Khó khăn dần co hẹp

Nhìn vào các thông số về giá trị xuất khẩu thủy sản từng tháng từ đầu năm tới nay, đang có sự "trở mình" dần dần, tháng sau cao hơn so với tháng trước. Tuy nhiên, lũy kế 6 tháng đầu năm, xuất khẩu thủy sản Việt Nam vẫn thấp hơn 27% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt gần 4,2 tỷ USD, Riêng trong tháng 6, xuất khẩu thủy sản ước đạt gần 800 triệu USD, giảm 21% (theo số liệu của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản (VASEP).

Trong khi đó, theo SSI Research, trong 6 tháng đầu năm 2023, ước tính giá bán trung bình của tôm và cá tra sang Mỹ lần lượt đạt 10,6 USD/kg (giảm 12% so với cùng kỳ) và 3,5 USD/kg (giảm tới 26% so với cùng kỳ). Giá thức ăn thủy sản vẫn ở mức cao. Cụ thể, giá thức ăn thủy sản bình quân đạt đỉnh vào tháng 5/2023, là 14.900 đồng/kg. Các công ty chỉ bắt đầu giảm giá thức ăn thủy sản từ tháng 6/2023, với mức giảm khoảng 300 đồng/kg. Như vậy, giá thức ăn thủy sản vẫn cao hơn 8% so với cùng kỳ trong 6 tháng đầu năm 2023.

Mặc dù triển vọng các đơn đặt hàng sang Mỹ và Trung Quốc vẫn chưa chắc chắn do nền kinh tế phục hồi chậm và mức tồn kho tăng cao, nhưng SSI Research vẫn kỳ vọng lợi nhuận các công ty kinh doanh xuất khẩu cá tra sẽ được cải thiện trong nửa cuối năm 2023 nhờ giá nguyên vật liệu và chi phí vận chuyển giảm. 

SSI kỳ vọng các doanh nghiệp xuất khẩu hàng đầu vào thị trường Mỹ sẽ ghi nhận mức lợi nhuận giảm nhẹ hoặc đi ngang so với cùng kỳ trong quý 3/2023 (do giá bán trung bình đạt đỉnh trong quý 3/2022) và tăng trưởng lợi nhuận dương từ quý IV/2023.

Mới đây, Báo cáo phân tích ngành thủy sản, Công ty chứng khoán VNDirect cũng đặt ra kỳ vọng, xuất khẩu thủy sản nửa cuối năm 2023 sẽ "lội ngược dòng" khi nhu cầu tiêu thụ của 3 thị trường chính gồm Mỹ, EU và Trung Quốc trên đà tăng mạnh. Cụ thể, tại thị trường Mỹ, sẽ phục hồi từ nửa cuối năm 2023 do lạm phát hạ nhiệt, mức tồn kho giảm và nhu cầu cao phục vụ dịp lễ cuối năm. Điều này giúp kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Mỹ trong nửa cuối năm 2023 sẽ tăng 40 - 50% so với cùng kỳ.

Kế hoạch giành lại thị phần

Những con số về doanh thu, đơn hàng của các doanh nghiệp thủy sản cũng bộc lộ những điểm sáng rõ nét. Đối với Công ty cổ phần Nam Việt (ANV), ước tính doanh thu thuần và lợi nhuận ròng năm 2023 lần lượt là 4,9 nghìn tỷ đồng, tăng 1% so với cùng kỳ và 465 tỷ đồng giảm 31% so với cùng kỳ. 

"Sau khi kết quả của đợt rà soát thuế chống bán phá giá lần thứ 19 được công bố, công ty sẽ lên kế hoạch xuất khẩu sang thị trường Mỹ mạnh mẽ hơn và bán được sản phẩm chủ đạo của doanh nghiệp với giá gấp đôi so với các thị trường cũ, qua đó giúp biên lợi nhuận của công ty được cải thiện trong tương lai",  ANV kỳ vọng và cho rằng, giá ở thị trường Trung Quốc sẽ tăng khi nguồn hàng tồn kho cạn dần, công ty đã kết nối được 1 tập khách hàng mới ở Trung Quốc, lên kế hoạch tăng trưởng doanh thu 35% tại quốc gia này.   

Với Công ty cổ phần Thực phẩm Sao Ta (FMC), trong tháng 6/2023, kim ngạch xuất khẩu tôm của doanh nghiệp tăng mạnh với mức doanh thu đạt 442 tỷ đồng, tăng 1% so với cùng kỳ và 71% so với tháng trước, gần với mức đỉnh xuất khẩu trong năm 2022. SSI kỳ vọng doanh thu sẽ chạm đáy trong quý 2/2023 về giá trị tuyệt đối và doanh thu của FMC sẽ phục hồi từ nửa cuối năm 2023...

Bên cạnh sự nỗ lực của doanh nghiệp ngành hàng, trong bối cảnh xuất khẩu suy giảm, nông dân "treo ao" khiến nguồn cung nguyên liệu thủy sản cuối năm thiếu hụt, điều các doanh nghiệp thủy sản đang mong mỏi là được tiếp cận nguồn tín dụng để mua dự trữ nguyên liệu phục vụ xuất khẩu trong sáu tháng cuối năm 2023 và quý I/2024. 

Để trợ lực cho doanh nghiệp, mới đây, VASEP đề xuất Chính phủ, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quan tâm xem xét điều chỉnh lãi suất vay USD xuống dưới 4%, lãi suất vay tiền đồng là dưới 7%; đồng thời cho các doanh nghiệp thủy sản được giãn nợ 4 - 6 tháng đối với các khoản vay đến hạn phải trả. Đặc biệt, VASEP cho rằng, gói tín dụng 10.000 tỷ đồng cần được tung ra ngay để kích cầu hỗ trợ doanh nghiệp thủy sản thu mua nguyên liệu.