớn để xảy ra tình trạng trên là do quy định pháp luật. Nếu dự án sau một thời gian không triển khai thì phải thu hồi ngay, chứ không để xảy ra có dự án treo 10 năm, 20 năm".
Đề xuất giải pháp thực trạng này, luật sư Dũng đặt ra hai vấn đề lớn. Thứ nhất, cần có chế tài tài chính buộc đơn vị đầu tư phải nộp một khoản tiền mặt khoảng 30% tổng số tiền đầu tư vào dự án.
Thứ hai, phải có quy định đặc biệt với chủ đầu tư dự án, ví dụ như quy định trong một thời hạn nhất định phải có biên bản duyệt hoàn tất cơ sở hạ tầng đầu tư dự án từ Sở Xây dựng và Bộ Xây dựng, nếu không sẽ thu hồi tài sản.
"Theo đó, việc áp dụng khái niệm "đưa vào sử dụng" với các dự án còn chung chung và mù mờ. Cần có chế tài mạnh tay thì mới tránh lãng phí được tài nguyên đất đai", ông Dũng nhấn mạnh.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho biết thị trường ngoại tệ trong nước duy trì trạng thái hoạt động thông suốt, bảo đảm đáp ứng đầy đủ và kịp thời mọi nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế.
Cushman & Wakefield Việt Nam vừa phát hành nhận định của bà Lê Hoàng Lan Như Ngọc, Giám đốc cấp cao, Trưởng bộ phận Tư vấn Chiến lược, về tác động của mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) tại TP.HCM. Theo đó, khi mạng lưới metro mở rộng, không chỉ giá trị bất động sản quanh nhà ga được hưởng lợi, mà còn có thể hình thành các trung tâm việc làm, thương mại và dịch vụ mới.
Khu đất 2-4-6 Hai Bà Trưng, từng gắn với vụ án thất thoát tài sản Nhà nước, được định giá 4.111 tỷ đồng và dự kiến dùng đối ứng cho dự án cầu Cần Giờ do Masterise đầu tư này.
Saigon Ratings tiếp tục duy trì xếp hạng tín nhiệm tổ chức phát hành của New Tech ở mức vnBB, triển vọng Ổn định. Tuy nhiên, doanh nghiệp đang đối mặt áp lực từ quy mô nợ tăng mạnh, trong đó có 885 tỷ đồng trái phiếu, cùng rủi ro tiến độ dự án kéo dài có thể ảnh hưởng đến dòng tiền và khả năng trả nợ.
12 hộ dân ở phường Tương Mai nhận khoảng 136 tỷ đồng bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng dự án trục không gian quốc lộ 1A, trong đó một hộ nhận gần 42 tỷ đồng ngay đợt đầu.