Tuần vừa qua, một nghiên cứu được thực hiện bởi các chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Tác động Khí hậu Potsdam, Đức, đăng tải trên tờ tạp chí khoa học Nature, cho biết biến đổi khí hậu sẽ làm giảm thu nhập toàn cầu khoảng 19% trong 25 năm, so với một thế giới viễn tưởng không có hiện tượng nóng lên toàn cầu. Trong đó, những khu vực nghèo và những khu vực chịu trách nhiệm ít nhất trong việc làm nóng bầu khí quyển sẽ lại là những nơi chịu thiệt hại tài chính nặng nề nhất.

Đến 2049, nền kinh tế thế giới sẽ phải trả một cái giá ác mộng: 38 nghìn tỷ USD mỗi năm. Đến năm 2100, chi phí tài chính có thể tăng gấp đôi so với ước tính của các nghiên cứu trước đây.

Đồng tác giả nghiên cứu, Leonie Wenz, một nhà khoa học và kinh tế về khí hậu cho biết: “Phân tích của chúng tôi cho thấy biến đổi khí hậu sẽ gây ra thiệt hại kinh tế lớn trong vòng 25 năm tới ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, kể cả ở những nước phát triển cao như Đức và Mỹ, với mức giảm thiểu thu nhập bình quân dự kiến là 11% mỗi nước. Riêng tại Pháp là 13%”.

Tác giả chính của nghiên cứu Max Kotz, một nhà khoa học khí hậu cho biết, những thiệt hại này được so sánh với mức tiêu chuẩn là một thế giới giả tưởng không có biến đổi khí hậu và sau đó được áp dụng dựa trên mức tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội dự kiến toàn cầu. Vì vậy, mặc dù ảnh hưởng thuyên giảm 19% cho thu nhập toàn cầu vẫn tồn tại, nhưng ở hầu hết các nơi, thu nhập vẫn sẽ tăng, chỉ là không nhiều so với một thế giới không có hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Trong hàng chục năm qua, các nhà khoa học và những chuyên gia khác đã tập trung phân tích  các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt như các đợt nóng thất thường như lũ lụt, hạn hán, bão là những yếu tố có tác động lớn nhất đến khí hậu. Nhưng khi nói đến tác động tài chính, các nhà nghiên cứu nhận thấy “tác động tổng thể chủ yếu vẫn đến từ hiện tượng nhiệt độ trung bình tăng lên,” Kotz nhận xét. Ông cho biết lý do là vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến cây trồng và cản trở sản xuất lao động.

Kotz nói: “Sự gia tăng nhiệt độ như thế sẽ gây ra nhiều thiệt hại nhất trong tương lai vì chúng ta chưa bao giờ chứng kiến chúng trong lịch sử”. Theo Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ, năm ngoái là một năm nóng kỷ lục, nhiệt độ trung bình toàn cầu ấm hơn 1,35 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Toàn cầu chưa có tháng nào mát hơn mức trung bình của thế kỷ 20 kể từ tháng 2 năm 1979.

Theo nghiên cứu này, tại Mỹ, các bang ở phía Nam chịu ảnh hưởng kinh tế nhiều hơn các bang ở phía Bắc, trong đó  Arizona và New Mexico đã gánh chịu thiệt hại tài chính lớn nhất. Tại châu Âu, các quốc gia ở vùng phía Nam, trong đó có một phần của Tây Ban Nha và Ý, “chịu đòn” nhiều hơn so với Đan Mạch hay vùng phía Bắc nước Đức.

Chỉ có các quốc gia lân cận vùng Bắc Cực, như Canada, Nga, Na Uy, Phần Lan và Thụy Điển là hưởng lợi - Kotz nói.

Điều đó cũng có nghĩa là các quốc gia thải ra ít khí nhà kính (tính bình quân trên đầu người) hơn và ít có khả năng thích ứng về mặt tài chính lại phải chịu những tổn hại tài chính lớn nhất. Nghiên cứu tính toán, các quốc gia nghèo nhất thế giới sẽ bị mất thu nhập lớn hơn 61% so với những quốc gia giàu nhất. Điều này chỉ ra tính chất không công bằng trong ảnh hưởng từ biến đổi khí hậu.

Nghiên cứu mới này đã đi sâu hơn nghiên cứu trước đây, xem xét 1.600 khu vực trên toàn cầu, kể cả các vùng nhỏ hơn quốc gia, tính đến nhiều yếu tố khí hậu và xem xét các cú sốc kinh tế từ biến đổi khí hậu sẽ kéo dài bao lâu. Nghiên cứu đã xem xét tác động kinh tế trong quá khứ đối với sản phẩm nội địa trên toàn cầu và sử dụng mô phỏng máy tính để tính toán ảnh hưởng trong tương lai.

Nghiên cứu cho thấy những tác hại kinh tế trong 25 năm tới gần như đã được ấn định. Bởi việc cắt giảm khí thải vào lúc này chỉ có thể tạo ra những thay đổi nhỏ. Nhưng trong nửa sau của thế kỷ này, hai tương lai khác nhau có thể được mô phỏng, cho thấy rằng việc cắt giảm lượng khí thải carbon sẽ mang lại kết quả hữu hiệu thật sự, do cách quy tụ của khí nhà kính.

Nếu thế giới có thể hạn chế ô nhiễm carbon và đi theo xu hướng hạn chế sự nóng lên ở mức 2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, vốn là giới hạn cao nhất của thỏa thuận khí hậu Paris 2015, thì tác động tài chính sẽ được giới hạn ở mức 20%, Kotz nói. Nhưng trong trường hợp xấu nhất, nếu lượng khí thải vẫn tăng lên, thì “thảm họa” tài chính sẽ lên tới gần 60%, Kotz nói.

Điều đó cho thấy chúng ta không nên nghĩ đây sẽ là “ngày tận thế” tài chính và nên tiếp tục đeo đuổi các giải pháp cứu chữa.

Tuy nhiên, bản báo cáo này cho thấy một viễn cảnh còn tệ hơn một nghiên cứu được thực hiện vào năm 2015, dự đoán ảnh hưởng thu nhập trong trường hợp xấu nhất sẽ đạt khoảng 25% vào cuối thế kỷ này.

Marshall Burke, nhà kinh tế khí hậu của Đại học Stanford, người thực hiện nghiên cứu vào năm 2015, và không tham gia vào nghiên cứu năm nay, cho biết tuy các con số trong nghiên cứu mới chưa chắc là đúng, nhưng “Tôi nghĩ về bức tranh lớn, họ đã tương đối làm đúng”.

Các kết luận của nghiên cứu mới ở mức cao so với các nghiên cứu khác, nhưng vì biến đổi khí hậu diễn ra trong một thời gian dài và thiệt hại kinh tế của nó tiếp tục gia tăng nên chúng “cộng lại thành những con số rất lớn” - chuyên gia kinh tế và nghiên cứu môi trường của Đại học California Davis, giáo sư Frances Moore cho biết. Bà nói đó là lý do tại sao việc chống biến đổi khí hậu dễ dàng vượt qua bài toán so sánh chi phí và lợi ích của các nhà kinh tế.