Phát biểu tại Tọa đàm “Giải pháp khơi thông thị trường vốn”, sáng 17/3, bà Tạ Thanh Bình, Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) nhận định, kinh tế Việt Nam nói chung và thị trường chứng khoán (TTCK) nói riêng trong năm 2023 vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

Biên bản cuộc họp cuối tháng 1/2023 và các phát biểu gần đây của Chủ tịch Cục Dữ trữ Liên bang Mỹ (FED) đang khiến giới đầu tư lo ngại về khả năng kéo dài của các chính sách thắt chặt tiền tệ.

"Mặc dù áp lực tỷ giá đã giảm trong bối cảnh FED giảm cường độ tăng lãi suất, nhiều ngân hàng thương mại cũng đã điều chỉnh giảm lãi suất huy động và cho vay trong một vài tuần trở lại đây nhưng mặt bằng lãi suất trong nước vẫn đang ở mức cao và có khả năng duy trì ít nhất đến hết Quý I năm 2023. Thanh khoản trên TTCK do vậy có khả năng phục hồi chậm", bà Bình nhận định.

Ngoài ra, môi trường quốc tế cũng được dự báo có nhiều khó khăn trong năm 2023: Việc lạm phát vẫn duy trì ở mức cao, lãi suất gia tăng trong thời gian qua và triển vọng kinh tế tăng trưởng chậm lại của một số nền kinh tế lớn sẽ khiến nhu cầu tiêu dùng hàng nhập khẩu của người dân các nước này sụt giảm, nhất là tại các đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam như Mỹ, EU, điều này sẽ ảnh hưởng đến hoạt động của các doanh nghiệp xuất khẩu.

Khó khăn trên thị trường tài chính quốc tế và lo ngại về khả năng xảy ra hiệu ứng dây chuyển từ sự sụp đổ của Ngân hàng Sillicon Valley (Mỹ) có thể tác động tiêu cực đến tâm lý của nhà đầu tư trên TTCK quốc tế nói chung. Bên cạnh đó, xung đột địa chính trị trên thế giới tiếp tục kéo dài cũng tiềm ẩn tác động tiêu cực đến kinh tế Việt Nam nói chung và TTCK nói riêng.

Trong nước, dòng tiền trên TTCK đã chịu sự tác động của các thay đổi trong mặt bằng lãi suất khi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2 lần tăng lãi suất điều hành nhằm kiểm soát lạm phát và giảm tác động từ bên ngoài. Mặt bằng lãi suất tiền gửi tại các ngân hàng thương mại liên tục gia tăng, thu hút dòng tiền quay trở lại hệ thống ngân hàng.

Dòng vốn đầu tư trên TTCK cũng có sự dịch chuyển trở lại hoạt động sản xuất, kinh doanh khi dịch bệnh được kiểm soát, nhiều lĩnh vực phục hồi mạnh trong năm 2022. Thị trường chứng khoán Việt Nam qua biến động mạnh chủ yếu xuất phát từ tâm lý nhà đầu tư, lo ngại triển vọng kém tích cực của kinh tế, chính trị thế giới.

Trong bối cảnh ấy, nhằm đảm bảo sự vận hành liên tục, thông suốt của TTCK, thúc đẩy thị trường phát triển theo hướng bền vững, an toàn, minh bạch, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, bà Tạ Thanh Bình khẳng định: UBCKNN đang và sẽ tiếp tục rà soát lại Luật Chứng khoán, các Nghị định liên quan để hoàn thiện khung pháp lý và thể chế tập trung vào quy định rõ phạm vi hoạt động và cung cấp dịch vụ của các công ty chứng khoán, bổ sung các quy định tăng cường các chế tài xử phạt vi phạm để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư... 

“Mặc dù trong Luật Chứng khoán hiện nay đã quy định mức xử phạt vi phạm cao so với mặt bằng chung, tối đa hành chính là 3 tỷ đồng với tổ chức, 5 tỷ với cá nhân, nhưng diễn biến trên thị trường vừa qua cho thấy mức phạt này chưa đáp ứng được nhu cầu thực tiễn, cần có quy định cao và mang tính chất đột phá hơn nữa. Như vậy mới có thể kỳ vọng khôi phục niềm tin, phát triển thị trường chứng khoán minh bạch và bền vững”, đại diện UBCKNN nhấn mạnh.

Cũng theo bà Bình, UBCKNN và các sở giao dịch tập trung thời gian này là đẩy nhanh tiến độ đưa vào vận hành hệ thống công nghệ thông tin KRX nhằm tạo điều kiện triển khai các sản phẩm, dịch vụ mới, bảo đảm thị trường vận hành thông suốt, liên tục, an toàn, hiệu quả.

Lý giải về tiến độ đưa vào vận hành hệ thống KRX, bà Bình cho biết, đây là gói thầu rất lớn, sẽ thay thế toàn bộ hệ thống giao dịch, hệ thống thanh toán bù trừ đang vận hành hiện nay, đòi hỏi phải có độ an toàn tuyệt đối trước khi chính thức thay thế hệ thống hiện tại.

Nhấn mạnh về công tác giám sát, thanh tra trên thị trường chứng khoán, bà Bình cho biết sẽ nâng cao vai trò và trách nhiệm của các tuyến giám sát, trong đó phát huy vai trò của tuyến giám sát thứ nhất là các công ty chứng khoán.

Theo bà Bình, trong Luật Chứng khoán hiện tại đã có điểm rất quan trọng là ngoài giám sát hai cấp (UBCKNN và các sở giao dịch), đưa thêm tuyến giám sát tuyến 1 tại các công ty chứng khoán. Nếu cấp giám sát này hoạt động hiệu quả thì các vi phạm được phát hiện và ngăn chặn từ rất sớm. Tuy nhiên thực tế là quy định và trách nhiệm tại cấp giám sát tuyến 1 vẫn còn chưa rõ ràng.

“Đây là nhiệm vụ trọng tâm mà UBCKNN sẽ tăng cường trong thời gian tới, trong đó quy định rõ trách nhiệm của công ty chứng khoán trong tuyến giám sát này. Tất nhiên sẽ có những xung đột lợi ích, nhưng đây là điểm rất quan trọng trong giám sát thị trường”, bà Bình cho biết.