Bộ xét nghiệm nhanh Covid-19 tại nhà trên các kệ hàng và các một số trang bán hàng trực tuyến tại nước Mỹ hết sạch khi biến thể Delta xuất hiện, làm tình hình dịch bệnh càng trở nên phức tạp, ngăn cản hy vọng được trở lại cuộc sống bình thường của nhiều người.

Bộ xét nghiệm nhanh Covid-19 tăng cao do lo ngại biến chủng Delta

Trong khi đó, mức giá cho một lần xét nghiệm nhanh là 10 USD hoặc 15 USD (tương đương 260.000 hoặc 340.000 đồng), vẫn là quá cao cho bất cứ ai cần phải thường xuyên xét nghiệm tại quốc gia này. Một gia đình có hai con trong độ tuổi đi học có thể cần phải chi  tới 500 USD (tương đương 11.300.000 đồng) trở lên mỗi tháng để cố gắng giữ cho gia đình và những người khác được an toàn.

Đối với những người Mỹ đang cần kết quả nhanh, thì xét nghiệm Covid-19 không kê đơn rẻ nhất là BinaxNOW của Phòng thí nghiệm Abbott, với gói gồm 2 que thử là 23,99 USD. Tiếp theo là bộ xét nghiệm QuickVue của Quidel ở mức 15 USD. Còn tập đoàn sức khỏe CVS từ tháng 8 cũng hạn chế việc khách hàng mua các xét nghiệm nhanh Covid-19, mua tối đa 6 gói trực tuyến và 4 gói tại các hiệu thuốc. Vì sự lan rộng của biến thể Delta thúc đẩy nhu cầu tăng vọt nhưng nguồn cung cạn kiệt.

Hồi đầu tháng 9, Tổng thống Joe Biden cho biết ông sẽ viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng để sản xuất 280 triệu bộ xét nghiệm nhanh Covid-19. Chính quyền đã ký một thỏa thuận với Walmart, Amazon và Kroger để họ bán ra với giá "thấp hơn tới 35%" so với giá bán lẻ hiện tại trong ba tháng. Đối với những người đang sử dụng Medicaid, các xét nghiệm tại nhà sẽ được đài thọ hoàn toàn.

Khi các trường học mở cửa và phần lớn đất nước nới lỏng phong tỏa liên quan đến đại dịch, các nhà dịch tễ học cho biết việc sàng lọc xét nghiệm nhanh trên diện rộng - cùng với tiêm chủng và đeo khẩu trang - là rất quan trọng để kiểm soát sự lây lan của biến thể Delta. Tuy nhiên, tình trạng khan hiếm, ít cạnh tranh và giá cao liên tục đồng nghĩa với việc xét nghiệm nhanh vẫn nằm ngoài khả năng của hầu hết người Mỹ, ngay cả khi giá giảm 35%.

Người tiêu dùng ở nhiều nước khác có nhiều lựa chọn rẻ hơn - hoặc miễn phí. Ở Đức, các cửa hàng tạp hóa đang bán que xét nghiệm nhanh Covid-19 nhanh với giá chưa tới 1 USD. Ở Ấn Độ có giá khoảng 3,50 USD. Còn Vương quốc Anh cung cấp miễn phí cho mỗi người 14 bộ xét nghiệm. Tại Canada, các doanh nghiệp được cung cấp bộ xét nghiệm nhanh miễn phí.

Michael Mina, trợ lý giáo sư dịch tễ học tại Đại học Harvard, nói rằng ông Biden “có một số dè dặt” về quy mô sản xuất và lưu ý rằng, 280 triệu bộ xét nghiệm chỉ đủ cho “ít hơn mỗi que thử cho mỗi người trong suốt một năm”.

Bà Kim Schrier (D-Wash) - một dân biểu đã ủng hộ việc xét nghiệm nhanh với chi phí thấp trong nhiều tháng qua cho biết: “Trong một thế giới lý tưởng, một xét nghiệm miễn phí hoặc tốn ít hơn 1 USD để mọi người có thể thực hiện một vài lần một tuần đến mỗi ngày”. Bà nói thêm: "Sáng kiến của Biden “là một khởi đầu tuyệt vời” cho xét nghiệm nhanh trên diện rộng. Nhưng còn rất nhiều việc phải làm, và điều đó phải được thực hiện nhanh chóng, để sử dụng công cụ thực sự quan trọng này chống lại dịch bệnh”, bà Kim cho biết.

Hồi tháng 2/2021, một cuộc khảo sát toàn quốc được công bố bởi Harvard T.H. Chan School of Public Health and Hart Research phát hiện ra rằng 79% người lớn sẽ thường xuyên tự xét nghiệm nhanh Covid-19 tại nhà nếu bộ xét nghiệm có giá 1 USD. Nhưng chỉ 1/3 số đó sẽ thực hiện nếu chi phí là 25 USD.

Nhu cầu khan hiểm và gia tăng lợi nhuận cho nhà sản xuất

Hàng tỷ USD tiền thuế đã được đầu tư vào các sản phẩm này. Ví dụ, Abbott Laboratories đã thu về hàng trăm triệu USD trong các hợp đồng liên bang và đã chia cho các cổ đông của mình những khoản chi béo bở vào năm ngoái, tăng 25% cổ tức hàng quý của công ty. Mặc dù vậy, theo một cuộc điều tra của New York Times, khi nhu cầu xét nghiệm nhanh tăng cao vào đầu mùa hè, Abbott đã tiêu hủy nguồn cung cấp của mình và sa thải công nhân.

Bà Schrier cho biết vào mùa xuân giá xét nghiệm cao, bởi "các công ty lớn đang mua hết nguồn cung cấp." Ngoài ra, “lợi nhuận của họ cao hơn nhiều khi sản xuất 1.000 bộ xét nghiệm giá 30 USD so với 30.000 bộ xét nghiệm giá 1 USD”. Nói cách khác, họ có thể kiếm cùng một số tiền cho ít lần xét nghiệm hơn.

Hơn 30 xét nghiệm kháng nguyên đã được phát triển ở Hoa Kỳ - mặc dù chỉ có 6 công ty được FDA cho phép sử dụng không kê đơn. Không có xét nghiệm Covid-19 nhanh nào có đầy đủ sự chấp thuận của FDA. Hai lựa chọn phân tử nhanh, được thực hiện bởi Lucira Health và Cue Health, cũng có giấy phép sử dụng khẩn cấp (EUA).

Người phát ngôn của FDA James McKinney cho biết: “Thật không may, nhiều bản đệ trình không đầy đủ hoặc không có đủ thông tin để FDA xác định đáp ứng các tiêu chí luật định”. Cơ quan này đã có lập trường nghiêm khắc hơn các đối tác châu Âu.

Vào tháng 6, FDA đã cảnh báo người Mỹ ngừng sử dụng xét nghiệm kháng nguyên nhanh của Innova Medical Group, tuyên bố rằng cơ quan này có “lo ngại đáng kể rằng hiệu suất của xét nghiệm chưa được thiết lập đầy đủ”. Tuy nhiên, tại Vương quốc Anh, nơi có các hợp đồng trị giá hàng tỷ đô với công ty California, cơ quan quản lý vẫn chấp nhận sản phẩm. Ở Đức, các cơ quan quản lý đã cấp phép đặc biệt cho hàng chục xét nghiệm kháng nguyên.

Michael Greeley, đồng sáng lập và đối tác chung của Flare Capital Partners, cho biết: "Nếu chúng ta đang nói về việc mọi người xét nghiệm cho con cái của họ mỗi ngày đến trường thì chi phí hiện tại là một gánh nặng thực sự".