Chưa đạt tiêu chí của ngành sản xuất ô tô thực sự

Tại tọa đàm “Chính sách thuế và vai trò Hải quan thúc đẩy công nghiệp ô tô Việt Nam”, tổ chức ngày 3/11, ông Lưu Mạnh Tưởng, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Hải Quan, từ đầu năm đến ngày 15/10, cả nước nhập khẩu 73.685 xe ô tô các loại, với tổng kim ngạch đạt 1,6 tỷ USD và trị giá nhập khẩu nhóm hàng linh kiện và phụ tùng ô tô đạt 2,86 tỷ USD.

Qua đánh giá thực tế thì các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ hiện nay chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa với quy mô và năng lực của doanh nghiệp còn nhỏ và yếu. Trong khoảng 1.800 doanh nghiệp sản xuất phụ tùng, linh kiện, chỉ có khoảng 300 doanh nghiệp trong nước tham gia vào mạng lưới sản xuất của các tập đoàn đa quốc gia.

Tỷ lệ nội địa hoá trong các ngành công nghiệp ưu tiên phát triển thấp. Khả năng tự cung ứng các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ để phục vụ nhu cầu sản xuất, lắp ráp trong nước rất thấp nên Việt Nam vẫn phải nhập siêu linh kiện, phụ tùng của máy móc, thiết bị.

Theo ông Tưởng, nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô phát triển, ngày 25/5/2020, Chính phủ ban hành Nghị định 57 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 122 và Nghị định 125 về biểu thuế xuất khẩu, biểu thuế nhập khẩu ưu đãi…

Nghị định 57 quy định về ưu đãi đối với nguyên liệu vật tư, linh kiện để sản xuất, gia công (lắp ráp) các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển cho ngành sản xuất lắp ráp ô tô giai đoạn năm 2020- 2024, và chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/7/2020.

Riêng Điều 7a có hiệu lực kể từ ngày 1/1/2020, không những đưa thuế nhập khẩu linh kiện ô tô nhập khẩu thuộc loại trong nước chưa sản xuất được về 0%, mà còn đề ra yêu cầu sản lượng cực thấp ở 2 kỳ ưu đãi đầu tiên, mở đường cho ngành công nghiệp ô tô Việt Nam phát triển”.

Đây là yếu tố then chốt góp phần thúc đẩy ngành công nghiệp phụ trợ Việt Nam phát triển, thoát khỏi tình trạng èo uột suốt nhiều năm qua”, ông Tưởng nhấn mạnh.

Theo ông Tưởng, đến nay đã có 13 doanh nghiệp đăng ký tham gia chương trình ưu đãi thuế sản xuất, lắp ráp xe ô tô theo quy định tại Điều 7a, Nghị định 125, với số tiền thuế nhập khẩu đã được hoàn (các kỳ xét ưu đãi thuế từ ngày 16/11/2017 đến 31/12/2019) là 9.557 tỷ đồng, và số tiền thuế hoàn theo kỳ xét ưu đãi từ 1/1/2020 đến hết ngày 30/6/2020 là 2.854 tỷ đồng.

Tin nên đọc

Công bố chương trình Vietnam CEO Forum 2020

Sửa đổi Nghị định 52 về thương mại điện tử: Cần cân bằng lợi ích của doanh nghiệp và người tiêu dùng

Hé lộ những cổ phiếu được giao dịch nhiều nhất trong tháng 10/2020

Chứng khoán, ngoại hối toàn cầu thay đổi ra sao sau 4 năm Trump cầm quyền?

Tổng số tiền thuế hoàn này phát sinh tại Cục Hải quan Hà Nội, Hải Phòng, Hà Nam Ninh và Quảng Nam. Việc giảm thuế nguyên liệu, vật tư, linh kiện để sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển cho ngành sản xuất, lắp ráp ô tô tại Nghị định 57 trước mắt có thể giảm số thu từ thuế nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện, vật tư, nhưng sẽ góp phần thúc đẩy doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ phát triển.

Làm gì để ngành công nghiệp ô tô Việt Nam bứt tốc?

Ngành công nghiệp ô tô đã có sự phát triển mạnh trong những năm gần đây, song Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho rằng, vẫn còn khoảng cách xa so với các nước trong khu vực.

Theo ông Nguyễn Trung Hiếu, Trưởng ban Chính sách của VAMA, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam vẫn còn ở quy mô nhỏ xét trên cả 3 khía cạnh là thị trường, ngành sản xuất xe và ngành sản xuất linh kiện ô tô.

Về sản xuất xe, hiện có tới 80% linh kiện cho sản xuất xe trong nước là nhập khẩu. Chi phí sản xuất xe ô tô trong nước luôn cao hơn 10 - 20% so với xe nhập khẩu.

“Quy mô của thị trường sản xuất xe tại Việt Nam khá hạn chế. Ngành công nghiệp ô tô của chúng ta đang đi sau các nước trong khu vực như Thái Lan và Indonesia khoảng 20 năm. Việc nhập khẩu 1 xe chi phí logistics chỉ chiếm 5%, trong khi đó chi phí nhập linh kiện là 20-30%. Thực tế cho thấy chi phí sản xuất xe ô tô trong nước đang đội lên do sản xuất trong nước thiếu kinh nghiệm, nguyên vật liệu phải nhập từ nước ngoài. Vậy doanh nghiệp cần làm gì để thu hẹp chi phí?”, ông Hiếu đặt câu hỏi.

Liên quan vấn đề này, đại diện Bộ Công thương thẳng thắn chỉ ra, ngành công nghiệp ô tô của Việt Nam hiện mới chỉ tham gia vào phân khúc thấp của chuỗi giá trị ngành ô tô; phụ thuộc lớn vào sự phân công sản xuất của các tập đoàn ô tô toàn cầu, chưa làm chủ được các công nghệ cốt lõi như động cơ, hệ thống điều khiển, hệ thống truyền động.

Ngành sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước vẫn chưa đạt được tiêu chí của ngành sản xuất ô tô thực sự. Chưa tạo được sự hợp tác, liên kết và chuyên môn hoá giữa các doanh nghiệp trong sản xuất, lắp ráp ô tô và sản xuất phụ tùng linh kiện.

“Giá bán xe vẫn ở mức cao so với các nước trong khu vực. Tỷ lệ nội địa hoá đối với xe cá nhân đến 9 chỗ ngồi thấp hơn mục tiêu đề ra, đồng thời thấp hơn rất nhiều so với các quốc gia trong khu vực. Các sản phẩm đã được nội địa hóa mang hàm lượng công nghệ rất thấp”, đại diện Bộ Công thương cho hay.

Theo ông Nguyễn Trung Hiếu, cần có chính sách khuyến khích đột phá, hỗ trợ cụ thể và thiết thực để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Ngoài ra, để phát triển ngành công nghiệp ô tô đứng vào phân khúc cao trên thị trường toàn cầu…, cần hoàn thiện một số cơ chế chính sách khuyến khích sản phẩm nội địa.

Phía Bộ Công thương cũng cho rằng, thời gian tới Chính phủ cần khuyến khích các doanh nghiệp lớn đầu tư phát triển ngành công nghiệp ô tô, trong đó chú trọng đầu tư vào công tác nghiên cứu phát triển và các ngành công nghiệp hỗ trợ, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu của ngành.

Có các chính sách đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cao cho ngành công nghiệp ô tô, đặc biệt là nhân sự làm công tác nghiên cứu và phát triển (R&D) nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu phát triển sản phẩm ô tô.

Phối hợp với các bộ, ngành liên quan tiếp tục triển khai thực hiện các chính sách hiện hành, hỗ trợ tháo gỡ cho các doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo vệ thị trường trong nước đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng nhập khẩu ô tô trong nội khối ASEAN, đảm bảo đáp ứng các điều kiện hưởng thuế suất 0%.

“Về dài hạn, cần có các cơ chế chính sách thu hút đầu tư từ các Tập đoàn đa quốc gia đầu tư các dự án có quy mô lớn tại Việt Nam, đặc biệt tập trung vào các thương hiệu và dòng xe chưa có tại khu vực ASEAN, nhằm tạo điều kiện để các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu nhất vào chuỗi sản xuất ô tô đa quốc gia và hướng tới thị trường xuất khẩu trong khu vực”, đại diện Bộ Công thương nêu giải pháp.